III SA/Po 897/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-12-17
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący prowadzący działalność gospodarczą, która wykazała stratę w ostatnim okresie rozliczeniowym, może zostać zwolniony z kosztów sądowych w części?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że skarżący, mimo wykazania straty w działalności gospodarczej, posiada środki finansowe pozwalające na pokrycie kosztów sądowych. Ujemny wynik bilansowy działalności gospodarczej nie jest tożsamy z brakiem realnych możliwości wygospodarowania środków na koszty sądowe, a ciężar wykazania tej przesłanki spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący B. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie dotyczącej skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. Skarżący wskazał, że utrzymuje się z działalności gospodarczej (stacja benzynowa), która przynosi stratę, a jego nieruchomość obciążona jest hipoteką. Do wniosku dołączono dokumenty finansowe wykazujące stratę w 2008 roku oraz w okresie do października 2009 roku.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2009r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc grudzień 2004 roku; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ S. Michalski
Skarżący B. B. w prawem przepisanej formie wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji dotyczącej.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że utrzymuje się z prowadzenia działalności gospodarczej (stacja benzynowa), która obecnie przynosi stratę. Nieruchomość (stacja benzynowa) obciążona jest hipoteką na kwotę 450.000zł. Skarżący zamieszkuje w mieszkaniu własnościowym o pow. 33m². Czynsz wynosi 340,00zł. Opłaty dodatkowe to około 300zł miesięcznie. Do wniosku załączono informacje o wysokości osiągniętego dochodu, PIT/B za 2008 rok, oraz księgę przychodów i rozchodów za 2009 rok. Z przedstawionych dokumentów wynika, że rok 2008 Skarżący zamknął stratą w wysokości 3.886,95zł; dochód wyniósł 1.662.966zł, a koszty jego uzyskania 1.666.853,55zł. Przychód Wnioskodawcy do października 2009 roku wyniósł razem 1.099.805,91zł. W tym okresie Skarżący poniósł koszty jego uzyskania w kwocie 97.473zł oraz wydatkował na zakup towarów handlowych 1.040.066,97zł; na październik 2009 roku wykazał stratę w wysokości 37.734,39zł.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić należności sądowych nawet w części.
Zgodnie z §2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193 ze zm.) wpis stały w sprawach skarg dotyczących decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się w wysokości 200zł.
Wyjaśnić należy, że przesłanka braku realnych możliwości wygospodarowania środków na poniesienie kosztów sądowych nie jest tożsama z ujemnym wynikiem bilansowym z działalności gospodarczej. Opłacalność prowadzonej działalności gospodarczej nie jest warunkiem wystarczającym dla przyznania prawa pomocy. Zdolność do poniesienia kosztów sądowych należy oceniać przez pryzmat takich wartości jak powszechny obowiązek ponoszenia świadczeń i ciężarów publicznych oraz, niezależne od formy prawnej prowadzenia działalności gospodarczej, prawo do sądu. Przez brak dostatecznych środków w rozumieniu powołanego przepisu należy rozumieć brak realnych możliwości pozyskania środków na sfinansowanie kosztów sądowych, który ogranicza stronie, ponad funkcje przypisane kosztom sądowym, realizację prawa do sądu. Ciężar procesowy wykazania tak rozumianej przesłanki spoczywa na wnioskodawcy.
Z oświadczeń majątkowych Skarżącego wynika, że jest on w stanie ponieść ciężar wpisu od skargi w niniejszej sprawie oraz ewentualne dalsze koszty sądowe obejmujące opłatę kancelaryjną za odpis wyroku z uzasadnieniem (100,00zł) oraz czy wpis od skargi kasacyjnej (100,00zł).
Środki pozostające w faktycznej dyspozycji Wnioskodawcy wielokrotnie przewyższają całkowite koszty niniejszego postępowania sądowego. W tych okolicznościach przyznanie prawa pomocy prowadziłoby do ochrony majątku Skarżącego przed przeznaczeniem go na koszty sądowe, a tym samym do naruszenia zasady równoważności w traktowaniu powinności finansowych.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ S. Michalski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło