III SA/Po 926/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Małgorzata Górecka . As. sąd. Szymon Widłak (spr.) Protokolant: sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi S.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonane. /-/Sz. Widłak /-/M. Kosewska /-/M. Górecka Naczelnik Urzędu Celnego decyzją nr [...],[...] z [...]. -wydaną na podstawie art. 207 i 13 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej, art. 64, 65 § 4 pkt. 2 lit. b i c w zw. z art. 23 § 7, art. 70, art. 209 i art. 262 Kodeksu celnego (tekst j. Dz.U nr 75 poz 802 z 2001 r.) oraz § 5 i § 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 02.08.2001 r. w sprawie wypadków, w których zgłoszenie celne może być unieważnione po zwolnieniu towarów, szczegółowego trybu postępowania organu celnego przy przeprowadzaniu rewizji celnej, pobieraniu próbek towarów, weryfikacji lub przy unieważnianiu zgłoszeń celnych oraz zwalnianiu towarów ( Dz. U. Nr 84, poz. 914) oraz §2 pkt 3 , §11, §13 i § 20 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z 15.10.1997r. w sprawie określania szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. nr 146 poz. 1639 z 2001 r. ze zm.), części I A pkt 10 postanowień wstępnych załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustanowienia taryfy celnej (Dz.U nr 146 poz. 1639 z 2001 r ze zm.) - uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne nr [...] z dnia [...] w części dotyczącej określenia stawki celnej, wartości celnej i kwoty długu celnego tego zgłoszenia. W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, iż po przyjęciu powyższego zgłoszenia celnego oddano próbki importowanego towaru do zbadania do Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych AE w P. w celu ustalenia jego wartości celnej. Po przeprowadzeniu ekspertyzy ustalono, iż ceny sprowadzonej odzieży (koszule flanelowe) podane w fakturze nr SD - [...] z [...]. dołączonej do przedmiotowego zgłoszenia były zaniżone w stosunku do jej rzeczywistej wartości, co ustalono m. in. przez ich porównanie z hurtowymi cenami importowanej odzieży. Wartość celną towaru określono przy tym na podstawie metody "ostatniej szansy", określonej w art. 29 Kodeksu celnego m. in. z powodu braku materiału dowodowego dotyczącego cen towarów podobnych lub identycznych sprzedanych i wprowadzonych na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie co przedmiotowa odzież. Organ celny I instancji pomniejszył cenę wykazaną w ekspertyzie dla każdego rodzaju produktu o 70 % marży oraz 18 % cła. Ponadto z powodu negatywnego wyniku weryfikacji świadectwa pochodzenia spornego towaru nr [...] z [...] - dokonanej przez władze chińskie - organ I instancji przyjął dla określenia kwoty długu celnego stawkę celną autonomiczną. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik S.S. wniósł o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania, podnosząc zarzut naruszenia przepisów Kodeksu celnego dotyczących ustalania wartości celnej towarów (23 § 1 art. 27§ 1 pkt 3, 29 § 1), oraz art. 123, 190 i 210§ 1 pkt 4 i 6 Ordynacji podatkowej. Zdaniem odwołującego się organ celny w sposób nieprawidłowy ustaliły cenę jednostkową towaru poprzez nieuwzględnienie w dokonanej kalkulacji kwoty podatku VAT. Ponadto zdaniem pełnomocnika strony organy nieuzasadnienie wyliczając cenę jednostkową towaru uwzględniły cło w wysokości 18 % a nie w wysokości 60 %, która to stawkę faktycznie zastosowały. W dalszej części odwołania pełnomocnik podniósł zarzut wydania przez organ I-szej instancji decyzji z uchybieniem terminu określonego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję organu celnego I instancji w mocy, podzielając poczynione przez niego ustalenia faktyczne i rozważania prawne. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu podniósł, iż wycena dokonana w ekspertyzie CB i ET Akademii Ekonomicznej nie zawiera podatku VAT. Natomiast stawkę celna 18 - procentowa zastosowano z uwagi na okoliczność, iż w praktyce zdecydowana większość towarów obciążona jest stawką celną konwekcyjną, i te właśnie towary przesądzają o wysokości cen podobnego asortymentu na polskim obszarze celnym. Odnośnie naruszenia w toku postępowania art. 65§5 Kodeksu celnego, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, iż trzyletni termin przedłużony został o czas w którym postępowanie zostało zawieszone oraz o czas trwania postępowania odwoławczego, a zatem zarzut przedawnienia okresu do wydania decyzji w przedmiocie zgłoszenia celnego uznał za nieuzasadniony. W skardze na powyższą decyzję S.S. wniósł o uchylenie orzeczeń obu instancji, podnosząc argumenty zawarte wcześniej w odwołaniu. Zarzucił także, iż organy celne dopuściły się naruszenia zasady określonej w art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej ograniczając stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, ponieważ przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego odbyło się bez udziału strony. Ponadto w aktach sprawy brak jest postanowienia o powołaniu biegłego. W dalszej kolejności skarżący wskazał na naruszenie art. 23 § 7 Kodeksu celnego poprzez niewskazanie uzasadnionych przyczyn zakwestionowania wartości celnej oraz podniósł, że nie wykazano, czy przyjęte za podstawę weryfikacji zgłoszenia celnego ceny jednostkowe odzieży powzięte z innych zgłoszeń celnych, nie były objęte takimi samym postępowaniem. Skarżący zarzucił też, iż przy ustaleniu ceny jednostkowej towaru nie uwzględniono podatku VAT. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Urzędu Celnego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W toku rozprawy strona skarżąca podniosła zarzuty dotyczące przeprowadzonej przez organy celne weryfikacji świadectwa pochodzenia. Zdaniem strony organ celny nie wykazał, iż posiada uprawnienia do występowania z wnioskiem o weryfikację negujące prawdziwość wystawianego świadectwa. Nadto w ocenie strony pochodzenie towaru mogło zostać ustalone na podstawie pobranych próbek towaru, a sprawdzenie świadectwa pochodzenia w toku prowadzonego postępowania dowodowego ( opinia biegłego) w odniesieniu do danych będących w dyspozycji organów celnych - wzorów stempli i podpisów. Strona zarzuciła, iż decyzja została wydana z naruszeniem art. 165 § 2 i 3 ordynacji podatkowej albowiem nie doręczono jej postanowienia o wszczęciu postępowania. Wniosła o dopuszczenie dowodu uzupełniającego z dokumentu - pism organów celnych i postanowienia Prokuratury Rejonowej P. - G. w P. o umorzeniu postępowania o fałszowanie świadectw pochodzenia towarów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem w ocenie Sądu organy celne obu instancji naruszyły w toku postępowania celnego zasadę dążenia do prawdy obiektywnej- wyrażoną w art. 122 ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 kodeksu celnego- w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oraz przepis art. 23 § 7 kodeksu celnego, co miało wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 85 § 1 kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagane według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Wartością celną towaru jest zasadniczo wartość transakcyjna - cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny ( art. 23 §1 kodeksu celnego ), ustalono i o ile to konieczne , z uwzględnieniem art. 30 i 31 ustawy. Organ celny nie może jednak przyjąć wartości transakcyjnej towaru za jego wartość celną, jeżeli z uzasadnionych przyczyn zakwestionował on wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego. Dokumenty takie stają się niewiarygodne w sytuacji, gdy podana w nich cena transakcyjna w oczywisty sposób budzi wątpliwości, albowiem nie odzwierciedla rzeczywistej wartość towaru ( ze względu na duże prawdopodobieństwo zaniżenia lub zawyżenia kwoty transakcyjnej). Tylko bowiem rzeczywista wartość towaru może stanowić o jego wartości celnej. W rozpatrywanej sprawie organ celny zakwestionował wiarygodność ceny transakcyjnej importowanej odzieży podanej w fakturze zakupu, uznając, iż jest ona zaniżona w stosunku do rzeczywistej wartości handlowej. Ustalenie wartości celnej towarów sytuacji, gdy wartość transakcyjna zostaje odrzucona przez organy celne następuje stosownie do okoliczności przy wykorzystaniu metod, które zostały określone kolejno w art. 25 kodeksu celnego ( czyli według wartości transakcyjnej identycznych towarów), art. 26 ( według wartości transakcyjnej podobnych towarów), art. 27 ( przyjmując cenę jednostkową towarów przywożonych, bądź identycznych lub podobnych sprzedawanych na polskim obszarze celnym w największych zbiorach ilościowych) lub art. 28 ( według wartości kalkulowanej), a dopiero gdy wartość celna nie może być ustalona na podstawie tych metod jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym z zastosowaniem środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., Porozumienie w sprawie zastosowania tego artykułu oraz przepisami tytułu II, działu III kodeksu celnego ( "Wartość celna towarów"). Zdaniem Sądu organy celne nie uzasadniły w wystarczający sposób podstaw do zakwestionowania wartości transakcyjnej jako wartości celnej towaru. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał na ceny towarów wynikające z materiałów dotyczących transakcji kupna-sprzedaży w handlu hurtowym, będących w posiadaniu organów celnych ( bez podania z jakiego okresu pochodzą ceny) oraz danych zawartych w zgłoszeniach celnych za okres od kwietnia do sierpnia 2004 roku, które były podstawą do zakwestionowania faktury handlowej nr [...]. Sąd zauważył, że w odniesieniu do treści art. 85 § 1 kodeksu celnego, iż należności celne przywozowe wymagane są według stanu towaru i jego wartości w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, a zatem ocena wiarygodności dokumentu wskazującego na cenę transakcyjną towaru importowanego winna być dokonana przez organ celny w odniesieniu do danych z okresu zbliżonego do daty przyjęcia zgłoszenia celnego, a nie z okresu przeprowadzonej weryfikacji zgłoszenia celnego. Wątpliwości Sądu budzi także sposób ustalenia wartości celnej importowanej odzieży na zasadzie art. 29 kodeksu celnego, a zatem z wykorzystaniem danych dostępnych na polskim obszarze celnym. W tym celu organ celny zlecił przeprowadzenie wyceny spornej odzieży w Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej w P. W ekspertyzie wykonanej w dniu [...] - uzupełnionej pismem z dnia [...] sierpnia 2003r. - ( k. 25 i 48 akt adm.) opisano pobrane próbki odzieży produkcji wietnamskiej podając ich ceny hurtowe netto pochodzące z poznańskich targowisk i hurtowni ( m.in. Wielkopolska Giełda Odzieżowa, Targowisko "Dolna Wilda" Poznań, Hurtownia "Semax"). Biegły w pismach uzupełniających podał, iż wyceny dokonano w odniesieniu do odzieży pochodzącej z Chin i Wietnamu, a podane ceny netto były cenami bez podatku VAT. Zdaniem Sądu powyższa opinia jako zbyt lakoniczna i niejednoznaczna nie mogła stanowić podstawy do precyzyjnego określenia wartości celnej towaru, a jej wykorzystanie przez organy celne w niniejszym postępowaniu stanowi naruszenie art. 122 ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 kodeksu celnego, nakazującego organom dążenie do prawdy obiektywnej poprzez dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Przede wszystkim podnieść należy, iż w ekspertyzie nie wskazano w ogóle z jakim konkretnie towarem (jakiego pochodzenia, marki, gatunku itd.) porównano badaną odzież. Ogólna informacja o pochodzeniu towarów z Chin i Wietnamu jest z oczywistych powodów niewystarczająca. Nie podano też z jakich elementów składały się ceny poszczególnych rzeczy, czy zawierały prowizje pośredników w obrocie towarem, koszty składowania itp. Z powyższych względów w ocenie Sądu przedmiotowa opinia biegłego towaroznawcy nie spełnia wymogów określonych art. 197 § 1 ordynacji podatkowej, gdyż nie dostarczyła ona w istocie wyczerpujących i rzetelnych danych służących do prawidłowego określenia wartości celnej towaru. Rozpatrując sprawę ponownie rzeczą organów celnych będzie uwzględnienie przedstawionych wyżej uwag, a w szczególności rozważenie zasadności zakwestionowania wiarygodności ceny transakcyjnej towaru jako wartości celnej wynikającej z faktury handlowej przedstawionej przez stronę do zgłoszenia celnego w odniesieniu do treści art. 85 § 1 kodeksu celnego i art. 23 § 7 kodeksu celnego. W przypadku zaś wskazania przez organ celny uzasadnionych przyczyn zakwestionowania wiarygodności i dokładności informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej importowanej odzieży sporządzenie uzupełniającej opinii biegłego spełniającej wymogi art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej, a następnie ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego zgodnie z wymogami art. 187 ordynacji podatkowej. Wskazane niejasności, czynią zdaniem Sądu zasadne stwierdzenie, że organy celne nie wyjaśniły wszystkich okoliczności faktycznych związanych z pochodzeniem towarów, co stanowi naruszenie art. 122 ordynacji podatkowej. A zatem w toku ponownie prowadzonego postępowania rzeczą organu celnego będzie wyjaśnienie powyżej wskazanych sprzeczności związanych z pochodzeniem towarów przy pomocy prawnie dostępnych środków dowodowych. Za nieuzasadniony natomiast sąd uznał zarzut podniesiony przez skarżącego dotyczący przedawnienia terminu do wydania decyzji określonej w art. 65§5 Kodeksu celnego. Zgodnie bowiem z treścią art. 230 § 5 Kodeksu celnego znajdującemu zastosowanie na podstawie art. 65§ 5a Kodeksu celnego, bieg terminów do wydania decyzji w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe ulega zawieszeniu w określonych tam przypadkach. Uwzględniając czas zawieszenia biegu terminu, decyzja organu I - szej instancji wydana została przed upływem 3 lat od daty przyjęcia zgłoszenia celnego. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c, art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). /-/ Sz. Widłak /-/ M. Kosewska /-/ M. Górecka D.W.d