III SA/Po 924/16
WyrokWSA w Poznaniu2017-11-08
Skład orzekający: Marzenna Kosewska, Ireneusz Fornalik, Walentyna Długaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ogłoszenie o zmianie ogłoszenia o zamiarze bezpośredniego zawarcia umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego, dokonane przez miasto, które nie uzyskało kompetencji organizatora transportu na danym obszarze na skutek wadliwego porozumienia międzygminnego, jest legalne?Ratio decidendi
Zaskarżona czynność - ogłoszenie o zmianie ogłoszenia o zamiarze bezpośredniego zawarcia umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego - podlega uchyleniu, jeśli organizator nie uzyskał kompetencji do jej dokonania. W szczególności, jeśli porozumienie międzygminne, na podstawie którego miasto miało uzyskać status organizatora na terenie sąsiednich powiatów, jest nieważne z powodu braku odpowiednich uchwał rad powiatów upoważniających do jego zawarcia lub braku publikacji w wymaganym terminie, miasto nie jest uprawnione do dokonania takiego ogłoszenia. Ponadto, nawet jeśli status organizatora zostałby uzyskany, samo ogłoszenie musi spełniać wymogi formalne określone w ustawie o publicznym transporcie zbiorowym, w tym precyzyjne określenie sieci komunikacyjnej oraz przewidywanej daty zawarcia umowy.Stan faktyczny
Skarżący M. G. i A. G. zaskarżyli czynność Miasta [...] polegającą na ogłoszeniu o zmianie ogłoszenia o zamiarze bezpośredniego zawarcia umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego. Zarzucili naruszenie przepisów ustawy o publicznym transporcie zbiorowym oraz ustawy o samorządzie powiatowym, wskazując m.in. na nieważność porozumienia międzygminnego, które miało nadać Miastu [...] kompetencje organizatora transportu na terenie sąsiednich powiatów, a także na wadliwe określenie sieci komunikacyjnej i terminu zawarcia umowy w zaskarżonym ogłoszeniu. Miasto [...] wniosło o odrzucenie skargi, argumentując m.in. brakiem uprawnienia skarżących do jej wniesienia oraz brakiem wezwania do usunięcia naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną czynność i zasądził od Miasta [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 listopada 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi M. G. i A. G. na czynność Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2016r. w przedmiocie ogłoszenia o zmianie ogłoszenia o zamiarze bezpośredniego zawarcia umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego I. uchyla zaskarżoną czynność; II. zasądza od Miasta [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 697,- zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
M. G. i A. G. wnieśli skargę na czynność Miasta [...], polegającą na ogłoszeniu o zmianie ogłoszenia o zamiarze bezpośredniego zawarcia umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego, opublikowaną 30 czerwca 2016 r. w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego [...] i Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, zwaną dalej "ogłoszeniem zmieniającym z 30 czerwca 2016 r.".
Skarżący na podstawie art. 59 ust. 1 i art. 61 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1440 ze zm.), zwanej dalej "u.p.t.z.", zaskarżonej czynności zarzucili naruszenie:
1. art. 23 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 3 lit. b u.p.t.z. i art. 65 ust. 2, art. 12 pkt 8 lit. h w zw. z art. 73 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 814), zwanej dalej jako "u.s.p.", polegające na objęciu treścią ogłoszenia zmieniającego z 30 czerwca 2016 r. powiatowych przewozów pasażerskich na terenie powiatów [...], [...], [...] i [...], mimo że Miasto [...] nie jest organizatorem publicznego transportu zbiorowego na obszarze tych powiatów, gdyż porozumienie zawarte 30 czerwca 2016 r. między tymi jednostkami samorządu terytorialnego, zwane dalej "porozumieniem z 30 czerwca 2016 r.", z którego Miasto [...] wywodzi swoje kompetencje jako organizatora, jest nieważne, jako że nie zostało poprzedzone wydaniem przez rady powiatów [...], [...] i [...] uchwał zawierających upoważnienie dla organów wykonawczych tych jednostek do zawarcia porozumienia z 30 czerwca 2016 r. ze wszystkimi jego sygnatariuszami;
2. art. 23 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 3 lit. b u.p.t.z. i art. 48 ust. 3 u.s.p., polegające na objęciu treścią ogłoszenia zmieniającego z 30 czerwca 2016 r. powiatowych autobusowych przewozów pasażerskich na terenie powiatów [...], [...], [...] i [...], mimo że Miasto [...] nie jest organizatorem publicznego transportu zbiorowego na obszarze tych powiatów, gdyż porozumienie z 30 czerwca 2016 r., z którego Miasto [...] wywodzi swoje kompetencje jako organizatora jest bezskuteczne, jako że nie zostało opatrzone kontrasygnatą skarbników powiatów [...], [...], [...] i [...];
3. naruszenie art. 23 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 3 lit. b u.p.t.z. i art. 4 ust. 1 i art. 13 pkt 6 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 296), zwanej dalej jako "ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych", polegające na objęciu treścią ogłoszenia zmieniającego z 30 czerwca 2016 r. powiatowych autobusowych przewozów pasażerskich na terenie powiatów [...], [...], [...] i [...], mimo że Miasto [...] nie jest organizatorem publicznego transportu zbiorowego na obszarze tych powiatów, gdyż porozumienie z 30 czerwca 2016 r., z którego Miasto [...] wywodzi swoje kompetencje jako organizatora, nie miało mocy obowiązującej w dacie dokonania ogłoszenia zmieniającego z 30 czerwca 2016 r., jako że opublikowano je w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] dopiero 14 lipca 2016 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z [...] r., poz. [...]), stąd weszło w życie po 14 dniach od daty publikacji;
4. art. 23 ust. 4 pkt 3 w zw. z art. 12 ust. 1 u.p.t.z., polegające na wskazaniu w treści ogłoszenia zmieniającego z dnia 30 czerwca 2016 r., że dotyczy ono sieci komunikacyjnej obejmującej obszar Miasta [...] oraz powiatów będących stronami porozumienia, czego nie można uznać za prawidłowe spełnienie określonego w art. 23 ust. 4 pkt 3 u.p.t.z. wymogu wskazania linii komunikacyjnej, linii komunikacyjnych lub sieci komunikacyjnej, gdyż wymóg ten odnosi się do linii i sieci komunikacyjnej, na której mają być wykonywane przewozy o charakterze użyteczności publicznej, a które określane są w planie transportowym właściwego organizatora, a taki plan - obejmujący cały przedmiotowy zakres terytorialny - nie został jeszcze przez Miasto [...] uchwalony;
5. art. 23 ust. 5 i 6 u.p.t.z., polegające na wskazaniu w ogłoszeniu zmieniającym z 30 czerwca 2016 r. innego terminu zawarcia umowy (nie później niż do dnia 31 grudnia 2016 r.) niż przewidywana data wszczęcia postępowania (wrzesień 2016 r.) wskazana w ogłoszeniu o zamiarze przeprowadzenia postępowania o udzielenie koncesji na świadczenie usług użyteczności publicznej w zakresie wykonywania drogowych przewozów pasażerskich organizowanych przez powiat [...] od 1 stycznia 2017 r., które opublikowano w Biuletynie Informacji Publicznej powiatu [...] 1 października 2015 r., zwanego dalej "ogłoszeniem powiatu [...] z 1 października 2015 r.", mimo że przepisy u.p.t.z. nie dopuszczają modyfikacji ogłoszenia w zakresie dotyczącym przewidywanej daty rozpoczęcia postępowania lub bezpośredniego zawarcia umowy;
6. art. 23 ust. 4 pkt 4 u.p.t.z. przez określenie w ogłoszeniu zmieniającym z 30 czerwca 2016 r., że do bezpośredniego zawarcia umowy dojdzie nie później niż do 31 grudnia 2016 r., przez niewskazanie daty przewidywanego zawarcia umowy i dopuszczenie przez Miasto [...], że umowa zostanie zawarta przed 31 grudnia 2016 r., a więc bez zachowania okresów oczekiwania z art. 23 ust. 1 u.p.t.z.;
7. naruszenie art. 23 ust. 6 u.p.t.z., polegające na zmianie danych określonych w art. 23 ust. 1 pkt 1-3 u.p.t.z. po upływie połowy rocznego okresu oczekiwania na wszczęcie postępowania z art. 23 ust. 1 u.p.t.z., który dla przewozów powiatowych wykonywanych na terenie powiatu [...] upłynął z końcem marca 2016 r.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej czynności w całości na podstawie art. 61 ust. 2 u.p.t.z. i o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zdaniem skarżących mają oni prawo do wniesienia skargi na zaskarżoną czynność. Zgodnie bowiem z art. 59 ust. 1 u.p.t.z. w przypadku ogłoszenia zamiaru bezpośredniego zawarcia umowy, o którym mowa w art. 23 ust. 1, podmiotowi, który jest lub był zainteresowany zawarciem danej umowy i któremu grozi powstanie szkody w wyniku zarzucanego naruszenia przepisów prawa Unii Europejskiej lub ustawy, przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Jeżeli przepisy u.p.t.z. nie stanowią inaczej, w postępowaniu toczącym się wskutek wniesienia skargi stosuje się przepisy p.p.s.a.
Jedną z czynności organizatora publicznego transportu zbiorowego, jaka może zostać zaskarżona w trybie art. 59 ust. 1 u.p.t.z. jest ogłoszenie o zamiarze przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego. Otwiera to drogę sądową również do zaskarżania czynności polegającej na zmianie już opublikowanych ogłoszeń, tym bardziej, że każda zmiana jest w sensie technicznym nowym ogłoszeniem każdorazowo publikowanym w Biuletynie Informacji Publicznej oraz Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Z art. 59 ust. 1 u.p.t.z. wyprowadzić można następujące przesłanki wniesienia skargi: ogłoszenie zamiaru bezpośredniego zawarcia umowy; skarżący powinien być podmiotem zainteresowanym zawarciem umowy; skarżącemu powinna grozić szkoda spowodowana przez naruszenie przepisów ustawy lub prawa Unii Europejskiej.
Treść ogłoszenia zmieniającego z 30 czerwca 2016 r. nie budzi wątpliwości co do tego, że Miasto [...] zmierza do bezpośredniego zawarcia umowy. Spełnienie tej przesłanki jest zatem bezsporne i nie wymaga szerszego uzasadnienia.
Oboje skarżący są zainteresowani zawarciem umowy na wykonywanie przewozów użyteczności publicznej na obszarze wskazanym w ogłoszeniu zmieniającym z 30 czerwca 2016 r. Zawarcie i realizacja takiej umowy stanowiłaby bowiem kontynuację aktualnie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej w zakresie regularnych przewozów pasażerskich, którą skarżąca rozpoczęła w 2014 r., a skarżący w 2002 r. Skarżący prowadzą działalność gospodarczą na terenie wskazanym w ogłoszeniu z 30 czerwca 2016 r., w szczególności na terenie powiatu [...].
Skarżący dysponują zezwoleniami na wykonywanie przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym wydanymi przez Starostę [...] na liniach w dużej części pokrywających się z liniami komunikacyjnymi określonymi w planie transportowym powiatu [...]. Są oni więc zainteresowani zawarciem umowy z organizatorem publicznego transportu zbiorowego. Działając jako operator mogliby wykonywać działalność gospodarczą w bardzo zbliżonym zakresie, jak obecnie, nie tracąc przy tym uprawnień do otrzymywania rekompensaty za stosowanie ulg ustawowych, która nie będzie im przyznawana, jeśli będą działali jako przewoźnik komercyjny, czyli taki, z którym organizator nie podpisze umowy. Skarżący ubiegaliby się o zawarcie umowy, gdyby postępowanie w tym przedmiocie miało charakter otwarty, tak jak pierwotnie planował to powiat [...], a co uległo zmianie w związku z zaskarżonym ogłoszeniem Miasta [...].
Z powyższym wiąże się zagrożenie skarżących szkodą, jaka może zostać im wyrządzona przez bezprawne zawarcie umowy w trybie bezpośrednim. Wynika to przede wszystkim z przepisów u.p.t.z., która od 1 stycznia 2017 r. wprowadziła podział podmiotów zajmujących się przewozem osób na operatorów, czyli podmioty, z którymi samorządy podpiszą umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego i na przewoźników komercyjnych. Tylko operatorzy zachowają prawo do otrzymywania rekompensaty z budżetu państwa w związku ze stosowaniem ulg ustawowych. Przewoźnicy komercyjni teoretycznie będą mogli nadal honorować uprawnienia do ulgowych przejazdów, jednak będzie się to odbywało wyłącznie na zasadzie ich biznesowej kalkulacji, ponieważ nie otrzymają na ten cel żadnych środków z budżetu państwa. Przy niskim poziomie rentowności przewozów pasażerskich przewoźnicy nie będą w stanie przejąć na siebie ciężaru obniżenia ceny biletów do poziomu porównywalnego z biletami ulgowymi.
Jeśli za punkt odniesienia wziąć postanowienia planu transportowego powiatu [...], skarżący musieliby wykonywać przewozy po niemal dokładnie tych samych trasach, co operator. Mając na uwadze, że tylko operator otrzymywałby rekompensatę z tytułu stosowania ulg ustawowych, rezultat takiej konkurencji musiałby być dla skarżących jednoznacznie negatywny. W praktyce więc uzyskanie przez nich statusu operatora stanowi o możliwości kontynuowania przez nich działalności gospodarczej.
W ogłoszeniu z 1 października 2015 r. powiat [...] poinformował o zamiarze wyboru operatora w trybie koncesji. Skarżący mogliby zatem ubiegać się o zawarcie umowy w otwartym trybie konkurencyjnym. Zmiana ogłoszenia przez Miasto [...] na tryb bezpośredni (tzn. z arbitralnie wybranym przez Miasto [...] podmiotem, prawdopodobnie P. S.A.) odbiera skarżącym tę możliwość.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli ponadto, co następuje.
W dniu 1 października 2015 r. w Biuletynie Informacji Publicznej Powiatu [...] ogłoszono o zamiarze przeprowadzenia postępowania o udzielenie koncesji na świadczenie usług użyteczności publicznej w zakresie wykonywania drogowych przewozów pasażerskich organizowanych przez powiat [...] od 1 stycznia 2017 r., wskazując:
- nazwę właściwego organizatora: powiat [...],
- tryb udzielenia zamówienia: koncesja na podstawie ustawy z dnia 9 stycznia 2009 r. o koncesji na roboty budowlane lub usługi (Dz. U. z 2015 r., poz. 113),
- określenie linii komunikacyjnych: obsługa linii komunikacji publicznej lub sieci komunikacyjnej w transporcie zbiorowym na terenie powiatu [...],
- przewidywana data wszczęcia postępowania: wrzesień 2016 r.
W dniu 20 listopada 2015 r. w Biuletynie Informacji Publicznej Miasta [...] opublikowano ogłoszenie Miasta [...] o zamiarze bezpośredniego zawarcia umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego, wskazując:
- nazwę właściwego organizatora: Miasto [...],
- tryb udzielenia zamówienia: bezpośrednie zawarcie umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego z podmiotem zewnętrznym,
- obszar objęty przedmiotem zamówienia: przedmiotem zamówienia jest świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego na terenie Miasta [...] oraz gmin [...], [...], [...], [...], [...] i [...] będących stronami zawartych porozumień międzygminnych. Zamówienie obejmuje wykonywanie regularnego przewozu osób na liniach komunikacyjnych obejmujących obszar Miasta [...] oraz liniach komunikacyjnych objętych porozumieniami międzygminnymi,
- przewidywana data bezpośredniego zawarcia umowy: nie później niż do 31 grudnia 2016 r.
W dniu [...] maja 2016 r. Rada Miasta [...] (miasto na prawach powiatu) podjęła uchwałę nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na zawarcie przez Miasto [...] porozumienia z sąsiednimi powiatami (w tym powiatem [...]) w przedmiocie powierzeniu Miastu [...] zadań organizatora publicznego transportu zbiorowego na obszarze tych powiatów.
W dniu [...] czerwca 2016 r. rada powiatu [...] podjęła uchwałę nr [...] w sprawie powierzenia Miastu [...] prowadzenia zadania z zakresu publicznego transportu zbiorowego. W jej uzasadnieniu wskazano, iż - z uwagi na doświadczenia Miasta [...] oraz możliwości organizacyjne - wskazane jest przekazanie tej jednostce zadań organizatora transportu publicznego na terenie powiatu [...]. Za rozwiązaniem takim - zdaniem uchwałodawcy - przemawia również posiadanie przez Miasto [...] podmiotu wewnętrznego posiadającego kompetencje i zaplecze do realizacji zadań operatora transportu publicznego, tj. P. S.A.
Podobne uchwały podjęły również rady powiatów [...], [...] i [...] (uchwała Nr [...] Rady Powiatu [...] z [...] maja 2016 r.; uchwała Nr [...] Rady Powiatu [...] z [...] czerwca 2016 r.; uchwała Nr [...] Rady Powiatu [...] z [...] czerwca 2016 r.; uchwała Nr [...] Rady Powiatu [...] z [...] czerwca 2016 r.).
W dniu 30 czerwca 2016 r. zawarto Porozumienie Miasta [...], Powiatu [...], Powiatu [...], Powiatu [...], Powiatu [...] w zakresie organizacji publicznego transportu zbiorowego, a 14 lipca 2016 r. opublikowano je w Dzienniku Urzędowym Województwa [...].
W dniu 30 czerwca 2016 r. Miasto [...] opublikowało w swoim Biuletynie Informacji Publicznej ogłoszenie: "Zmiana ogłoszenia o zamiarze bezpośredniego zawarcia umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego". W ogłoszeniu tym wskazano:
- nazwę właściwego organizatora: Miasto [...],
- tryb udzielenia zamówienia: bezpośrednie zawarcie umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego z podmiotem wewnętrznym,
- obszar objęty przedmiotem zamówienia:
a) w przewozach o charakterze komunikacji miejskiej przedmiotem zamówienia jest świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego na terenie Miasta [...] oraz gmin [...], [...], [...], [...], [...] i [...] będących stronami zawartych porozumień międzygminnych. Zamówienie obejmuje wykonywanie regularnego przewozu osób na liniach komunikacji miejskiej obejmujących obszar Miasta [...] oraz liniach komunikacji miejskiej objętych porozumieniami międzygminnymi;
b) w powiatowych pasażerskich przewozach autobusowych przedmiotem zamówienia jest świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego na terenie Miasta [...], Powiatu [...], Powiatu [...], Powiatu [...] i Powiatu [...] będących stronami porozumienia międzypowiatowego. Zamówienie obejmuje organizowanie, zarządzanie, planowanie rozwoju publicznego transportu zbiorowego i wykonywanie zadań organizatora w rozumieniu przepisów ustawy o publicznym transporcie zbiorowym i innych ustaw na sieci komunikacyjnej obejmującej obszar Miasta [...] oraz powiatów będących stronami porozumienia międzypowiatowego;
- przewidywana data bezpośredniego zawarcia umowy: nie później niż do 31 grudnia 2016 r.;
- zmiana informacji: 2. 2. W związku z porozumieniem międzypowiatowym dotyczącym świadczenia usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego zmianie ulegają ogłoszenia opublikowane pod numerami: Starostwo Powiatowe w [...] - [...], Starostwo Powiatowe w [...] - [...], [...], Starostwo Powiatowe w [...] - [...], [...] i Starostwo Powiatowe w [...] - [...]".
Zamiarem organizatora publicznego transportu zbiorowego - Miasta [...] - było zatem, aby ogłoszeniem z 30 czerwca 2016 r. zmienić szereg innych ogłoszeń, w tym ogłoszenia Miasta [...] z 20 listopada 2015 r. i ogłoszenia Powiatu [...] z 1 października 2015 r. Najważniejsza zmiana polega na zmianie organizatora (z Powiatu [...] na Miasto [...]) i przewidywanego trybu zawarcia umowy (z trybu koncesji - wskazanego w ogłoszeniu Powiatu [...] z 1 października 2015 r. - na bezpośrednie zawarcie umowy).
W nawiązaniu do pierwszego zarzutu skargi wskazano, że czynności tej dokonano bez ważnego przekazania Miastu [...] kompetencji pozostałych stron porozumienia z 30 czerwca 2016 r. W uchwałach podjętych przez rady powiatów [...], [...] i [...] (odpowiednio uchwały nr [...] z [...] maja 2016 r., nr [...] z [...] czerwca 2016 r. i nr [...] z [...] czerwca 2016 r.) wyrażono zgodę na zawarcie porozumienia jedynie z Miastem [...] - a nie ze wszystkimi innymi stronami porozumienia z 30 czerwca 2016 r. Organy wykonawcze tych powiatów nie były więc uprawnione do podpisania tego porozumienia. Skutkuje to jego bezwzględną nieważnością, a w ślad za tym - nieprzekazaniem Miastu [...] zadań uprawniających go do dokonania ogłoszenia zmieniającego z 30 czerwca 2016 r.
Odnośnie drugiego zarzutu skargi podniesiono, że zgodnie z art. 48 ust. 3 u.s.p. wynika, że do skuteczności czynności prawnej mogącej spowodować powstanie zobowiązań majątkowych potrzebna jest kontrasygnata skarbnika powiatu lub osoby przez niego upoważnionej. Porozumienie z 30 czerwca 2016 r. jest taką czynnością, gdyż w § 6 porozumienia wskazano, że "Powiaty Powierzające zobowiązują się do współfinansowania realizacji zadania organizacji publicznego transportu zbiorowego na terenie swojego powiatu. Współfinansowanie to będzie polegało na pokryciu różnicy wynikającej z całkowitego kosztu jednostkowego wozokilometra realizacji transportu publicznego objętego niniejszym porozumieniem".
Co do trzeciego zarzutu skargi wskazano, że 30 czerwca 2016 r. porozumienie z tego dnia jeszcze nie obowiązywało. W dniu tym Miasto [...] nie mogło zatem dokonać ogłoszenia w trybie art. 23 u.p.t.z. w zakresie dotyczącym powiatów [...], [...], [...] i [...]. Jak stanowi bowiem art. 13 pkt 6 lit. a ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych, w wojewódzkim dzienniku urzędowym ogłasza się porozumienia w sprawie wykonywania zadań publicznych zawarte między jednostkami samorządu terytorialnego. Przepis art. 4 ust. 1 tej ustawy przewiduje zaś, że akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy. Ponieważ porozumienie z 30 czerwca 2016 r. opublikowano 14 lipca 2016 r., nabrało ono mocy obowiązującej 29 czerwca 2016 r. (tu: oczywista pomyłka: powinno być "29 lipca 2016 r.). Jest to najwcześniejszy dzień, w którym Miasto [...] mogłoby powoływać to porozumienie jako źródło swoich kompetencji dla dokonania ogłoszenia zmieniającego z 30 czerwca 2016 r. Brak mocy obowiązującej porozumienia z 30 czerwca 2016 r. w dniu dokonywania zaskarżonej czynności wynika również z treści samego porozumienia. Jak wskazano w jego § 12 "Porozumienie podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] i wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia jego ogłoszenia".
Niezależnie od powyższych zarzutów, których uwzględnienie musi skutkować uznaniem, że Miasto [...] nie uzyskało kompetencji organizatora publicznego transportu zbiorowego na terenie sąsiadujących powiatów, a więc nie było uprawnione do dokonania ogłoszenia zmieniającego z 30 czerwca 2016 r., skarżący podnieśli zarzuty w zakresie wadliwej treści tego ogłoszenia.
W tym kontekście, odnośnie czwartego zarzutu skargi podniesiono, że w ogłoszeniu nie zawarto elementów z art. 23 ust. 4 pkt 3 u.p.t.z., tj. linii komunikacyjnej, linii komunikacyjnych lub sieci komunikacyjnej, na których będą wykonywane przewozy o charakterze użyteczności publicznej. Powinny być one ustalone jeszcze przed wszczęciem procedury zawarcia umowy, gdyż w przeciwnym przypadku niemożliwe będzie ustalenie zakresu umowy, jaką organizator zawiera z operatorem (art. 24 ust. 1 u.p.t.z.).
Sieć komunikacyjna to układ linii komunikacyjnych obejmujących obszar działania organizatora publicznego transportu zbiorowego lub część tego obszaru (art. 4 ust. 1 pkt 16 u.p.t.z.). Sieć komunikacyjną, na której jest planowane wykonywanie przewozów o charakterze użyteczności publicznej, organizator obowiązany jest określić w planie transportowym (art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.t.z.). Organizator publicznego transportu zbiorowego, jakim Miasto [...] może zostać na terenie sąsiadujących powiatów (aktualnie nim nie jest z uwagi na opisane powyżej wady porozumienia z 30 czerwca 2016 r.) przed rozpoczęciem procedury zawarcia umowy powinien zatem uchwalić plan transportowy obejmujący cały obszar właściwości organizatora (uprawnienie do uchwalenia takiego planu przyznano powiatowi przyjmującemu na siebie zadania sąsiednich powiatów na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. b u.p.t.z.). Dopiero wtedy znana będzie sieć komunikacyjna, na której mają być wykonywane przewozy o charakterze użyteczności publicznej, co jest warunkiem wstępnym ogłoszenia o zamiarze zawarcia umowy z operatorem. Nieprawidłową jest więc treść ogłoszenia z 30 czerwca 2016 r. w zakresie, w jakim wskazano w nim, że dotyczy ono sieci komunikacyjnej obejmującej obszar Miasta [...] oraz powiatów będących stronami porozumienia międzypowiatowego. Aktualnie, z uwagi na brak planu transportowego obejmującego obszar wszystkich stron porozumienia z 30 czerwca 2016 r. taka sieć komunikacyjna - na której mogłyby być wykonywane przewozy o charakterze użyteczności publicznej - nie istnieje.
W przypadku zawarcia porozumienia między powiatami "siecią komunikacyjną" nie jest przy tym suma sieci komunikacyjnych właściwych dla każdego powiatu z osobna. Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 10 u.p.t.z. zawarcie porozumienia wpływa na zmianę zakresu pojęcia powiatowych przewozów pasażerskich, którymi nie są już w takiej sytuacji przewozami wykonywanymi w granicach pojedynczego powiatu, ale są to przewozy w granicach wszystkich powiatów - stron porozumienia. Żaden z planów transportowych przyjętych przez strony porozumienia z 30 czerwca 2016 r., w szczególności plan transportowy Miasta [...], nie przewiduje tego rodzaju linii komunikacyjnych, które wykraczałyby poza obszar administracyjny pojedynczego powiatu. Aktualnie nie ma zatem na obszarze objętym porozumieniem z 30 czerwca 2016 r. ani jednej linii komunikacyjnej, po której mogłyby być wykonywane powiatowe przewozy pasażerskie w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 10 u.p.t.z. Strony porozumienia z 30 czerwca 2016 r. musiały zdawać sobie sprawę z tej sytuacji, bo w porozumieniu tym zobowiązały Miasto [...] do sporządzenia planu transportowego obejmującego obszar wszystkich powiatów (§ 3).
Niedopuszczalna byłaby koncepcja, zgodnie z którą wystarczające byłoby wskazanie przez organizatora sieci komunikacyjnej niejako in blanco, a dopiero w późniejszym czasie "wypełnienie" tego sformułowania treścią przez opracowanie planu transportowego. Jest to sprzeczne z istotą ogłoszenia informacyjnego publikowanego w trybie art. 23 u.p.t.z., które ma służyć przede wszystkim temu, aby wszystkie podmioty zainteresowane zawarciem umowy (takie jak skarżący) mogły się przygotować na konsekwencje zawarcia przez organizatora umowy z operatorem. Należy przez to rozumieć m. in. możliwość poddania przewoźnikom pod rozwagę opracowania alternatywnych tras wykonywanych przewozów wobec linii komunikacyjnych, które zostaną objęte umową operatorską. Aktualna treść ogłoszenia z 30 czerwca 2016 r. pozbawia skarżących takiego prawa, gdyż nie wiedzą oni, na jakich liniach ma działać operator.
Co do piątego zarzutu skargi wskazano, że zgodnie z art. 23 ust. 5 u.p.t.z. w przypadku zmiany informacji, o których mowa w ust. 4 pkt 1-3, organizator niezwłocznie zamieszcza ogłoszenie o tej zmianie. Regulacja ta milczy o możliwości zmiany przez organizatora danych określonych w art. 23 ust. 4 pkt 4, a więc przewidywanej daty rozpoczęcia postępowania o udzielenie zamówienia lub bezpośredniego zawarcia umowy. Zmiana taka jest więc niedopuszczalna, gdyż nie można domniemywać kompetencji organu tam, gdzie nie została określona w przepisach. W ogłoszeniu z 1 października 2015 r. powiat [...] - działający jeszcze we własnym imieniu jako organizator publicznego transportu zbiorowego - wskazał, że przewidywana data wszczęcia postępowania to wrzesień 2016 r. Natomiast w ogłoszeniu z 30 czerwca 2016 r., stanowiącym - jak należy zakładać - kontynuację ogłoszenia z 1 października 2015 r. Miasto [...] określiło datę zawarcia umowy jako "nie później niż do dnia 31 grudnia 2016 r.". W odniesieniu do przewozów na terenie powiatu [...] zmieniona została więc data, o której mowa w art. 23 ust. 4 pkt 4 u.p.t.z., co jest niedopuszczalne z uwagi na brak podstawy prawnej.
Odnośnie szóstego zarzutu skargi podniesiono, że obligatoryjnym elementem ogłoszenia z art. 23 ust. 1 u.p.t.z. jest określenie przewidywanej daty bezpośredniego zawarcia umowy (art. 23 ust. 4 pkt 4 u.p.t.z.). Pojęcie "data" nie ma legalnej definicji, podlega więc w pierwszej kolejności regułom wykładni językowej. Rozumie się przez nią wskazanie dnia, miesiąca i roku. Nie stanowi zatem prawidłowego określenia daty sformułowanie zawarte w ogłoszeniu zmieniającym z 30 czerwca 2016 r. "nie później niż do dnia 31 grudnia 2016 r.". Swoistą "datą" przewidywanego zawarcia umowy musiałby być bowiem cały okres od 30 czerwca 2016 r. (publikacja ogłoszenia) do 31 grudnia 2016 r. ("końcowy" termin wskazany w ogłoszeniu).
Co do siódmego zarzutu skargi wskazano, że zmiana informacji dotyczących: nazwy i adresu właściwego organizatora; określenia przewidywanego trybu udzielenia zamówienia oraz określenia rodzaju transportu oraz linii komunikacyjnej, linii komunikacyjnych lub sieci komunikacyjnej, na których będą wykonywane przewozy nie może nastąpić później niż do upływu połowy rocznego okresu przed planowanym rozpoczęciem postępowania o udzielenie zamówienia lub planowanym bezpośrednim zawarciem umowy (art. 23 ust. 6 u.p.t.z.). W ogłoszeniu z 1 października 2015 r. powiat [...] wskazał jako przewidywaną datę rozpoczęcia postępowania o zawarcie umowy wrzesień 2016 r. Odejmując od tego terminu sześć miesięcy (art. 23 ust. 1 i 6 u.p.t.z.) okazuje się, że najpóźniejszym momentem, w którym zmiana ogłoszenia była dopuszczalna, był koniec marca 2016 r. Ponieważ ogłoszenie z 30 czerwca 2016 r. stanowić ma niejako kontynuację ogłoszenia z 1 października 2015 r., zawarta w nim zmiana danych z art. 23 ust. 4 pkt 1-3 u.p.t.z. nastąpiła po określonym ustawowo terminie.
W odpowiedzi na skargę (k. 182-186) Miasto [...] podniosło, że skarga podlega odrzuceniu, gdyż wniesiona została przez podmiot nieuprawniony w rozumieniu art. 59 § 1 u.p.t.z. Ponadto, zgodnie z art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wniesienia skargi nie poprzedzono wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa.
Z ostrożności procesowej wniesiono o oddalenie skargi. W związku z tym wskazano, co następuje.
Nie można mieć wątpliwości, jakiego porozumienia dotyczyły kwestionowane przez skarżących uchwały powiatów [...], [...] i [...]. Ich redakcja jest odmienna od uchwał pozostałych rad, jednak cel ich podjęcia jest tożsamy. Nie wskazują one co prawda wszystkich sygnatariuszy porozumienia, ale wynika z nich jednoznacznie, że chodzi o organizację publicznego transportu zbiorowego na obszarze każdego z powiatów. Każda z nich zawiera wskazanie dotyczące zawarcia porozumienia z Miastem [...], któremu - jako organizatorowi - zostają powierzone zadania z zakresu organizacji publicznego transportu zbiorowego. Wskazane porozumienie jest co do zasady porozumieniem dwustronnym - między organizatorem a powiatem powierzającym. Fakt, że zawierają je także inne powiaty, nie ma znaczenia dla każdego z sygnatariuszy, gdyż ich uczestnictwo w porozumieniu jest obojętne z punktu widzenia sytuacji prawnej czy majątkowej innych powiatów.
Odnośnie braku kontrasygnat skarbników powiatów wskazano, że w odniesieniu do każdej z uchwał nastąpiła konwalidacja tego braku. Skarbnik nie należy do osób uprawnionych do składania oświadczenia woli w imieniu powiatu. Jego kontrasygnata nie jest oświadczeniem woli w rozumieniu prawa cywilnego. Jej brak w chwili zawarcia umowy nie czyni zatem czynności prawnej powiatu nieważną. Ponadto, przepis prawa wymagający kontrasygnaty skarbnika jest skuteczny tylko między organami danej jednostki samorządu terytorialnego. Nie wywiera skutku erga omnes. Nie ma więc znaczenia dla podmiotów zewnętrznych, czy skarbnik kontrasygnaty udzielił czy też nie. Dla podmiotów zewnętrznych jedyne znaczenie ma fakt, czy porozumienie zawarte jest prawidłowo (zgodnie z zasadą reprezentacji), a jeśli tak - wywołuje skutek prawny.
Z powyższego powodu niezasadny jest także zarzut naruszenia ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych.
Nie zasługują na uwzględnienie także zarzuty dotyczące nieprawidłowego określenia sieci komunikacyjnej. Przepis stanowi, że ogłoszenie powinno zawierać w szczególności określenie rodzaju transportu oraz linii komunikacyjnej, linii komunikacyjnych lub sieci komunikacyjnej, na których będą wykonywane przewozy. Ogłoszenie powinno więc zawierać przynajmniej jedną z tych informacji i oczywistym jest, że zawarto w nim informacje o sieci komunikacyjnej. Opisano ją w sposób pozwalający na jej dostateczne zidentyfikowanie. Nietrafnie argumentują skarżący, że ogłoszenie powinno odnosić się do planu transportowego, który nie został jeszcze uchwalony. Powiaty powierzające posiadały przed zawarciem porozumienia stosowne plany, których treść przyjęta uchwałami w tych powiatach następnie nie została uchylona ani nie stwierdzono ich nieważności przez organy nadzoru. Przedmiotowe porozumienie zobowiązuje organizatora do opracowania planu zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego obejmującego cały obszar działania. Skoro zobowiązuje, to plan ten dopiero powstanie. Skarżący z jednej strony próbują wykazać, że niedostatecznie określony plan uniemożliwia im opracowanie tras alternatywnych, gdyż nie wiedzą oni na jakich liniach ma działać operator, a jednocześnie podnoszą, że posiadane przez nich zezwolenia pokrywają się do zasady z liniami komunikacyjnymi powiatu [...].
Nie jest też zasadny zarzut zmiany szeregu ogłoszeń, gdyż organizator zmienił tylko ogłoszenie Miasta [...]. Przekazanie mu uprawnień i kompetencji w zakresie organizacji publicznego transportu zbiorowego w oparciu o stosowne uchwały organów innych powiatów jest dopuszczalne w świetle przepisów u.s.p.
Nie można podzielić też stanowiska skarżących dotyczącego błędnego wskazania terminu zawarcia umowy. Analizowany przepis stanowi bowiem o przewidywanej dacie rozpoczęcia postępowania o udzielenie zamówienia lub bezpośredniego zawarcia umowy. Nie jest więc wymagane konkretne wskazanie dat, lecz wystarczy jej określenie szacunkowe (przewidywane).
Organ wskazał także na negatywne skutki społeczne ewentualnego uchylenia zaskarżonej czynności.
W piśmie procesowym z 21 grudnia 2016 r. Miasto [...] wniosło o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 P.p.s.a. z uwagi na jego bezprzedmiotowość, gdyż Wojewoda [...] ostatecznym rozstrzygnięciem nadzorczym z [...] października 2016 r. orzekł o nieważności porozumienia z 30 czerwca 2016 r. Organizator zaprzestał w związku z tym dalszych czynności związanych z realizacją porozumienia z 30 czerwca 2016 r. i nie kontynuuje działań zmierzających do zawarcia umowy.
W piśmie procesowym z 21 marca 2017 r. (k. 274-278) skarżący podtrzymali skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona czynność narusza wskazane w skardze przepisy u.p.t.z., za wyjątkiem przepisów powołanych w drugim zarzucie skargi. Skutkuje to uchyleniem zaskarżonej czynności. Zgodnie bowiem z art. 61 ust. 2 u.p.t.z. Sąd, uwzględniając skargę, uchyla czynności podjęte przez organizatora, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów prawa Unii Europejskiej lub u.p.t.z.
Sąd nie może orzekać co do zarzutów i wniosków, które nie były zawarte w skardze (art. 61 ust. 1 u.p.t.z.).
W pierwszej kolejności należy odnieść się do wniosku organu o odrzucenie skargi. Organ w istocie nie uzasadnił swego wniosku. Nie jest on słuszny. W świetle art. 59 § 1 u.p.t.z. w przypadku ogłoszenia zamiaru bezpośredniego zawarcia umowy, o którym mowa w art. 23 ust. 1, podmiotowi, który jest lub był zainteresowany zawarciem danej umowy i któremu grozi powstanie szkody w wyniku zarzucanego naruszenia przepisów prawa Unii Europejskiej lub ustawy, przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Skarżący w skardze obszernie uzasadnili spełnienie powyższych przesłanek. Sąd w całości je podziela. Z uwagi na ich obszerne zreferowanie, ich powtarzanie byłoby zbędne.
Odnośnie zaś do zarzutu organu polegającego na braku formalnym skargi w postaci braku wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa należy wskazać, że w postępowaniu toczącym się wskutek wniesienia skargi, o której mowa w art. 59 ust. 1 u.p.t.z., stosuje się przepisy p.p.s.a., jeżeli przepisy rozdziału 1 u.p.t.z. nie stanowią inaczej. Należy podnieść, że zgodnie z art. 60 ust. 1 u.p.t.z. skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący powziął lub przy zachowaniu należytej staranności mógł powziąć informację o czynności podjętej przez organizatora w sprawie. Stosownie zaś do art. 60 ust. 3 u.p.t.z. skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem organizatora, którego czynność jest przedmiotem skargi. Przepisy te wskazują, że przed wniesieniem skargi nie jest wymagane wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa.
Odnośnie pierwszego zarzutu należy wskazać, że stosownie do art. 23 ust. 1 u.p.t.z. organizator publicznego transportu zbiorowego publikuje ogłoszenie o zamiarze przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w trybie, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt 1 i 2, lub bezpośredniego zawarcia umowy, o którym mowa w art. 22 ust. 1 pkt 1-3, w terminie nie krótszym niż: 1) jeden rok; 2) sześć miesięcy - w przypadku gdy umowa o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego ma dotyczyć świadczenia tych usług w wymiarze mniejszym niż 50 000 kilometrów rocznie.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 lit. b u.p.t.z. organizatorem, właściwym ze względu na obszar działania lub zasięg przewozów, jest powiat, któremu powierzono zadanie organizacji publicznego transportu zbiorowego na mocy porozumienia między powiatami - na linii komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej w powiatowych przewozach pasażerskich, na obszarze powiatów, które zawarły porozumienie.
Stosownie do art. 73 ust. 1 u.p.t.z. powiaty mogą zawierać porozumienia w sprawie powierzenia jednemu z nich prowadzenia zadań publicznych. Zgodnie z art. 73 ust. 2 u.p.t.z. w zakresie nieuregulowanym treścią porozumienia do porozumień stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące związków powiatów. Dotyczący związków powiatów art. 65 ust. 2 u.p.t.z. stanowi natomiast, że uchwały o utworzeniu związku i przystąpienia do związku (tu: porozumienia) podejmują rady zainteresowanych powiatów.
Zgodnie z art. 12 pkt 8 lit. h u.p.t.z. wyłącznej właściwości rady powiatu należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych powiatu dotyczących współdziałania z innymi powiatami, jeżeli związane jest to z koniecznością wydzielenia majątku.
Uwzględniając powyższe uregulowania należy podnieść, że porozumienie z 30 czerwca 2016 r. nie zostało poprzedzone wydaniem przez rady powiatów [...], [...] i [...] uchwał zawierających upoważnienie dla organów wykonawczych tych jednostek do zawarcia tego porozumienia z wszystkimi jego sygnatariuszami. W podjętych uchwałach rad powiatów [...], [...] i [...] wyrażono bowiem zgodę na zawarcie porozumienia jedynie z Miastem [...]. Organy wykonawcze tych powiatów nie były więc upoważnione do podpisania porozumienia z innymi niż Miasto [...] podmiotami. Oznacza to, że Miasto [...] nie jest organizatorem publicznego transportu zbiorowego na obszarach powiatów wskazanych w porozumieniu z 30 czerwca 2016 r., a zatem nie było uprawnione do dokonania zaskarżonej czynności, tj. ogłoszenia zmieniającego z 30 czerwca 2016 r., dotyczącego zmiany ogłoszenia o zamiarze bezpośredniego zawarcia umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego na obszarze Miasta [...] oraz powiatów [...], [...], [...] i [...].
Odnosząc się do drugiego zarzutu skargi Sąd zauważa , że stosownie do art. 48 ust. 3 u.s.p. jeżeli czynność prawna może spowodować powstanie zobowiązań majątkowych, do jej skuteczności potrzebna jest kontrasygnata skarbnika powiatu lub osoby przez niego upoważnionej. W związku z treścią porozumienia (np. § 6) nie ma wątpliwości, że porozumienie z 30 czerwca 2016 r. jest czynnością prawną, o której mowa w powyższym przepisie. Wymaga ono więc kontrasygnaty skarbnika powiatu lub osoby przez niego upoważnionej. Przepis ten jednak nie określa, kiedy kontrasygnata taka ma być dokonana. W ocenie Sądu dopuszczalne jest więc jej udzielenie po zawarciu porozumienia, co - jak wynika z akt (k. 190v) - zostało dokonane. Przepis art. 48 ust. 3 u.s.p. nie został więc naruszony. Nie ma racji Miasto [...] podnosząc, że kontrasygnata nie jest konieczna dla skuteczności porozumienia z 30 czerwca 2016 r., jako że uzależnienie skuteczności czynności powiatu od jej kontrasygnaty przez wymienioną w art. 48 ust. 3 u.s.p. osobę wynika wprost z tego przepisu. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że uchylenie zaskarżonej czynności może nastąpić jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa Unii Europejskiej i u.p.t.z.
Co do trzeciego zarzutu skargi należy podnieść, że zgodnie z art. 13 pkt 6 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych w wojewódzkim dzienniku urzędowym ogłasza się porozumienia w sprawie wykonywania zadań publicznych zawarte między jednostkami samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 4 ust. 1 powyższej ustawy akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy. W dniu dokonania zaskarżonej czynności (30 czerwca 2016 r.) porozumienie z 30 czerwca 2016 r., zgodnie z art. 4 ust. 1 w zw. z art. 13 pkt 6 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych, nie zostało jeszcze ogłoszone, stąd nie weszło w życie. Zostało ono bowiem ogłoszone w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] 14 lipca 2016 r. i weszło w życie po 14 dniach od jego ogłoszenia, czyli 29 lipca 2016 r.
Zasadność pierwszego i trzeciego zarzutu skargi oznacza, że Miasto [...] nie uzyskało statusu organizatora publicznego transportu zbiorowego na obszarze wymienionych w porozumieniu powiatów, a więc nie było uprawnione do dokonania zaskarżonej czynności.
Niezależnie od powyższego, zasadne są zarzuty dotyczące naruszenia przepisów u.p.t.z. dotyczących treści ogłoszenia.
W tym kontekście, przechodząc do czwartego zarzutu skargi, należy wskazać, że stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.t.z. plan transportowy określa w szczególności sieć komunikacyjną, na której jest planowane wykonywanie przewozów o charakterze użyteczności publicznej. Zgodnie zaś z art. 23 ust. 4 pkt 3 u.p.t.z. ogłoszenie, o którym mowa w art. 23 ust. 1, zawiera w szczególności określenie linii komunikacyjnej, linii komunikacyjnych lub sieci komunikacyjnej, na których będą wykonywane przewozy. Z przepisów powyższych wynika, że jeszcze przed dokonaniem ogłoszenia należy uchwalić plan transportowy określający daną sieć (tu: międzypowiatową). Dopiero wtedy bowiem będzie znana sieć komunikacyjna, której ogłoszenie dotyczy. Przed dokonaniem zaskarżonej czynności plan taki nie powstał.
Co do piątego zarzutu skargi wypada podnieść, że zgodnie z art. 23 ust. 4 u.p.t.z. ogłoszenie, o którym mowa w ust. 1, zawiera w szczególności:
1) nazwę i adres właściwego organizatora;
2) określenie przewidywanego trybu udzielenia zamówienia;
3) określenie rodzaju transportu oraz linii komunikacyjnej, linii komunikacyjnych lub sieci komunikacyjnej, na których będą wykonywane przewozy;
4) przewidywaną datę rozpoczęcia postępowania o udzielenie zamówienia w trybie, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt 1 i 2, lub bezpośredniego zawarcia umowy, o którym mowa w art. 22 ust. 1 pkt 1-3.
Stosownie do art. 23 ust. 5 u.p.t.z. w przypadku zmiany informacji, o których mowa w ust. 4 pkt 1-3, organizator niezwłocznie zamieszcza ogłoszenie o tej zmianie.
Powyższe oznacza, że nie może być zmieniona informacja, o której mowa w art. 23 ust. 4 pkt 4 u.p.t.z., dotycząca daty rozpoczęcia postępowania lub bezpośredniego zawarcia umowy. Nie można bowiem domniemywać kompetencji organu, jeżeli wyraźnie nie określono jej w przepisie. W przedmiotowej sprawie w odniesieniu do powiatu [...] bez podstawy prawnej uległa zmianie przewidywana data rozpoczęcia postępowania o udzielenie zamówienia w trybie koncesji. W ogłoszeniu powiatu [...] z 1 października 2015 r. wskazano bowiem wrzesień 2016 r. jako datę rozpoczęcia tego postępowania, natomiast w ogłoszeniu zmieniającym z 30 czerwca 2016 r. wskazano termin bezpośredniego zawarcia umowy jako "nie później niż do dnia 31 grudnia 2016 r.".
Za zasadny Sąd uznał kolejny (6) zarzut skargi w zakresie naruszenia art. 23 ust. 4 pkt 4 u.p.t.z. przez określenie w ogłoszeniu zmieniającym z 30 czerwca 2016 r., że do bezpośredniego zawarcia umowy dojdzie nie później niż do 31 grudnia 2016 r., przez niewskazanie daty przewidywanego zawarcia umowy i dopuszczenie przez Miasto [...], że umowa zostanie zawarta przed 31 grudnia 2016 r., a więc bez zachowania okresów oczekiwania z art. 23 ust. 1 u.p.t.z. Stosownie do art. 23 ust. 1 u.p.t.z. obligatoryjnym elementem ogłoszenia jest określenie przewidywanej daty bezpośredniego zawarcia umowy (art. 23 ust. 4 pkt 4 u.p.t.z.). Należy przyjąć, że przez pojęcie "data" rozumie się wskazanie dnia, miesiąca i roku. Sformułowanie zawarte w ogłoszeniu zmieniającym z 30 czerwca 2016 r. "nie później niż do dnia 31 grudnia 2016 r." nie jest więc określeniem daty.
Trafny jest też siódmy zarzut skargi, dotyczący naruszenia art. 23 ust. 6 u.p.t.z. w odniesieniu do powiatu [...] w zakresie zmiany organizatora oraz przewidywanego trybu udzielenia zamówienia. Przepis ten stanowi, że zmiana informacji, o których mowa w art. 23 ust. 4 pkt 1-3 (czyli m. in. w zakresie organizatora i przewidywanego trybu udzielenia zamówienia - pkt 1 i 2), nie może nastąpić później niż do upływu połowy okresów określonych w ust. 1. Okresy te to jeden rok albo sześć miesięcy, w przypadku gdy umowa o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego ma dotyczyć świadczenia tych usług w wymiarze mniejszym niż 50 000 kilometrów rocznie. Jako że z materiału dowodowego nie wynika wspomniany wyżej wymiar, należy przyjąć, że relewantny w sprawie jest okres jednego roku (art. 23 ust. 1 pkt 1 u.p.t.z.), stąd połowa tego okresu, o której mowa w art. 23 ust. 6 u.p.t.z., to sześć miesięcy. W związku z ogłoszeniem powiatu [...] z 1 października 2015 r. określającego organizatora (powiat [...]) i tryb udzielenia zamówienia (koncesyjny), zmiana w tym zakresie (organizatora i trybu) była możliwa jedynie w ciągu sześciu miesięcy, tj. do 1 kwietnia 2016 r. Skoro zaś nastąpiła 30 czerwca 2016 r. (poprzez zmianę organizatora na Miasto [...] oraz trybu na bezpośrednie zawarcie umowy), była w tym zakresie niedopuszczalna.
Dla rozstrzygnięcia nie mają znaczenia skutki społeczne uchylenia zaskarżonej czynności.
Nie jest zasadny wniosek organu o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 P.p.s.a. z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Wojewoda [...] ostatecznym rozstrzygnięciem nadzorczym z [...] października 2016 r. orzekł o nieważności porozumienia z 30 czerwca 2016 r., niemniej jednak nie oznacza to uchylenia zaskarżonej czynności.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej czynności w pkt I. sentencji wyroku na podstawie art. 61 ust. 2 u.p.t.z.
O kosztach postępowania orzeczono w pkt II. sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). Na zasądzone koszty składają się: kwota 200 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, kwota 17 zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwota 480 zł wynagrodzenia z tytułu zastępstwa procesowego .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło