III SA/Po 902/15

WyrokWSA w Poznaniu2016-02-17

Skład orzekający: Marzenna Kosewska, Szymon Widłak, Marek Sachajko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy działania naprawcze podjęte przez rolnika po kontroli, polegające na uzupełnieniu obsady drzew, mogą wpłynąć na przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za rok, w którym stwierdzono nieprawidłowości?
Ratio decidendi
Działania naprawcze podjęte przez rolnika po kontroli, polegające na uzupełnieniu obsady drzew, nie mają wpływu na przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za rok, w którym stwierdzono nieprawidłowości. Przepisy prawa nie przewidują możliwości uchylenia skutków stwierdzonych nieprawidłowości poprzez późniejsze działania naprawcze w kontekście płatności za dany rok. Płatność może zostać przyznana w zmniejszonej wysokości lub w ogóle nie przysługiwać, w zależności od stwierdzonych uchybień.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 w ramach Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, wariantu 2.9. Uprawy sadownicze i jagodowe. Kontrola wykazała nieutrzymanie minimalnej obsady drzew czereśni na kilku działkach. Rolnik podjął działania naprawcze po kontroli, uzupełniając obsadę drzew. Organy ARiMR przyznały płatność w pomniejszonej wysokości, uznając, że działania naprawcze po kontroli nie wpływają na przyznanie płatności za rok, w którym stwierdzono nieprawidłowości. Rolnik zaskarżył decyzję, domagając się przyznania płatności w pełnej wysokości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Szymon Widłak (spr) WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka - Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi I. H. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2014 oddala skargę Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...], Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "ARiMR") w P., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez I. H. (dalej: "strona") od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości, utrzymał w mocy decyzję organu administracji publicznej I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] maja 2014 r. strona wystąpiła z wnioskiem o przyznanie kontynuacyjnej płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 deklarując realizację w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 następujących pakietów: 1) Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne w wariantach 2.1. – Uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania) na powierzchni [...] ha, 2.3. – Trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) na powierzchni [...] ha, 2.9. – Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) na powierzchni [...] ha; 2) Pakietu 3. Ekstensywne trwałe użytki zielone w wariancie 3.1.2. – Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 na powierzchni [...] ha. W ramach wariantu 2.9. – Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) wnioskodawczyni zadeklarowała działki rolne: B – malina o powierzchni [...] ha, położoną na działce ewidencyjnej nr [...]; C – czereśnia o powierzchni [...] ha, położoną na działce ewidencyjnej nr [...]; F – czereśnia o powierzchni [...] ha, położoną na działce ewidencyjnej nr [...]; G – czereśnia o powierzchni [...] ha, położoną na działce ewidencyjnej nr [...]; L – czereśnia o powierzchni [...] ha, położoną na działce ewidencyjnej nr [...]. Dnia [...] maja 2014 r. strona złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w Z. oświadczenie o dokonaniu lustracji działek ewidencyjnych nr [...], [...] i [...] oraz stwierdzeniu uszkodzenia około [...] drzewek przez zwierzynę leśną, a także o zgłoszeniu tego faktu do kół łowieckich. W dniach [...] i [...] września 2014 r. w gospodarstwie rolnym wnioskodawczyni przeprowadzona została kontrola na miejscu, z której sporządzono raport z czynności kontrolnych stwierdzający między innymi nieprawidłowości dotyczące realizacji wariantu 2.9. – Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania): 1) E2, to jest materiał szkółkarski nie spełnia określonych wymagań – nieprawidłowość tę stwierdzono na działkach rolnych C, F i G zagospodarowanych uprawą czereśni, przy czym: - na działce rolnej C kontrolujący stwierdzili [...] szt. drzew niekwalifikujących się oraz [...] sztuk martwych, - na działce rolnej F kontrolujący stwierdzili [...] szt. drzew niekwalifikujących się oraz [...] sztuk martwych, - na działce rolnej G kontrolujący stwierdzili [...] szt. drzew niekwalifikujących się oraz [...] sztuk martwych; 2) E7, to jest nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów (granica błędu do 5% wymaganej obsady) – nieprawidłowość tę stwierdzono na działkach rolnych C, F, G i L zagospodarowanych uprawą czereśni, przy czym kontrolujący stwierdzili, że obsada obejmująca drzewka o określonej wymaganej wysokości i szerokości pnia, wykazujące cechy żywotności, a nie obejmująca drzewek żywych, które nie spełniają wymagań jakościowych: - na działce rolnej C wyniosła [...] sztuk, - na działce rolnej F wyniosła [...] sztuki, - na działce rolnej G wyniosła [...] sztuki, - na działce rolnej L wyniosła [...] sztuk. Wnioskodawczyni pismem z dnia [...] listopada 2014 r. złożyła do powyższego raportu zastrzeżenia, w których przyznała, że na dzień kontroli rzeczywiście było dużo uszkodzonych drzew, co wynikało z przyczyn od niej niezależnych, jednak strona dokonała już pełnej wymiany uszkodzonych drzew, co w jej ocenie potwierdzają załączone do zastrzeżeń dokumenty. Do złożonych zarzutów ustosunkowało się dnia [...] grudnia 2014 r. Regionalne Biuro Kontroli na Miejscu w P., dokonując weryfikacji materiału kontrolnego i uznając, że przesłane dokumenty nie mogą prowadzić do zmiany jej wyników. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. decyzją z dnia [...] marca 2015 r., po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014, przyznał I. H. płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości [...] zł, w tym z tytułu: 1) 2. Rolnictwo ekologiczne - kwotę w wysokości [...] zł – przy czym dla wariantu 2.1. - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) [...] zł, wariantu 2.9 - Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) [...] zł, wariantu 2.3. - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) [...] zł; 2) 3. Ekstensywne trwałe użytki zielone – kwotę w wysokości [...] zł – przy czym dla wariantu 3.1.2. - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 kwotę [...] zł. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji podał sposób naliczenia płatności dla poszczególnych wariantów, wskazując jednocześnie na stwierdzone w toku kontroli nieprawidłowości. W odniesieniu do wariantu 2.9. – Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) organ ARiMR podniósł, że wśród wymogów, od spełnienia których uwarunkowane jest przyznanie płatności do uprawy sadowniczej w ramach tego wariantu, jest wykonywanie na plantacji zabiegów uprawowych i pielęgnacyjnych, prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby, a także utrzymywanie określonej minimalnej obsady drzew i krzewów. Ponadto, jednym z warunków, od którego spełnienia zależy przyznanie płatności na realizację Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, jest prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym. Tymczasem w przypadku wnioskodawczyni stwierdzono, że część sadzonek nie spełnia określonych wymogów, a rolnik nie utrzymywał minimalnej, wymaganej obsady drzew. Jednocześnie organ ARiMR wskazał, że w przypadku wystąpienia któregoś z przewidzianych w regulacjach prawnych przypadku siły wyższej, nie ma mowy o możliwości przyznania pomocy w danym roku, lecz jedynie o braku konieczności zwrotu płatności już wypłaconych. Organ uwzględnił zatem okoliczność siły wyższej w gospodarstwie strony, to jest znaczne zniszczenie sadu przez dziką zwierzynę, w skutek której wnioskodawczyni nie spełniła na gruntach użytkowanych jako sad ekologiczny powyższych warunków - uznając ją za inną okoliczność, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, a będącą wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika - odstępując od nałożenia obowiązku zwrotu płatności. Powyższe prowadziło natomiast, zdaniem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z., do nie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 do działek rolnych C, F, G i L. W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej strona podniosła zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także art. 21 ust. 2 pkt. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków EFRROW, poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę, co doprowadziło do bezpodstawnego przyjęcia, że odwołująca prowadziła produkcję rolną niezgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, z niezachowaniem należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby. Odwołująca ponowiła przy tym wniosek o przeprowadzenie kolejnej kontroli gospodarstwa rolnego na okoliczność stanu upraw i obsady drzewek. Wnioskodawczyni podkreśliła, że zostały już usunięte wszystkie nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli, co uzasadnia twierdzenie o wykonaniu w całości deklarowanego zobowiązania na rok 2014 i konieczność przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pełnej wysokości. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w P., utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, podał że inspektorzy terenowi Biura Kontroli na Miejscu Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, przeprowadzając kontrolę gruntów w gospodarstwie odwołującej, potwierdzili sytuację uprzednio zgłoszoną przez odwołującą. Na działkach rolnych zagospodarowanych uprawą czereśni stwierdzili bowiem, że część sadzonek nie spełnia wymogów określonych w § 9 ust. 2 pkt. 3 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie przyznawania pomocy w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy", a nadto rolnik nie utrzymał minimalnej, wymaganej obsady drzew. Ustalona w trakcie kontroli obsada na działce wyniosła: 1) [...] sztuk na stwierdzonej powierzchni działki C [...] ha, podczas gdy minimalna obsada wymagana dla tego obszaru wynosi [...] sztuki drzewek, 2) [...] sztuk na stwierdzonej powierzchni działki F [...] ha, podczas gdy minimalna obsada wymagana dla tego obszaru wynosi [...] sztuk drzewek, 3) [...] sztuki na stwierdzonej powierzchni działki G [...] ha, podczas gdy minimalna obsada wymagana dla tego obszaru wynosi [...] sztuk drzewek, 4) [...] sztuk na stwierdzonej powierzchni działki L [...] ha, podczas gdy minimalna obsada wymagana dla tego obszaru wynosi [...] sztuk drzewek. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że wskazana powyżej minimalna obsada drzew ustalona została na podstawie wymogu utrzymania minimalnej obsady czereśni w ilości 125 sztuk/ha powierzchni, z uwzględnieniem błędu do 5% wymaganej obsady, określonej w załączniku nr 7 "Wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowych dokonywanych w ramach pakietów lub wariantów" do rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. Organ II instancji podniósł w dalszej kolejności, że w żadnym przepisie dotyczącym kwestii siły wyższej, to jest ani w § 45 ww. rozporządzenia krajowego, ani w art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), w sytuacji, gdy występują nadzwyczajne okoliczności nie ma mowy o możliwości przyznania pomocy w danym roku, a mowa jest jedynie o braku konieczności zwrotu płatności już wypłaconych. Organ ARiMR uwzględnił okoliczność siły wyższej, która wystąpiła w gospodarstwie odwołującej, w konsekwencji czego odstąpił jedynie od żądania zwrotu pomocy z tytułu zaniechania realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. Odnosząc się natomiast do wniosku dowodowego odwołującej organ ARiMR podniósł, że kontrola na miejscu miała na celu stwierdzenie czy zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 powierzchnie działek rolnych oraz uprawy i ich stan znajdują swoje odzwierciedlenie w terenie. Weryfikacja w terenie stwierdza przy tym stan faktyczny uprawy w dniu kontroli. Przedstawione przez odwołującą dokumenty potwierdzające uzupełnienie obsady czereśni, nie mogły stanowić podstawy do zmiany wyników kontroli. Wobec powyższego nie było również podstaw do przeprowadzania ponownej kontroli na wniosek odwołującej. Organ odwoławczy stwierdził jednocześnie, że znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy nie przewidują możliwości przeprowadzenia przez rolnika czynności naprawczych i nie konstytuują mechanizmu prawnego, który pozwoliłby na uchylenie skutków stwierdzonych nieprawidłowości. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które w jej ocenie miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 21 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków EFRROW. W powołaniu natomiast na art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi: 1) opinii rzeczoznawcy do spraw sadownictwa z dnia [...] marca 2015 r., 2) protokołu oględzin z dnia [...] marca 2015 r. – wraz z potwierdzeniem nadania i odbioru listu poleconego, na okoliczność przedłożenia przez skarżącą do akt sprawy dowodów mających istotne znaczenie, których organ nie uwzględnił i nie wziął pod uwagę wydając decyzję. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wyraźnie podkreśliła, że na skutek podjętych działań naprawczych nadal realizowała zobowiązanie rolnośrodowiskowe, co w efekcie winno skutkować przyznaniem płatności rolnośrodowiskowej w pełnej wysokości. Organ ARiMR w żaden sposób nie odniósł się przy tym do przedłożonych przez skarżącą dokumentów w postaci opinii rzeczoznawcy do spraw sadownictwa z dnia [...] marca 2015 r. oraz protokołu oględzin z dnia [...] marca 2015 r., które w jej ocenie bezsprzecznie potwierdzają, że na dzień wydania decyzji o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości skarżąca prawidłowo wykonywała zobowiązania rolne - zgodnie z deklarowanym wariantem - stąd stan faktyczny ustalony w ramach kontroli był stanem nieaktualnym. Niezrozumiałym dla strony skarżącej jest także pominięcie w toku postępowania wniosku z dnia [...] grudnia 2014 r. o ponowną kontrolę jej gospodarstwa. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko oraz odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze. Na rozprawie przed tut. Sądem, która odbyła się dnia [...] lutego 2016 r. skarżąca podtrzymała zarzuty podniesione w skardze i wyrażoną na ich poparcie argumentację, ponawiając wniosek o przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi dokumentów. Tut. Sąd postanowił oddalić wniosek dowodowy strony skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja z dnia [...] czerwca 2015 r. Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P., jak i poprzedzająca jej wydanie decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. z dnia [...] marca 2015 r., przyznająca stronie skarżącej płatność rolnośrodowiskową na rok 2014 w pomniejszonej wysokości, nie narusza prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu, który uzasadniałby jej uchylenie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). Przed odniesieniem się do podniesionych przez skarżącą zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które zmierzają do wykazania uchybień w przeprowadzonym przez organ ARiMR postępowaniu wyjaśniającym, konieczne jest wskazanie materialnoprawnym ram kontrolowanej sprawy - one bowiem wyznaczają zakres okoliczności faktycznych, których ustalenie pozostaje istotne dla jej rozstrzygnięcia. Pierwszorzędne znaczenie w tym względzie ma rozporządzenie Rady (WE) 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFFROW; Dz. U. UE Seria L z 2005 r. Nr 277, poz. 1 ze zm., dalej: "rozporządzenie 1698/2005). Zgodnie z art. 3 tego rozporządzenia EFFROW przyczynia się do wspierania zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich na terytorium całej Wspólnoty, uzupełniając polityki wsparcia rynku i wsparcia dochodów w ramach wspólnej polityki rolnej, politykę spójności oraz wspólną politykę rybołówstwa. Wspieranie rozwoju obszarów wiejskich przyczynia się do osiągnięcia określonych w rozporządzeniu celów, wśród których w art. 4 ust. 1 lit. b znalazła się poprawa środowiska naturalnego i terenów wiejskich, poprzez wspieranie gospodarowania gruntami. Ostatnio wspomniany cel jest wykonywany w szczególności w ramach Osi 2 – Poprawa środowiska naturalnego i terenów wiejskich (por. art. 4 ust. 2 rozporządzenia 1698/2005). Do wykonania tej osi przyczynia się natomiast jeden z środków ukierunkowanych na zrównoważone użytkowanie gruntów rolnych – poprzez płatności rolnośrodowiskowe (art. 36 lit. a ppkt. iv rozporządzenia 1698/2005). Płatności rolnośrodowiskowych udziela się rolnikom, którzy dobrowolnie podejmą zobowiązania rolnośrodowiskowe (art. 39 ust. 2 zd. 1 rozporządzenia 1698/2005). Płatności rolnośrodowiskowe obejmują jednak tylko te zobowiązania, które wykraczają poza odpowiednie normy obowiązkowe ustanowione zgodnie z art. 4 i art. 5 oraz załącznikami III i IV rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003, jak również minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin oraz inne odpowiednie wymogi obowiązkowe ustanowione ustawodawstwem krajowym i określone w programie. Zobowiązania te podejmowane są z reguły na okres od pięciu do siedmiu lat (art. 39 ust. 3 zd. 1 i 2 rozporządzenia). Płatności udziela się corocznie i obejmują one dodatkowe koszty i utracone dochody wynikające z podjętego zobowiązania (art. 39 ust. 4 zd. 1 rozporządzenia 1698/2005). Na poziomie krajowym warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania płatności rolnośrodowiskowych określa ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 173, dalej: "u.w.r.o.w."; zob. art. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 5 pkt. 14 tejże). Pomoc ta, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt. 2 u.w.r.o.w., jest przyznawana jeżeli wnioskodawca spełnia warunki jej przyznania wynikające z rozporządzenia 1698/2005 oraz z przepisów Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, a także – w realiach kontrolowanej sprawy - z przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 33, poz. 262 ze zm., dalej: "rozporządzenie PRŚ"). Z treści § 2 ust. 1 pkt. 3 i pkt. 4 rozporządzenia PRŚ wynika, że płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, jeżeli realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia 1698/2005, zwane dalej: "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych, a także spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Przy czym, podstawowymi wymogami, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt. 3 rozporządzenia PRŚ, są: 1) wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; 2) minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia 1698/2005, wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia; 3) inne odpowiednie wymogi obowiązkowe, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia 1698/2005, wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia – o czym stanowi już § 3 rozporządzenia PRŚ. Zobowiązanie rolnośrodowiskowe może być realizowane w ramach Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne (§ 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia PRŚ). Rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe, zgodnie z § 4 ust. 2 pkt. 3 rozporządzenia PRŚ, przestrzega innych (niż określone w pkt. 1-2 – przyp. tut. Sądu) wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu. Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia (art. 4 ust. 3 rozporządzenia PRŚ). Ponadto, płatność rolnośrodowiskowa w ramach Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. U. UE Seria L z 2007 r. Nr 189, poz. 1 ze zm.) oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia, w szczególności w zakresie uprawy roślin (§ 7 pkt 2 rozporządzenia PRŚ). W przypadku Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, zgodnie z § 9 ust. 2 pkt. 3 lit. a rozporządzenia PRŚ, płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako sady, w których są uprawiane drzewa z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia (w tym czereśnia dla wariantu 2.9. – Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) – przyp. tut. Sądu), jeżeli wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego - w przypadku wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego i dwunastego. Z kolei załącznik nr 3 do rozporządzenia PRŚ w zakresie Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne dla wariantu 2.9. – Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania), zawiera między innymi wymóg utrzymywania minimalnej obsady drzew, gdzie dla czereśni ów minimalna obsada wynosi 125 szt./ha. Uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów skutkuje przyznaniem w danym roku płatności rolnośrodowiskowej w zmniejszonej wysokości - w części dotyczącej działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, o czym stanowi już § 27 ust. 1 rozporządzenia PRŚ. Wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowej jest określona w załączniku nr 7 do rozporządzenia PRŚ. Zgodnie z tym załącznikiem w przypadku wariantu 2.9. – Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, nieutrzymanie minimalnej obsady drzew, przy granicy błędu do 5% wymaganej obsady, skutkuje 100% zmniejszeniem płatności. W ramach kontrolowanej sprawy organ ARiMR ustalił – co w istocie nie jest kwestionowane przez stronę skarżącą – że w dniu przeprowadzenia kontroli na miejscu (to jest dnia [...] i [...] września 2014 r.) w gospodarstwie skarżącej nie była utrzymywana minimalna obsada drzew czereśni wynosząca 125 szt./ha (z granicą błędu do 5%). Uchybienie to zostało stwierdzone względem deklarowanych do wariantu 2.9. – Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, działek rolnych oznaczonych literą C o stwierdzonej powierzchni [...] ha, F o stwierdzonej powierzchni [...] ha, G o stwierdzonej powierzchni [...] ha i L o stwierdzonej powierzchni [...] ha. Kontrolujący stwierdzili, że obsada obejmująca drzewka kwalifikujące się do powyższej płatności: - na działce C wyniosła [...] sztuk, - na działce F wyniosła [...] sztuki, - na działce G wyniosła [...] sztuki, - na działce L wyniosła [...] sztuk, podczas gdy, jak wskazał organ ARiMR, drzewek tych winno być odpowiednio: - na działce C [...] sztuki, - na działce F [...] sztuk, - na działce G [...] sztuk, a - na działce L [...] sztuk. Spór do jakiego doszło w kontrolowanej sprawie sprowadza się natomiast do stwierdzenia czy następcze usunięcie przez skarżącą powyższych uchybień, a więc już po przeprowadzonej kontroli na miejscu, wskutek obsadzenia wskazanych działek rolnych brakującymi drzewkami, może mieć wpływ na przyznanie skarżącej na rok 2014 płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 2.9. Pakietu 2. W tym miejscu wskazać zatem trzeba, na co słusznie zwrócił także uwagę organ ARiMR, że znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy - zarówno unijne, jak i krajowe – nie przewidują możliwości przeprowadzenia przez rolnika czynności naprawczych i nie konstytuują mechanizmu prawnego, który pozwoliłby na uchylenie skutków stwierdzonych nieprawidłowości, jeżeli producent rolny dokona ich naprawy w określonym terminie. W rozpatrywanej sprawie nie znajduje zwłaszcza zastosowania mechanizm przewidziany w regulacjach unijnych oraz krajowych w przypadku wystąpienia tzw. "drobnej niezgodności", o której stanowi art. 51 ust. 4 lit. a akapit drugi rozporządzenia 1698/2005, gdyż pojęcie to – na gruncie przywołanej regulacji unijnej – odnieść można wyłącznie do naruszeń podstawowych wymogów w zakresie zarządzania lub zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska bądź naruszeń minimalnych wymogów dotyczących stosowania nawozów i środków ochrony roślin (por. art. 51 ust. 1 akapit pierwszy i drugi rozporządzenia 1698/2005), a więc wymogów, które nie są objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym i do których płatność ta nie jest przyznawana (por. art. 39 ust. 3 rozporządzenia 1698/2005). Natomiast to w przypadku wspomnianych drobnych niezgodności państwa członkowskie zostały upoważnione do odstąpienia od zastosowania redukcji całkowitej kwoty płatności, która została lub zostanie przyznana beneficjentowi na dany rok kalendarzowy (por. art. 28c u.w.r.o.w., a także § 32 rozporządzenia PRŚ), z zastrzeżeniem podjęcia przez beneficjenta natychmiastowych działań naprawczych usuwających stwierdzoną niezgodność (por. § 33 rozporządzenia PRŚ). Okoliczność podjęcia przez skarżącą działań naprawczych, a w ich efekcie doprowadzenia do usunięcia stwierdzonych uchybień, może mieć w konsekwencji znaczenie jedynie na gruncie sprawy o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 2.9. Pakietu 2. na rok następny - to jest na rok 2015. Zgodnie bowiem z § 27 ust. 3 rozporządzenia PRŚ, jeżeli ponownie zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach tego samego wariantu, płatność rolnośrodowiskowa nie przysługuje temu rolnikowi w danym roku i w roku następnym, w części dotyczącej tego wariantu. Należy zatem uznać, że z uwagi na stwierdzone w toku kontroli na miejscu uchybienia, polegające na nieutrzymaniu w gospodarstwie rolnych skarżącej minimalnej obsady drzew, organ ARiMR prawidłowo, działając na podstawie § 27 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia PRŚ, a także załącznika nr 7 do tegoż rozporządzenia, zmniejszył o 100% płatność rolnośrodowiskową na rok 2014 do działek rolnych w stosunku, do których uchybienia te zostały wykryte. Skarżąca nie może natomiast skutecznie zarzucić organowi ARiMR naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 czy też art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: "K.p.a.") w zw. z art. 21 ust. 2 pkt. 2 u.w.r.o.w., poprzez zaniechanie przez ten organ podjęcia czynności wyjaśniających zmierzających do ustalenia okoliczności faktycznych, które dotyczą okresu mającego miejsce już po przeprowadzonej kontroli. Ewentualne podjęcie przez skarżącą działań naprawczych i doprowadzenie w ich efekcie do usunięcia stwierdzonych w toku rzeczonej kontroli uchybień, mając na względzie dotychczasowe rozważania, pozostaje bowiem bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy o przyznanie na rzecz skarżącej płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014. Z powyższych przyczyn nie zasługuje również na uwzględnienie wniosek o przeprowadzenie przez tut. Sąd dowodu z przedłożonych do skargi dokumentów. Zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jak natomiast podniosła sama skarżąca dokumenty w postaci opinii rzeczoznawcy do spraw sadownictwa z dnia [...] marca 2015 r. oraz protokołu oględzin z dnia [...] marca 2015 r. zmierzają do wykazania, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji stan faktyczny stwierdzony w toku kontroli na miejscu był nieaktualny. Skarżąca zmierza zatem, poprzez przedstawione dokumenty, do wykazania okoliczności faktycznych, które pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie kontrolowanej sprawy, wobec czego także ich pominięcie przez organ ARiMR, niezależnie od okoliczności z uwagi na które pominięcie to nastąpiło, nie może świadczyć o istotnym naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 czy art. 80 K.p.a. Wykraczając, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., poza zarzuty i wnioski podniesione w skardze, tut. Sąd nie doszukał się naruszeń, które w świetle regulacji art. 145 § 1 P.p.s.a. powodowałyby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Mając powyższe na względzie, działając zgodnie z art. 151 P.p.s.a., oddalono skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło