III SA/Po 908/07
PostanowienieWSA w Poznaniu2008-10-30
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej oraz opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę pogorszoną sytuację majątkową i rodzinną skarżącej?Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej oraz opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. Uznano, że pogorszona sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącej, w tym wysokie koszty sądowe, które już poniosła i które ma ponieść, a także koszty zastępstwa procesowego, usprawiedliwiają przyznanie pomocy, gdyż wygospodarowanie dodatkowych środków na opłaty pozostaje poza zasięgiem jej aktualnych zdolności płatniczych. Odmowa przyznania prawa pomocy na tym etapie postępowania ograniczyłaby realizację prawa do sądu ponad miarę ustawowo przypisaną kosztom postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca B. J. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej i opłaty kancelaryjnej. Wskazała na pogorszenie swojej sytuacji materialnej od czasu poprzedniego częściowego zwolnienia od kosztów. Przedstawiła swoje obecne dochody (emerytura, wynagrodzenie za pracę) i wydatki, a także zobowiązania wynikające z wcześniejszej działalności gospodarczej i postępowań egzekucyjnych. Podniosła, że łączna kwota należności sądowych, które musi uiścić, jest bardzo wysoka i przekracza jej możliwości finansowe.Rozstrzygnięcie
Przyznano B. J. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej oraz opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem.Pełny tekst orzeczenia
Sebastian Michalski - referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 30 października 2008r. wniosku o przyznanie prawa pomocy na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi B. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe; postanawia przyznać B. J. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej oraz opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. /-/ S. Michalski
Skarżąca B. J., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, na etapie skargi kasacyjnej wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem oraz wpisu od skargi kasacyjnej. Na wstępie wyjaśnić należy, iż przy rozpoznaniu niniejszego wniosku o prawo pomocy nie może znaleźć zastosowania art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), gdyż zgodnie z żądaniem poprzedniego wniosku przedmiotem rozpoznania było jedynie zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi.
Przedstawiając swoją obecną sytuację majątkową i rodzinną Skarżąca oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze studiującą córką, która czerpie dochody z wynajmu biura (230,00zł miesięcznie) oraz świadczeń alimentacyjnych (1.000,00zł miesięcznie). Wyjaśniła, że nie prowadzi działalności gospodarczej od początku 2007 roku. Utrzymuje się tylko ze świadczeń emerytalnych (po umniejszeniu 325,45zł na skutek zajęcia egzekucyjnego otrzymuje 761,19zł) oraz wynagrodzenia za pracę (796,317zł netto miesięczne). Nie posiada nieruchomości, wartościowych przedmiotów i oszczędności. Zamieszkuje w budynku wykonanym w 1989 roku, posadowionym na nieruchomości o pow. 1,1257ha, która stanowi własność córki M. J.
W uzasadnieniu zgłoszonego żądania wskazała, że prawomocnym postanowieniem z dnia 04 kwietnia 2008 roku (k.67-70) referendarz sądowy zwolnił ją od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi ponad 600,00zł. Jednak od tamtej chwili jej sytuacja materialna pogorszyła się do tego stopnia, że uniemożliwia poniesienie jakichkolwiek opłat sądowych. Aktualne dochody nie wystarczają na pokrycie kosztów utrzymania (2.220,00zł miesięcznie). Dlatego odcięty został dopływ wody do nieruchomości zamieszkałej przez Wnioskodawczynię oraz wszczęto postępowanie windykacyjne zaległych należności za wywóz śmieci. Nabywca obu usług, S. J. (były mąż), uznał, że zapłata tych należności nie leży w jego interesie, gdyż pomimo zameldowania nie zamieszkuje pod dotychczasowym adresem, a od chwili rozwodu nie pozostaje we wspólności majątkowej ze Skarżącą.
Skarżąca wyjaśniła, że po zamknięciu działalności gospodarczej, była zmuszona uregulować zaległości płatnicze zlikwidowanej spółki cywilnej, które ciążyły na niej w związku z osobistą odpowiedzialnością wspólników. Kwoty otrzymane od "A" Sp. z o.o., choć wpływały na jej prywatny rachunek bankowy, zostały przekazane na zobowiązania po zlikwidowanej działalności gospodarczej. Na obecną chwilę posiada ona jeszcze pięć całkowicie bezużytecznych samochodów, lecz nie ma możliwości zbycia tych pojazdów, albowiem prowadzona jest z nich egzekucja administracyjna. Jeden z posiadanych pojazdów to samochód ciężarowy, za który należy uiszczać corocznie podatek drogowy. Skarżąca korzysta z pomocy córki A. J. Wyjaśniła, że wpisy od 259 skarg, w których łączna kwota opłat ostatecznie, po częściowych zwolnieniach, wyniosła 113.165,00zł, mogła uiścić tylko dzięki otrzymanej pomocy.
Według wyliczeń Wnioskodawczyni na chwilę obecną w 20 sprawach, w których skargi oddalono, jest ona zobowiązana uiścić 2.000,00zł tytułem opłat kancelaryjnych oraz 19.351,00zł tytułem wpisów od skarg kasacyjnych. Na zapłatę kwoty 21.351,00zł musiałaby przeznaczyć w całości 13 kolejnych miesięcznych dochodów. Nie posiada ani takich oszczędności, ani zdolności kredytowej, która pozwoliłaby jej wywiązać ze zobowiązań wobec kredytodawcy; banki i tak odmówią udzielenia jej kredytu po ujawnieniu zaległości podatkowych. Z załączonego do wniosku wykazu spraw prowadzonych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu (k.167-168) wynika, że kwota należności objętych zaskarżonymi decyzjami w sumie wynosi ponad sześć milionów złotych.
Przedstawiony wyciąg z rachunku bankowego wskazuje, że obecnie Skarżąca nie osiąga już żadnych dochodów ponad wynagrodzenie za pracę i świadczenia emerytalne. Należności sądowe w całości pokrywa ze środków otrzymywanych pod tytułem pożyczki od córki A. J. Dochody pozyskiwane ze wskazanych źródeł, po umniejszeniu na poczet prowadzonych postępowań egzekucyjnych, w całości wyczerpują wydatki na bieżące potrzeby życia codziennego.
Zatem uwzględniając: ilość spraw zawisłych przed tutejszym Sądem, wysokość kosztów sądowych, jakie Wnioskodawczyni już uiściła oraz te, które ma obowiązek ponieść na obecnym etapie postępowania, a także fakt, że ponosi ona we własnym zakresie, konieczne z uwagi na tzw. przymus adwokacki, koszty zastępstwa procesowego, usprawiedliwione jest stanowisko, że wygospodarowanie dodatkowych środków na opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, czy wpis od skargi kasacyjnej, pozostaje poza zasięgiem aktualnych zdolności płatniczych Wnioskodawczyni. Dlatego mając na uwadze istotną zmianę sytuacji majątkowej i rodzinnej Skarżącej należało uznać, iż odmowa przyznania prawa pomocy na obecnym etapie postępowania ograniczy jej realizację prawa do sądu ponad miarę ustawowo przypisaną kosztom postępowania sądowego.
Z powyższych względów, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 oraz art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ S. Michalski
D.W.d
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło