III SA/Po 900/16

Dnia 07 października 2016 roku Sebastian Michalski – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 07 października 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] czerwca 2016 roku Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący M. B., wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych płatności rolniczych na łączna kwotę 4.015zł. W skardze do sądu administracyjnego został zawarty wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu żądania wskazano, że Skarżący aktualnie jest bezrobotny i prowadzi małe gospodarstwo rolne, które pozwala wyłącznie na zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb rodziny. Na podstawie oświadczenia majątkowego oraz dokumentów i wyjaśnień przekazanych w trybie uzupełnienia oświadczenia majątkowego ustalono, co następuje. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną oraz dwojgiem pełnoletnich dzieci. Rodzina zamieszkuje w budynku o pow. 180 mkw. (wartość szacunkowa 400.000zł). Wnioskodawca posiada ponadto nieruchomości: las o pow. 0,2800 mkw. oraz działkę o pow. 8.736 mkw. (wartość szacunkowa 600.000zł), na której posadowione są dom mieszkalny i budynki gospodarcze (obora, kurnik, garaż). Części działki, o powierzchni 2000 mkw., jest użytkowana rolniczo. Wnioskodawca posiada także: samochód osobowy marki Volkswagen Touran (wartość szacunkowa 11.000zł), ciągnik rolniczy (wartość szacunkowa około 5.000zł) oraz 7 sztuk bydła mięsnego (wartość szacunkowa 18.000zł). Córka wnioskodawcy posiada własny samochód osobowy o wartości około 4.000zł. Wnioskodawca podkreślił, że córka utrzymuje sama ten samochód (koszty utrzymania tego samochodu nie zostały określone). Według oświadczenia majątkowego złożonego na urzędowym formularzu Wnioskodawca i jego żona są osobami bezrobotnymi, a jedynym źródłem utrzymania rodziny są dochody córki z tytułu umowy o pracę w kwocie 1.400zł netto miesięcznie. Średniomiesięczne koszty utrzymania rodziny zostały zadeklarowane na kwotę 1.610zł (energia elektryczna - 400zł, woda – 170zł, media – 250zł, leki – 100zł, podatek od nieruchomości - 80zł, odzież – 50zł, żywność – 300zł, środki czystości – 50zł, przybory szkolne syna – 10zł, paliwo do samochodu – 200zł). Wnioskodawca udokumentował ponadto, że tytułem wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru wydatkował kwotę 2.500zł. Z dokumentów przedłożonych w celu uzupełnienia oświadczenia majątkowego wynika natomiast, że Wnioskodawca w roku podatkowym 2015 osiągnął dochód w wysokości 28.450,30zł (umowa o pracę), a w roku podatkowym 2014 dochód w kwocie 20.996,22zł (umowa o pracę oraz inne źródła). Wnioskodawca wspólnie z żoną posiadają jeden rachunek bankowy. Według załączonego wyciągu stan rachunku bankowego na dzień 19 września 2016 roku wynosił 5.088,01zł. Natomiast w dniu 31 grudnia 2015 roku saldo dodatnie rachunku bankowego wynosiło 25.774,64zł. Wpływy na rachunek bankowy Skarżącego i jego żony w okresie od stycznia do września 2016 roku wyniosły łącznie 25.013,72zł i obejmowały wpłaty z tytułu odsetek od lokaty, z tytułu zakończenia lub zerwania lokaty, wpłaty z Powiatowego Urzędu Pracy, wpłaty własne, wypłatę z wynagrodzenia za pracę oraz wpłaty z Ośrodka Pomocy Społecznej. Średniomiesięczne wpływy na rachunek bankowy Wnioskodawcy i jego żony w roku 2016 wyniosły zatem około 2.800 zł. Córka wnioskodawców uzyskuje dochody z umowy o pracę, które wyniosły 3.343,63zł w roku 2014 oraz 22.387,04zł w roku 2015. Z kolei wpływy na rachunek bankowy córki wnioskodawcy z tytułu umowy o pracę oraz z tytułu zobowiązań objętych fakturami VAT wyniósł od grudnia do 09 grudnia 2015 roku do 08 września 2016 roku łącznie 36.746,62zł (około 4.080zł netto średniomiesięcznie). Zaznaczyć przy tym należy, że wpłata na rachunek córki wnioskodawcy z dnia 13 czerwca 2016 roku (objęta fakturą VAT nr [...]) został opisana w przelewie jako wpłata na rzecz "Gospodarstwa nr [...]". Wskazany w przelewie numer gospodarstwa jest tożsamy z numerem gospodarstwa rolnego skarżącego, który podał on we wniosku o dopłaty rolnicze. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016, poz. 718 ze zm. – dalej P.p.s.a.). Warunkiem objęcia strony postępowania dobrodziejstwem prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych jest wykazanie, że uiszczenie tych kosztów nastąpiłoby z uszczerbkiem dla koniecznego utrzymania jej lub jej rodziny. W takiej sytuacja ustawodawca nakazuje przyjąć, że koszty postępowania sądowego ograniczają realizację prawa do sądu. Wpis od skargi wynosi 161zł, a ewentualne całkowite koszty sądowe rozpoznania sprawy nie przekroczą 361zł (100zł - opłata za doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem oraz 100zł - wpis od skargi kasacyjnej). Zatem nawet po uwzględnieniu, że aktualnie Skarżący nie posiada dochodów z tytułu umowy o pracę i utrzymuje się jedynie z prowadzenia gospodarstwa rolnego, nie można przyjąć, że wykazał on, aby poniesienie kosztów sądowych rozpoznania skargi wiązało się z uszczerbkiem dla utrzymania koniecznego Wnioskodawcy lub jego rodziny. Koszty utrzymania czteroosobowej rodziny zostały określone na kwotę około 1.600 zł średniomiesięcznie. Natomiast środki finansowe pozostające w dyspozycji rodziny Wnioskodawcy od początku 2016 roku kształtują się na poziomie około 6.800 zł średniomiesięcznie. Za odmową przyznania prawa pomocy przemawia również sytuacja majątkowa Skarżącego, który oświadczył, że wartość szacunkowa posiadanego przez niego majątku przekracza 1.000.000zł. Wnioskodawcy nie można zatem zaliczyć do osób najuboższych, które nie posiadając ani stałych dochodów ani majątku, a przez to nie są w stanie ponieść najniższych kosztów sądowych jakiejkolwiek części. Ocena sytuacji materialnej strony nie może sprowadzać się tylko do stwierdzenia, czy Skarżący aktualnie uzyskuje, czy też nie uzyskuje dochodów, lecz polega na zbadaniu, czy strona posiada obiektywną zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych na uiszczenie tych kosztów. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.