III SA/Po 915/09

WyrokWSA w Poznaniu2010-01-28

Skład orzekający: Sędzia WSA Beata Sokołowska, NSA Maria Lorych-Olszanowska, WSA Mirella Ławniczak (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej jest prawidłowe, jeśli doręczenie decyzji pierwszej instancji nie było skuteczne wobec adresata?
Ratio decidendi
Postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest wadliwe, jeśli organ odwoławczy błędnie przyjął skuteczne doręczenie decyzji pierwszej instancji. Skuteczne doręczenie decyzji podatkowej wymaga, aby pismo zostało odebrane przez adresata lub osobę upoważnioną, a zwrotne potwierdzenie odbioru musi jednoznacznie wskazywać na prawidłowość doręczenia.
Stan faktyczny
Skarżący P. J. nie otrzymał decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych, ponieważ przesyłka została błędnie przekierowana na adres biura "A" Sp. z o.o. Po otrzymaniu uwierzytelnionej kopii decyzji, skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który został odrzucony przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowieniem stwierdzającym uchybienie terminu. Skarżący zaskarżył to postanowienie do sądu administracyjnego, podnosząc zarzut nieprawidłowego doręczenia decyzji pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie NSA Maria Lorych-Olszanowska WSA Mirella Ławniczak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2010 r. przy udziale sprawy ze skargi P. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2009r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej solidarnie zobowiązanie podatkowe od czynności cywilnoprawnych; I. uchyla zaskarżone postanowienie II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego P. J. kwotę 100,- (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/M. Ławniczak /-/B. Sokołowska /-/M. Lorych – Olszanowska Pismem z dnia 26 czerwca 2009 roku P. J. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. o przesłanie duplikatu decyzji tego organu wydanej w dniu [...] kwietnia 2009 roku, nr [...]. Wnioskodawca wyjaśnił, że decyzja w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych nie dotarła do niego. Pomimo tego, że decyzja została przesłana drogą pocztową na jego adres zamieszkania (ul. [...]), to jednak przesyłkę błędnie przekierowano na adres biura A Sp. z o.o. przy ul [...], gdzie najprawdopodobniej odebrał ją nieupoważniony pracownik stacji, który nie przekazał korespondencji adresatowi. W odpowiedzi Naczelnik Urzędu Skarbowego przesłał uwierzytelnioną kopię decyzji na adres wskazany przez Wnioskodawcę ( B Sp. z o.o., ul. [...]). Korespondencja została odebrana w dniu 06 lipca 2009 roku. Pismem z dnia [...] lipca 2009 roku, które dnia następnego zostało złożone w placówce pocztowej, P. J. wystąpił o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu żądania wskazał, że nie mógł w terminie wnieść odwołania, gdyż korespondencja została przekazana nieupoważnionej osobie, wskutek czego wydana decyzja nie dotarła do adresata. W dniu [...] lipca 2009 roku wpłynęło odwołanie P. J. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] kwietnia 2009 roku, nr [...]. Odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało przekazane Dyrektorowi Izby Skarbowej w Poznaniu. Postanowieniem z dnia [...] września 2009 roku Dyrektora Izby Skarbowej stwierdził, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Dyrektor Izby Skarbowej przyjął, że rozstrzygnięcie organu I instancji, zawierające prawidłowe pouczenie o przysługującym trybie odwoławczym, zostało skutecznie doręczone stronie w dniu 21 kwietnia 2009 roku. Stąd odwołanie od przedmiotowej decyzji, zgodnie z dyspozycją art. 223 §2 ustawy – Ordynacja podatkowa, należało wnieść w terminie 14 dni od daty jej doręczenia, czyli najpóźniej w dniu 05 maja 2009 rok. Podkreślając, że postanowieniem z dnia [...] września 2009 roku odmówiono podatnikowi przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że odwołanie oznaczone datą [...] lipca 2009 rok zostało wniesione z uchybieniem terminu. P. J. skorzystał z prawa skargi do sądu administracyjnego. W uzasadnieniu skargi podniósł, że adresowana do niego korespondencja została przekazana osobie nieupoważnionej do jej odbioru. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi powołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Dyrektor Izby Skarbowej z naruszeniem art. 191 ustawy – Ordynacji podatkowej przyjął, że zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji (k.12b akt administracyjnych) rodzi domniemanie doręczenia adresatowi decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu 21 kwietnia 2009 roku. W ocenie Sądu adnotacja doręczyciela, że korespondencja została doręczona adresatowi, pozostaje w sprzeczności z treścią pokwitowania odbioru pisma. W miejscu przeznaczonym na pisemne potwierdzenie odbioru widnieje bowiem odcisk pieczęci "A" H. J. ul[...]" oraz nieczytelny podpis osoby odbierającej korespondencję. Podkreślić przy tym należy, że korespondencja została skierowana na adres zamieszkania Skarżącego (ul. [...]). W ocenie Sądu już tylko treść zwrotnego potwierdzenie odbioru przesyłki uprawdopodabnia zarzuty Skarżącego, że korespondencja faktycznie, aczkolwiek omyłkowo, została przekierowana na adres biura "A" przy ul. [...], gdzie odebrał ją pracownik upoważniony do posługiwania się pieczęcią tego podmiotu gospodarczego. Przyjąć należy, że odbiór pisma pokwitowała osoba upoważniona do odbioru korespondencji przez ten podmiot gospodarczy. Zgodnie z treścią przepisu art.144 zd. 1 ustawy - Ordynacja podatkowa organ podatkowy doręcza pismo za pokwitowaniem przez pocztę, swoich pracowników lub przez osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. Pismo doręcza się stronie chyba, że działa przez przedstawiciela lub pełnomocnika ( art. 145 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej). Z kolei w myśl art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub w miejscu pracy. Doręczenie w miejscu pracy (miejscu prowadzenia działalności gospodarczej) jest także skuteczne, jeśli potwierdzenia odbioru pisma dokonała osoba upoważniona przez pracodawcę do odbioru korespondencji. Z pokwitowania odbioru korespondencji nie wynika, że pismo odebrał adresat osobiście. Odcisk pieczęci w miejscu pokwitowania wskazuje, że korespondencję pozostawiono w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej przez H.J. (ojca Skarżącego). Jednocześnie treść dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie pozwala stwierdzić, że "A" przy ul. [...], to miejsce pracy Skarżącego (art. 148 §2 pkt 2 Ordynacji podatkowej). W ocenie Sądu zwrotne potwierdzenie odbioru pisma nie uprawniało Dyrektora Izby Skarbowej do stwierdzenia, że decyzje doręczono adresatowi. Jednocześnie dowody zgromadzone w aktach sprawy nie usprawiedliwiają twierdzenia, że doręczenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego było skuteczne w świetle art. 148 ustawy – Ordynacji podatkowej. W tych okolicznościach nie ma podstaw do przyjęcia, że kwestionowana decyzja została doręczona P. J. w dniu [...] kwietnia 2009 roku, a tym samym, że bieg terminu do wniesienia odwołania przez P. J. został otwarty w tej dacie. Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze, że doręczenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. wydanej w dniu [...] kwietnia 2009 roku, nr [...], według dowodów zgromadzonych w aktach sprawy, miało miejsce 06 lipca 2009 roku, czyli w dacie odebrania korespondencji zawierającej uwierzytelnioną kserokopię kwestionowanej decyzji. Stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało uchylić zaskarżony akt. Orzeczenie o kosztach postępowania i wykonalności zaskarżonego aktu ma swoje uzasadnienie w przepisach art. 152 oraz art. 200 w związku z art. 205 §1 cytowanej ustawy. /-/ M. Ławniczak /-/ B. Sokołowska /-/ M. Lorych-Olszanowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło