III SA/Po 904/12

Dnia 5 czerwca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Koś po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania od decyzji dotyczącej ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na 2010 rok postanawia cofnąć przyznane Skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W dniu 10 października 2012 r., po wniesieniu skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 maja 2012 r., R. N. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 15 października 2012 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu w ramach przyznanego prawa pomocy ustanowił dla Skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu oraz zwolnił Skarżącego od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W związku z powyższym postanowieniem Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu wyznaczyła dla Skarżącego pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata K. N. W piśmie z dnia 24 kwietnia 2013 r. Skarżący oświadczył, że rezygnuje z przydzielonego z urzędu adwokata – K. N. z powodu braku zaufania, które to mo zostało potraktowane jako wniosek o zmianę wyznaczonego z urzędu adwokata. W związku z powyższym Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu wyznaczyła dla Skarżącego innego pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata J. K. Następnie w piśmie z dnia 27 maja 2013 r. Skarżący oświadczył m.in., że rezygnuje z przydzielonego z urzędu adwokata J. K., "który do sprawy nic nie wniesie". Jednocześnie Skarżący oświadczył, że do sprawy o sygn. akt III SA/Po 904/12 nie chce i nie potrzebuje adwokata z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Zdaniem Sądu, powołany wyżej przepis należy rozumieć szeroko, nie ograniczając pojęcia "okoliczności" wyłącznie do przesłanek materialnych będących podstawą przyznania stronie prawa pomocy, w tym w szczególności do oceny sytuacji majątkowej strony (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1366/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Do wspomnianych "okoliczności" należy niewątpliwie zaliczyć zrzeczenie się przez stronę przyznanego jej prawa pomocy. W doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się bowiem, że strona, której udzielono prawa pomocy, może sama zrzec się tego uprawnienia, a zatem złożyć wniosek o cofnięcie przyznanego jej prawa pomocy (por. M. Romańska, Komentarz do art. 249 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex Polonica). Prawo pomocy przyznawane jest bowiem wyłącznie na wniosek (art. 243 § 1 P.p.s.a.), który tym samym jest formalnoprawnym warunkiem przyznania prawa pomocy, stanowiąc o dopuszczalności jego przyznania. Nawet bowiem przy zaistnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy, jego przyznanie nie jest możliwe z urzędu bez złożenia wymaganego wniosku przez stronę postępowania. W konsekwencji rezygnacja z przyznanego prawa pomocy, będąca w istocie cofnięciem wniosku o prawo pomocy po jego przyznaniu, oznacza brak formalnoprawnej podstawy przyznanego prawa pomocy. Taką rezygnację z przyznanego prawa pomocy należy więc traktować jako zmianę okoliczności będących podstawą przyznania prawa pomocy w rozumieniu art. 249 P.p.s.a. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać, że Skarżący w pismach z dnia 24 kwietnia 2013 r. oraz z dnia 27 maja 2013 r. zrezygnował z zastępstwa procesowego wyznaczonych kolejno pełnomocników z urzędu w osobach adwokatów: K. N. i J. K. Jednocześnie w piśmie z dnia 27 maja 2013 r. złożył wyraźne oświadczenie o rezygnacji z adwokata z urzędu w ogóle, wskazując, że go w niniejszej sprawie nie potrzebuje. W ten sposób Skarżący wyraził nie tylko wolę rezygnacji z zastępstwa procesowego konkretnych adwokatów, ale także wolę samodzielnego działania w sprawie. Powyższe oświadczenie jest równoznaczne ze zrzeczeniem się przyznanego prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W tej sytuacji Sąd uznał, że nastąpiła zmiana okoliczności będących podstawą przyznania prawa pomocy w tymże zakresie, skutkująca cofnięciem przyznanego prawa pomocy we wskazanym zakresie zgodnie z art. 249 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 263 w zw. z art. 249 P.p.s.a.