III SA/Po 93/10

Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2010r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] października 2009r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres IV kw. 2000r. - III kw. 2009r. na fundusz wypadkowo-macierzyński oraz za okres IV kw. 2000r. - III kw. 2004r. na fundusz emerytalno-rentowy; postanawia 1. ustanowić dla M. S. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...], 2. odmówić zwolnienia od kosztów sądowych. /-/ S. Michalski Skarżąca M. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Na podstawie oświadczenia majątkowego Skarżącej oraz dowodów zgromadzonych w aktach administracyjnych ustalono, że Wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z bezrobotną córka, synem, jego żoną oraz małoletnim wnukiem. Zamieszkują w budynku o pow. 50 m2. Skarżąca prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 13ha. Przychód ze sprzedaży produktów wytworzonych w gospodarstwie za 2009 wyniósł 9.000zł (k. 188 akt administracyjnych). Według treści kwestionowanej decyzji (k.182 akt administracyjnych) Wnioskodawczyni prowadzi podupadające gospodarstwo rolne. Syn wnioskodawczyni czerpie dochody z tytułu umowy o pracę (1.700zł miesięcznie). Natomiast pełnoletnia córka i synowa nie posiadają własnych źródeł dochodu. Członkowie rodziny Wnioskodawczyni nie posiadają nieruchomości, wartościowych przedmiotów, czy oszczędności. Nieruchomości należące do Wnioskodawczyni są obciążone hipotecznie z tytułu zaległości na rzecz KRUS. Wyjaśnić należy, że strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych – art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.). W części dotyczącej zwolnienia od opłat sądowych i wydatków (art. 211-art. 213 p.p.s.a.), żądanie wniosku jest bezprzedmiotowe; strona nie ma interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy. Dlatego, bez względu na sytuację majątkową i rodzinną Wnioskodawczyni, należało odmówić jej zwolnienia od kosztów sądowych (art. 258 §2 pkt 7 w związku z art. 239 pkt 1 lit e p.p.s.a.). Stosowanie do art. 245 §3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.). Sytuacja majątkowa i rodzinna Skarżącej usprawiedliwia twierdzenie, iż należy ona do grona osób najuboższych. Roczny dochód brutto pięcioosobowej rodziny wynosi 29.400zł. Wysokość dochodu w przeliczeniu na jedną osobę to 490zł brutto miesięcznie i, wedle zasad doświadczenia życiowego, nie jest to kwota, która przewyższa środki niezbędne na pokrycie kosztów miesięcznego utrzymania jednej osoby. Wysokość osiąganych dochodów, a także hipoteczne obciążenie posiadanych nieruchomości, uzasadnia również ocenę, że Skarżąca nie ma realnych możliwości wsparcia się pożyczką lub kredytem w celu pokrycia kosztów postępowania sądowego. W konsekwencji pokrycie kosztów postępowania w zakresie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru nie jest możliwe bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Tym samym, dla zapewnienia realizacji prawa do sądu, konieczne okazało się uwzględnienie żądania w zakresie ustanowienia adwokata. Stwierdzając, że odmowa przyznania prawa pomocy spowodowałby ograniczenia w realizacji prawa do sądu, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z 239 §pkt 1 lit. e ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ S. Michalski