III SA/Po 904/07

WyrokWSA w Poznaniu2008-06-05

Skład orzekający: Maria Kwiecińska, Mirella Ławniczak, Szymon Widłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły faktyczne zamieszkiwanie osoby w lokalu na potrzeby zameldowania, opierając się na wizji lokalowej i zeznaniach świadków, pomimo istnienia sprzecznych dowodów i wątpliwości co do ich wiarygodności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 7, 77 i 80 Kpa, poprzez niewyczerpujące zebranie i ocenę materiału dowodowego. Zeznania świadków były sprzeczne i nie w pełni potwierdzały ustalenia z wizji lokalowej, a organy nie odniosły się do istotnych okoliczności, takich jak interwencje policji czy fakt opieki nad chorym ojcem pod innym adresem. Brak wyjaśnienia tych kwestii uniemożliwił prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i spełnienie przesłanek zameldowania na pobyt stały.
Stan faktyczny
K. S. wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy o zameldowaniu jej teściowej, J. S., pod adresem, gdzie K. S. posiadała tytuł prawny do nieruchomości (darowizna z ustanowieniem służebności). Skarżąca kwestionowała faktyczne zamieszkiwanie teściowej pod wskazanym adresem, wskazując na inne miejsce jej pobytu i opiekę nad chorym ojcem. Organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcia na wizji lokalowej i zeznaniach świadków, które zdaniem sądu były niewystarczające i sprzeczne.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądził zwrot kosztów postępowania od Wojewody na rzecz skarżącej i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska WSA Mirella Ławniczak ( spr.) As. sąd. Szymon Widłak Protokolant : sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2008 r. przy udziale sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zameldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Skarżącej K. S. kwotę 240,- (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/Sz. Widłak /-/M.Kwiecińska /-/ M.Ławniczak W dniu 12 lipca 2007 roku P. S. , zam. w [...], przy ulicy [...] złożył wniosek o zameldowanie na pobyt stały pod powyższym adresem jego matki J. S. W toku postępowania ustalono, iż aktem notarialnym z dnia 16 maja 2000 roku J. S. dokonała na rzecz swojego syna P. S. oraz synowej K. S. darowizny nieruchomości położonej w [...], jednocześnie ustanawiając na tejże nieruchomości dożywotnią i bezpłatną służebność osobistą polegającą na prawie korzystania z jednego pokoju, wspólnej kuchni, łazienki i korytarza. W dniu 26 lipca 2007 roku K. S. złożyła w urzędzie gminy w [...] zastrzeżenie, iż nie wyraża zgody na zameldowanie teściowej w budynku objętym aktem darowizny. Podała, iż teściowa nie przebywa pod wskazanym adresem, ale pod innym, położonym również w [...], ale przy ulicy [...]. Tam też zdaniem synowej zajmuje się swoim schorowanym ojcem R. H. W kolejnym piśmie z dnia 06 sierpnia 2007 r., poprzedzającym wizję lokalową K. S. podniosła, iż zarówno mąż jak i teściowa będą starali się upozorować fakt jej zamieszkiwania przy ulicy [...]. Z protokołu wizji lokalowej wynikało, iż w mieszkaniu, w kilku pomieszczeniach znajdują się rzeczy osobiste J. S. W dniu [...] roku Wójt Gminy K. B. decyzją o sygn. [...] orzekł o zameldowaniu J. S. w [...], przy ulicy [...]. W uzasadnieniu organ podkreślił, iż fakt zamieszkiwania ustalono na podstawie wizji lokalowej i zeznań świadków. Protokół z wizji lokalowej stał się zdaniem organu niekwestionowanym i obiektywnym dowodem jej zamieszkiwania, a zeznania świadków W. D. i Z. K. ocenione zostały jako wiarygodne i w pełni korespondujące z ustaleniami z przeprowadzonej wizji. W odwołaniu od tejże decyzji pełnomocnik K. S. podniósł, iż decyzja oparta jest na niepełnym materiale dowodowym, zakwestionowano także dokonane ustalenia faktyczne. Decyzją z dnia [...], o sygn. akt [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podzielając ustalenia organu I instancji Wojewoda [...] uznał, iż J. S. sprowadziła się do spornego domu, bowiem korzysta z dożywotniej służebności osobistej i w nim skoncentrowała swoje codzienne sprawy życiowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. S. zarzuciła organom administracji naruszenie art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie oraz pominięcie przez organy tej części materiału dowodowego, z którego wynikało, iż chęć zameldowania wynika z celów związanych z postępowaniem cywilnym, natomiast fakt zamieszkiwania pod danym adresem nie został zdaniem skarżącej zbadany przez organ w sposób wystarczający. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko zawarte w decyzji drugoinstancyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Sąd rozpoznając wniesioną skargę, zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) bada z urzędu, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a w szczególności czy przy jej wydawaniu doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów postępowania, dającego podstawę do jego wznowienia, względnie mającego istotny wpływ na wynik tego postępowania (art. 145 cytowanej ustawy). Uwzględniając powyższe oraz zawarty w skardze zarzut naruszenia art.7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2005 roku, Nr 64 , poz. 565 ze zmianami) Sąd uznał, iż skarga zasługiwała na uwzględnienie. Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji przytoczył zeznania świadków przesłuchanych w sprawie. Ich zeznania oraz wynik przeprowadzonej wizji lokalowej stały się zdaniem organu jednoznaczną podstawą do uznania, iż J. S. w dacie zameldowania faktycznie zamieszkiwała w spornym mieszkaniu. Sąd poddaje w wątpliwość taką ocenę prawną okoliczności faktycznych, zwłaszcza, iż z zeznań wskazanego przez organ świadka Z. K. wynika jedynie, iż widuje J. S. tylko przy pracach porządkowych na działce oraz że dba ona o obejście. Poza zainteresowanymi w sprawie J. S. i jej synem P. przesłuchana została także W. D., która z kolei zeznała, że w ogóle nie widuje J. S., a jej syna sporadycznie. Jako dowolne uznać należy twierdzenia organu I instancji, iż zeznania Z. K., W. D. i P. S. należy uznać za wiarygodne, gdyż w pełni odzwierciedlają stan faktyczny i korespondują z ustaleniami z przeprowadzonej wizji lokalowej. W żaden sposób zeznania Z. K. nie potwierdzają okoliczności wynikłych z wizji lokalowej, nadto trudno uznać za wiarygodne i korespondujące ze sobą zeznania tegoż świadka z zeznaniami P. S., skoro ten ostatni twierdził, że matka zamieszkuje przy ul. [...] od lipca 2007 roku, a Z. K., że jej zdaniem J. S. przebywa tam od kilku miesięcy (świadek przesłuchana została w sierpniu 2007 roku). W tym miejscu oczywiście sporną staje się kwestia jej faktycznego zamieszkiwania już w dacie złożenia wniosku o zameldowanie na pobyt stały, a skoro tak to organ rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest uzasadnić, z jakiej robi to przyczyny. Organ dokonując ustaleń faktycznych i oceniając wiarygodność zeznań przesłuchanych świadków nie odniósł się do faktu, iż obie sąsiadki w swoich zeznaniach podały, iż są najbliższymi sąsiadkami, przy czym jedna mieszka przy ul. [...], a druga przy ul. [...], a każda z nich wyraziła odmienne stanowisko co do pobytu J. S. w lokalu, przy ul. [...]. Wyjaśnienie tej kwestii, ustalenie faktycznego najbliższego sąsiedztwa pozwoliłoby na jednoznaczną ocenę wiarygodności tych zeznań i dokładniejsze ustalenia w tym zakresie, bowiem nie może ich zastąpić ogólnikowe twierdzenie organu I instancji, iż drugie zeznanie sąsiadki (W. D.) – nie potwierdza w pełni o pobycie Pani J. S. W świetle art. 6 i 10 Ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 - o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U z 2006, Nr 139, poz. 992 ze zmianami) przesłanka zameldowania na pobyt stały zostaje spełniona wówczas, gdy łącznie spełnione zostaną obydwa warunki określone w tych przepisach, a mianowicie, gdy osoba zamieszkuje w lokalu oraz ma zamiar stałego w nim przebywania. Zaistniałe wątpliwości i rozbieżności nie pozwalają w sposób nie budzący wątpliwości przyjąć, że J. S. faktycznie w mieszkaniu tym przebywa i w nim skoncentrowała swoje sprawy życiowe. Sąd rozpoznający sprawę podziela stanowisko organu, iż uczestniczka postępowania K. S. nie jest w stanie jednoznacznie potwierdzić faktu nie zamieszkiwania teściowej przy ul. [...], ponieważ sama osobiście pod tym adresem nie mieszka od maja 2006 roku, ale służyć temu jednak mogą inne środki dowodowe. W obliczu faktu, iż organ wydał decyzję o zameldowaniu w sierpniu 2007 roku, a więc niewiele ponad miesiąc od faktu zgłoszenia zameldowania winien ze szczególną dokładnością przeanalizować tak krótki termin dla oceny pobytu danej osoby w spornym miejscu. Tym samym winien wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności związane z potwierdzeniem lub nie pobytu osoby w danym miejscu. Uczestniczka postępowania już w piśmie z dnia 3 sierpnia 2007 roku podnosiła, iż w lipcu 2007 roku starała się wejść do swojego mieszkania, pomimo jednak interwencji Policji nie dostała się do środka, ponieważ mąż jej nie otworzył, a zamki były zmienione. Kwestie te podnosiła także w odwołaniu uzasadniając, iż wyjaśnienie tej okoliczności pozwoliłoby na ustalenie, iż w mieszkaniu tym zamieszkuje tylko P. S. i że w ogóle w tym czasie nie przebywała w nim teściowa. Sąd rozpoznający sprawę uznał, iż istotnie wyjaśnienie, czy i kiedy oraz jaki przebieg miały interwencje policji pozwoliłyby na uzupełnienie materiału dowodowego w tym zakresie, bowiem pominięcie ustalenia faktu mającego znaczenie dla sprawy stanowi naruszenie art. 7 i 77 §1 Kpa. Organ nie odniósł się także do twierdzeń uczestniczki postępowania, iż J. S. przebywa w innym miejscu tj. w [...], przy ul. [...] i zajmuje się chorym ojcem R. H.; w toku postępowania nie zbadano tej okoliczności. A jest ona o tyle istotna, iż sama J. S. twierdzi, że do lipca 2007 roku sprawowała nad nim opiekę pod wyżej wskazanym adresem (co jak wyżej wskazano pozostaje w sprzeczności z zeznaniami Z. K.), a obecnie ojciec nie wymaga stałej opieki i nie zamieszkuje z nią, ale z jej córką. Natomiast lektura akt dowodzi, że to R. H. osobiście odbierał całość korespondencji i to właśnie pod adresem przy ul. [...] w okresie od 24 lipca 2007 do 2 listopada 2007 roku włącznie, kierowanej zarówno do J. S., jak i P. S. Przesłuchanie więc jego osoby pozwoliłoby na poczynienie ustaleń co do faktu zamieszkiwania J. S. pod wskazanym adresem, umożliwiłoby także usuniecie zaistniałych wątpliwości w ocenie wiarygodności zeznań i twierdzeń stron postępowania . Na organie spoczywa obowiązek przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy materialnej – art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez podejmowanie wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Spoczywa na nim także obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego - art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz obowiązek uzasadnienia rozstrzygnięcia według wymagań określonych w art. 107 §3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wszystko to należy w niniejszej sprawie uczynić pod kątem treści art. 10 ust. 1 Ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 - o ewidencji ludności i dowodach osobistych, to jest ustalenia, czy J. S. faktycznie w przedmiotowym lokalu zamieszkuje czy też nie. Na marginesie Sąd pragnie podkreślić, iż dla dokonania czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały nie mają wpływu jakiekolwiek spory majątkowe pomiędzy stronami; rozstrzyganie sporów między współwłaścicielami o charakterze cywilnoprawnym należy do kompetencji sadów powszechnych, organy meldunkowe uprawnione są tylko do badania i ustalania, czy osoba ubiegająca się o zameldowanie spełnia wszystkie przesłanki zameldowania, natomiast niesporna była okoliczność wymagana przepisami ustawy o ewidencji ludności, iż potwierdzenie pobytu dokonane zostało przez osobę dysponującą tytułem prawnym do lokalu tj. P. S. Wobec powyższego na podstawie art. 145 §1 pkt.1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach postanowiono zgodnie z art. 200 cytowanej ustawy ppsa, a o wstrzymaniu wykonania w myśl jej art. 152. /-/Sz. Widłak /-/ /-/M. Kwiecińska /-/ /-/M. Ławniczak za nieobecnego Sędziego /-/M. Ławniczak D.W.d

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło