III SA/Po 89/18

Dnia 26 kwietnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi X o wznowienie postępowania postanawia : zmienić postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 kwietnia 2018 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w ten sposób, że przyznać X prawo pomocy w zakresie zwolnienia od opłat sądowych w całości Skarżący X wystąpił z wnioskiem o przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Wpis od skargi wynosi [...] zł. Wnioskodawca zaznaczył, że został zobowiązany do uiszczenia wpisu w czerech sprawach na łączą kwotę [...]zł. W piśmie złożonym w tutejszym Sądzie w dniu [...]roku wnioskodawca podał, że pobiera świadczenia rentowe ([...] zł netto miesięcznie) oraz prowadzi działalność gospodarczą, z której w [...] roku osiągnął dochód w wysokości [...]zł. Do pisma załączył zeznanie podatkowe [...], z którego wynika, że w [...] roku wnioskodawca rozliczał się wspólnie z małżonkiem. Przychód małżonków za [...] rok wyniósł łącznie [...] zł. Dokumentacja załączona do pisma wskazuje, że wnioskodawca jest częściowo niezdolny do pracy od [...] roku do [...] roku, pobiera świadczenia z ZUS w kwocie[...] zł. Z przyznanego świadczenia, począwszy od [...] roku, dokonywane są potrącenia egzekucyjne w wysokości [...] zł miesięcznie. We wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca oświadczył, że nie dotyczą go rubryki formularza wniosku wskazujące na obowiązek określenia stanu rodzinnego, w tym majątku i dochodu wnioskodawcy oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Wskazał także, że nie posiada oszczędności, wierzytelności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych oraz ruchomości o wartości powyżej [...] zł w tym maszyn i pojazdów mechanicznych. Zaznaczył, że jego dochody obciążają potrącenia egzekucyjne w wysokości [...]zł miesięcznie. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, skarżący w piśmie z dnia [...] roku wyjaśnił, że jego żona od wielu lat jest zameldowana pod adresem [...] (nieruchomość o wartości około [...] zł stanowi jej majątek odrębny). Dzieci wnioskodawcy prowadzą odrębne gospodarstwa domowe. Żona wnioskodawcy, według jego oświadczenia, nie posiada ani oszczędności, ani ruchomości o istotnej wartości. Skarżący przedłożył dokumenty wskazujące, że z tytułu zajęcia nadpłaty w podatku akcyzowym, w [...] roku, przekazano do organu egzekucyjnego kwotę [...] zł. Udokumentował także, że w [...]roku organy egzekucyjne przeprowadziły egzekucję z jego wierzytelności do zwrotu kosztów poniesionych w postępowaniu sądowoadministracyjnym na kwotę [...] zł. Wnioskodawca zaznaczył, że posiada [...]% udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Wyjaśnił przy tym, że dotychczas udziały nie przyniosły żadnego dochodu, a obecny stan zdrowia nie pozwala mu prowadzić innej działalności zarobkowej. Do pisma załączono wyciągi z dwóch rachunków bankowych wnioskodawcy – rachunku prowadzonego dla pozarolniczej działalności gospodarczej oraz rachunku prowadzonego dla rolników indywidualnych. Starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2018 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący wniósł o zmianę postanowienia i o zwolnienie go od kosztów sądowych w całości. Wskazał w uzasadnieniu sprzeciwu, że z powodu wieloletniego prowadzenia sporów przed sądami administracyjnymi został zmuszony do wyzbycia się praktycznie całego swojego majątku. Na skutek toczonego postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia kwoty[...] zł. W [...] r. zajęto kolejne [...]zł. Z tego powodu oraz ze względu na pogarszającą się sytuację zdrowotną skarżący został zmuszony do zawieszenia działalności gospodarczej. Skarżący wskazał, że jego synowie mieszkają oddzielnie i prowadzą własne działalności gospodarcze. Ich dochody nie mogą być zatem łączone z dochodami skarżącego. Dokonywanie na koncie skarżącego rozliczeń dotyczących jego syna nie wskazuje na istnienie po stronie skarżącego jakiejkolwiek wierzytelności. Na analizowanym rachunku bankowym są zarejestrowane operacje finansowe dotyczące całej rodziny skarżącego. Jedyny dochód skarżącego to około [...] zł miesięcznie ( po potrąceniach dokonywanych przez komornika ). Osiągnięcie w [...] r. przychodu nie oznacza osiągnięcia dochodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje : Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017, poz. 1369 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe oznacza, że strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna wykazać, że pomimo ograniczenia wydatków do granic zabezpieczenia kosztów koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny nie jest w stanie wygospodarować środków na koszty sądowe. Dopiero wykazanie takich okoliczności uzasadnia stanowisko, że koszty sądowe ograniczają realizację konstytucyjnego prawa do sądu. Zdaniem Sądu skarżący wykazał w przedmiotowej sprawie istnienie przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym zwolnienie od opłat sądowych. Wnioskodawca podał w toku postepowania, że pobiera świadczenia rentowe ([...] zł netto miesięcznie) oraz prowadzi działalność gospodarczą, z której w [...] roku osiągnął dochód w wysokości [...] zł. Do pisma załączył zeznanie podatkowe , [...] z którego wynika, że na gruncie podatku dochodowego za [...] roku wnioskodawca rozliczał się wspólnie z małżonkiem. Wnioskodawca jest częściowo niezdolny do pracy od [...]roku, pobiera świadczenia z ZUS w kwocie [...]zł, z przyznanego świadczenia, począwszy od [...]roku, dokonywane są potrącenia egzekucyjne w wysokości [...] zł miesięcznie. We wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada nieruchomości, majątku ruchomego, oszczędności czy wierzytelności. Wydaje co miesiąc na leki i rehabilitację ok. [...] zł. Żona skarżącego od wielu lat jest zameldowana pod adresem [...] (nieruchomość o wartości około [...] zł stanowi jej majątek odrębny). Natomiast dzieci wnioskodawcy prowadzą odrębne gospodarstwa domowe i własne działalności gospodarcze. Żona wnioskodawcy, według jego oświadczenia, nie posiada ani oszczędności, ani ruchomości o istotnej wartości. Skarżący przedłożył dokumenty wskazujące, że z tytułu zajęcia nadpłaty w podatku akcyzowym, w [...] roku, przekazano do organu egzekucyjnego kwotę [...] zł. Udokumentował także, że w [...]roku organy egzekucyjne przeprowadziły egzekucję z jego wierzytelności do zwrotu kosztów poniesionych w postępowaniu sądowoadministracyjnym na kwotę [...] zł. Wnioskodawca zaznaczył, że posiada [...]% udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Wyjaśnił przy tym, że dotychczas udziały nie przyniosły żadnego dochodu, a obecny stan zdrowia nie pozwala mu prowadzić innej działalności zarobkowej. Wskazał ponadto (we wniesionym sprzeciwie), że na skutek toczonego postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia kwoty [...] zł. W [...] r. zajęto kolejne [...] zł. Z tego powodu oraz ze względu na pogarszającą się sytuację zdrowotną skarżący został zmuszony do zawieszenia działalności gospodarczej. Odnosząc się do ustaleń dotyczących przepływów finansowych na rachunku bankowym skarżącego wskazał, że jego synowie mieszkają oddzielnie i prowadzą własne działalności gospodarcze. Ich dochody nie mogą być zatem łączone z dochodami skarżącego. Dokonywanie na koncie skarżącego rozliczeń dotyczących jego syna nie wskazuje na istnienie po stronie skarżącego jakiejkolwiek wierzytelności. Na analizowanym rachunku bankowym są zarejestrowane operacje finansowe dotyczące całej rodziny skarżącego. W ocenie Sądu powyższe okoliczności dotyczące stanu rodzinnego, zdrowotnego i majątkowego skarżącego wskazują, że jedynym źródeł utrzymania skarżącego jest renta (zajęta w części przez komornika). Nie posiada on własnego majątku nieruchomego i ruchomego. Ponosi wydatki związane z jego stanem zdrowia. Przed tutejszym Sądem toczą się również inne sprawy, wymagające uiszczenia kosztów sądowych Uwzględniając powyższe uznać należało, że wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.