III SA/Po 93/04

WyrokWSA w Poznaniu2004-05-12

Skład orzekający: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont, NSA Tadeusz M. Geremek, WSA Barbara Koś

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wierzyciel publicznoprawny zakładu opieki zdrowotnej, którego egzekucja okazała się bezskuteczna, posiada interes prawny do żądania od organu założycielskiego podjęcia uchwały o likwidacji lub zmianie formy gospodarki finansowej tego zakładu?
Ratio decidendi
Posiadanie wierzytelności wynikającej ze zobowiązania cywilnoprawnego wobec publicznoprawnego zakładu opieki zdrowotnej, nawet w sytuacji bezskuteczności egzekucji, nie stanowi o istnieniu interesu prawnego wierzyciela do żądania od organu założycielskiego podjęcia uchwały o likwidacji lub zmianie formy gospodarki finansowej tego zakładu. Interes prawny musi wynikać z przepisu prawa materialnego, a nie z samego faktu posiadania długu.
Stan faktyczny
Spółka "A" wezwała Radę Powiatu Ż. do likwidacji lub zmiany formy gospodarki finansowej Powiatowego Samodzielnego Publicznego ZOZ w Ż. z powodu jego złej kondycji finansowej i bezskutecznej egzekucji. Rada Powiatu odmówiła, uznając, że dalsze istnienie ZOZ leży w interesie publicznym i że Powiat nie byłby w stanie spłacić jego długów. Spółka zaskarżyła uchwały Rady Powiatu, twierdząc, że naruszają one jej interes prawny i uniemożliwiają zaspokojenie roszczeń.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie: NSA Tadeusz M. Geremek (spr.) WSA Barbara Koś Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Leśniarek po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2004r. sprawy ze skargi Spółki "A" w P. na uchwałę Rady Powiatu Ż. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie likwidacji Samodzielnego Publicznego ZOZ o d d a l a s k a r g ę /-/ B. Koś /-/ W. Zygmont /-/ T. Geremek "Spółka ".A" z siedzibą w P. wystąpiła pismem z dnia 17.11.2003r. do Rady Powiatu Ż. z wezwaniem do powzięcia uchwały w sprawie zmiany formy gospodarki finansowej lub likwidacji Powiatowego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Ż., ze względu na istniejące wymagalne roszczenie w stosunku do niego. Ponieważ egzekucja prowadzona wobec Zakładu okazała się bezskuteczna z powodu złej kondycji finansowej, utracił on w ten sposób przymiot samodzielności, który przejawiać się ma w zdolności do pokrywania we własnym zakresie ujemnego wyniku finansowego. Powiat Ż. powinien wobec tego , jako organ założycielski, podjąć działania przewidziane w przepisie art. 60 ust. 3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, które mają charakter kategoryczny. Rada Powiatu Ż. uchwałą nr [...] z dnia 02 grudnia 2003r. zachowała Powiatowy Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Ż. w dotychczasowej strukturze organizacyjnej, nie stawiając go w stan likwidacji. W uzasadnieniu uchwały organ samorządowy stwierdził, że ujemny wynik finansowy przedmiotowego Zakładu nie może stanowić powodu do zmiany formy jego prowadzenia lub likwidacji, albowiem dalsze istnienie Zakładu jest uzasadnione tym, iż jego zadań nie może przejąć żaden inny podmiot w sposób zapewniający nieprzerwane sprawowanie opieki zdrowotnej w zakresie poradnictwa specjalistycznego nad ludnością powiatu. Powiat nie byłby w stanie spłacić długów Zakładu w razie jego likwidacji ( ok. 32 mln zł ) ze względu na swoją sytuację budżetową. Dalsze istnienie Zakładu leży zatem w interesie publicznym lokalnej wspólnoty, polegającym na ochronie zdrowia. Skarżąca spółka pismem z dnia 15.12.2003r. wezwała Radę Powiatu Ż. do usunięcia naruszenia jej uprawnień, powstałego wskutek podjęcia powyższej uchwały. Zarzuciła uchwale nieuwzglednienie jej roszczeń wynikających z prawomocnego nakazu zapłaty oraz obrazę przepisu art. 60 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, zgodnie z którym organ założycielski ma obowiązek powzięcia uchwały o zmianie formy gospodarki finansowej lub likwidacji zakładu, który trwale zaprzestał płacenia swoich zobowiązań. Wobec braku zgody Rady Powiatu na likwidację, powinna ona podjąć uchwałę o zmianie gospodarki finansowej Zakładu i przekształceniu go w jednostkę budżetową albo zakład budżetowy ( zgodnie z art. 35c powyższej ustawy ). Utrzymanie Zakładu w dotychczasowej formie narusza słuszny interes prawny spółki, albowiem nie może ona dochodzić swoich roszczeń wobec niego. Spółka wezwała Powiat Ż. do spłaty zadłużenia Zakładu w kwocie [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami. Uchwałą nr [...] z dnia 30.12.2003r. Rada Powiatu Ż. podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w przedmiocie zachowania Zakładu i nie postawiła go w stan likwidacji, albowiem spółka nie wykazała naruszenia poprzez podjęcie poprzedniej uchwały jej interesu prawnego z zakresu administracji publicznej. Na powyższe uchwały Rady Powiatu Ż. "Spółka "A" . wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. skargę , w której domaga się stwierdzenia ich nieważności oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania procesowego. W uzasadnieniu skargi podniosła, że przedmiotowy Zakład nie uregulował zaległych zobowiązań z tytułu dostarczonego sprzętu medycznego ( potwierdzonych nakazem płatności z dnia 01.02.2002r. ) , a przeprowadzone postępowanie egzekucyjne zostało umorzone. Ponieważ Zakład nie jest w stanie pokryć swoich długów, organ założycielski miał obowiązek rozpatrzyć kwestię zmiany jego formy organizacyjnej w celu zlikwidowania fikcji prawnej polegającej na dalszym przypisywaniu mu atrybutu samodzielności. Stanowisko zajęte przez Radę Powiatu pozbawiło skarżącą możliwości realnego zaspokojenia swojego roszczenia. W odpowiedzi na skargę Rada Powiatu Ż. wniosła o jej oddalenie, powołując się na argumenty przytoczone w uzasadnieniach zaskarżonych uchwał. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Skarżąca spółka posiada roszczenie pieniężne wobec Powiatowego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Ż. w kwocie [...] zł , potwierdzone prawomocnym nakazem zapłaty wydanym w dniu 01.02.2002r. przez Sąd Okręgowy w P. ( sygn. akt I Nc 39/02 ). Prowadzone przeciw powyższemu Zakładowi postępowanie egzekucyjne zostało umorzone wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Nie można jednak stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie po stronie skarżącej istniał interes prawny do skutecznego domagania się podjęcia przez Radę Powiatu Ż. uchwały o zmianie formy gospodarki finansowej Zakładu lub o jego likwidacji. W myśl bowiem art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 05.06.1998r. o samorządzie powiatowym ( Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz. 1592 ze zmian. ) każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej może zaskarżyć tę uchwałę do sądu administracyjnego po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia. Przepis ten stosuje się odpowiednio do sytuacji, gdy organ powiatu nie wykonuje m. in. czynności nakazanych prawem ( art. 88 ust. 1 powyższej ustawy ). Niezbędnym warunkiem wniesienia skargi jest zatem obiektywne naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia danego podmiotu na skutek wydania uchwały z zakresu administracji publicznej. Według skarżącej spółki przedmiotowy Zakład nie jest w stanie pokryć we własnym zakresie ujemnego wyniku finansowego, co powinno skutkować z mocy art. 60 ust. 3 ustawy z dnia 30.07.1991r. o zakładach opieki zdrowotnej ( Dz. U. Nr 91, poz. 408 ze zmian. ) podjęciem przez Radę Powiatu uchwały o zmianie formy gospodarki finansowej lub o jego likwidacji. Należy jednak zwrócić uwagę na to, że interes prawny określonego podmiotu powinien wynikać z przepisu prawa materialnego. W ocenie Sądu fakt posiadania wierzytelności wynikającej ze zobowiązania cywilnoprawnego ( umowa o dostarczanie artykułów medycznych ) w stosunku do Zakładu Opieki Zdrowotnej w Ż. jako podmiotu publicznoprawnego nie stanowi o istnieniu interesu prawnego skarżącej spółki i nie uzasadnia domagania się przez nią podjęcia przez Radę Powiatu Ż. uchwały w trybie art. 60 ust. 3 powyższej ustawy. Stan faktyczny sprawy nie uzasadnia zatem stwierdzenia, że przedmiotowe uchwały podjęte przez Radę Powiatu Ż. naruszają prawa skarżącej. Również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22.01.2004r. ( sygn. akt V CK 160/03 ) uznał, że istnienie interesu faktycznego, wynikającego z niemożności zaspokojenia się z majątku zakładu opieki zdrowotnej na skutek bezzskuteczności egzekucji, nie stanowi podstawy do przeniesienia tego obowiązku na organ publiczny - radę powiatu. Uznając w świetle powyższych okoliczności, że zaskarżone uchwały zostały wydane zgodnie z prawem, a Rada Powiatu Ż. zasadnie nie uwzględniła wniosku spółki, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) orzekł o oddaleniu skargi. /-/W. Zygmont /-/T. Geremek /-/B. Koś

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło