III SA/Po 914/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie NSA Maria Lorych-Olszanowska WSA Mirella Ławniczak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2010 r. przy udziale sprawy ze skargi P. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej solidarnie zobowiązanie podatkowe od czynności cywilnoprawnych I. uchyla zaskarżone postanowienie II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego P. J. kwotę 100,- (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/M. Ławniczak /-/B. Sokołowska /-/M. Lorych – Olszanowska Pismem z dnia [...] czerwca 2009 roku P.J. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w L.e o przesłanie duplikatu decyzji tego organu wydanej w dniu [...]kwietnia 2009 roku, nr [...]. Wnioskodawca wyjaśnił, że decyzja w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych nie dotarła do niego. Pomimo tego, że decyzja została przesłana drogą pocztową na jego adres zamieszkania (ul. [...]), to jednak przesyłkę błędnie przekierowano na adres biura "A" Sp. z o.o. przy ul. [...], gdzie najprawdopodobniej odebrał ją nieupoważniony pracownik stacji, który nie przekazał korespondencji adresatowi. W odpowiedzi Naczelnik Urzędu Skarbowego przesłał uwierzytelnioną kopię decyzji na adres wskazany przez Wnioskodawcę ("B" Sp. z o.o., ul. [...]). Korespondencja została odebrana w dniu 06 lipca 2009 roku. Pismem z dnia [...] lipca 2009 roku, które dnia następnego zostało złożone w placówce pocztowej, P. J. wystąpił o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu żądania wskazał, że nie mógł w terminie wnieść odwołania, gdyż korespondencja została przekazana nieupoważnionej osobie, wskutek czego wydana decyzja nie dotarła do adresata. W dniu [...] lipca 2009 roku wpłynęło odwołanie P. J. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] kwietnia 2009 roku, nr [...]. Odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało przekazane Dyrektorowi Izby Skarbowej w Poznaniu. Dyrektora Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] września 2009 roku odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Na podstawie dowodu doręczenia decyzji (k12b akt administracyjnych) Dyrektor Urzędu Skarbowego przyjął, że rozstrzygnięcie organu I instancji zostało doręczone osobiście P. J. w dniu [...] kwietnia 2009 roku pod adresem wskazanym przez podatnika. Dlatego, w ocenie organu, termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 05 maja 2009 roku. Odnosząc się do żądania przywrócenia terminu organ stwierdził, że podatnik nie uprawdopodobnił okoliczności przekierowania korespondencji z adresu zamieszkania na adres biura "A". W tej sytuacji nie można było przyjąć, że niedochowanie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał również, że podanie w sprawie przywrócenia terminu nie zostało złożone w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Podatnik posiadał wiedzę dotyczącą przedmiotowego rozstrzygnięcia, gdyż w dniu [...] maja 2009 roku otrzymał zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego, z którego wynikało, że podstawą prawną egzekwowanej należności jest decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2009 roku nr [...]. Ponadto, jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu, strona nie dopełniła, czynności, dla której był określony termin. Podanie o przywrócenie terminu wpłynęło w dniu 08 lipca 2009 roku, a odwołanie zostało złożone w dniu 15 lipca 2009 roku. P. J. skorzystał z prawa skargi do sądu administracyjnego. W uzasadnieniu skargi powtórzył argumentację powołaną we wniosku o przywrócenie terminu i stwierdził, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. W ocenie organu nie można uznać, że obowiązkiem placówki pocztowej było dopilnowanie przekazania Skarżącemu korespondencji na inny adres niż wskazany w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. Decyzja został doręczona, albowiem na potwierdzeniu odbioru doręczyciel stwierdził, że korespondencję odebrał adresat (k.12b akt administracyjnych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona, aczkolwiek z innych względów niż powołane w jej uzasadnieniu. Zakresem zastosowania art. 162 §1 ustawy 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. nr 8, poz. 60 ze zm.) objęte są tylko te sytuacje, w których rzeczywiście doszło do uchybienia terminowi procesowemu zakreślonemu dla dokonania czynności postępowania administracyjnego. Stąd "uchybienie terminowi stanowi kluczową przesłankę do przywrócenia terminu (...). Skoro (...) termin w ogóle nie rozpoczął swojego biegu, nie może być mowy o jego uchybieniu. Jeżeli (...) początek biegu terminu określa data doręczenia pisma, np. decyzji organu podatkowego, w pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga kwestia skutecznego doręczenia tego pisma." (P. Pietrasz w: C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wolter Kluwer 2006, str. 601). Dyrektor Izby Skarbowej z naruszeniem art. 191 ustawy – Ordynacji podatkowej przyjął, że zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji (k.12b akt administracyjnych) rodzi domniemanie doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu 21 kwietnia 2009 roku. Adnotacja doręczyciela, że korespondencja została doręczona adresatowi, pozostaje w sprzeczności z treścią pokwitowania odbioru pisma. W miejscu przeznaczonym na pisemne potwierdzenie odbioru pisma widnieje odcisk pieczęci ""A" ul. [...]" oraz nieczytelny podpis osoby odbierającej korespondencję. Podkreślić przy tym należy, że korespondencja została skierowana na adres zamieszkania Skarżącego (ul. [...]). W ocenie Sądu już tylko treść zwrotnego potwierdzenie odbioru przesyłki uprawdopodabnia zarzuty Skarżącego, że korespondencja faktycznie, aczkolwiek omyłkowo, została przekierowana na adres biura "A" przy ul. [...], gdzie odebrał ją pracownik upoważniony do posługiwania się pieczęcią tego podmiotu gospodarczego. Przyjąć należy, że odbiór pisma pokwitowała osoba upoważniona do odbioru korespondencji przez ten podmiot gospodarczy. Zgodnie z treścią przepisu art.144 zd. 1 ustawy - Ordynacja organ podatkowy doręcza pismo za pokwitowaniem przez pocztę, swoich pracowników lub przez osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. Pismo doręcza się stronie chyba, że działa przez przedstawiciela lub pełnomocnika ( art. 145 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej). Z kolei w myśl art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub w miejscu pracy. Doręczenie w miejscu pracy (miejscu prowadzenia działalności gospodarczej) jest także skuteczne, jeśli potwierdzenia odbioru pisma dokonała osoba upoważniona przez pracodawcę do odbioru korespondencji. Z pokwitowania odbioru korespondencji nie wynika, że pismo odebrał adresat osobiście. Odcisk pieczęci w miejscu pokwitowania wskazuje, że korespondencję pozostawiono w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej przez H. J. (ojca Skarżącego). Jednocześnie treść dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie pozwala stwierdzić, że "A" przy ul. [...], to miejsce pracy Skarżącego (art. 148 §2 pkt 2 Ordynacji podatkowej). W ocenie Sądu zwrotne potwierdzenie odbioru pisma nie uprawniało Dyrektor Izby Skarbowej do stwierdzenia, że decyzje doręczono adresatowi. Jednocześnie dowody zgromadzone w aktach sprawy nie usprawiedliwiają twierdzenia, że doręczenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego było skuteczne w świetle art. 148 ustawy – Ordynacji podatkowej. W tych okolicznościach nie ma podstaw do przyjęcia, że kwestionowana decyzja została doręczona P. J. w dniu [...] kwietnia 2009 roku, a tym samym, że bieg terminu do wniesienia odwołania przez P. J. został otwarty w tej dacie. Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze, że doręczenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. wydanej w dniu [...] kwietnia 2009 roku, nr [...], według dowodów zgromadzonych w aktach sprawy, miało miejsce [...] lipca 2009 roku, czyli w dacie odebrania korespondencji zawierającej uwierzytelnioną kserokopię kwestionowanej decyzji. Stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało uchylić zaskarżony akt. Orzeczenie o kosztach postępowania i wykonalności zaskarżonego aktu ma swoje uzasadnienie w przepisach art. 152 oraz art. 200 w związku z art. 205 §1 cytowanej ustawy. /-/ M. Ławniczak /-/ B. Sokołowska /-/ M. Lorych-Olszanowska