III SA/Po 93/21
WyrokWSA w Poznaniu2021-05-11
Skład orzekający: Walentyna Długaszewska, Mirella Ławniczak, Szymon Widłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik, który po śmierci małżonka przejął gospodarstwo rolne i uzyskał nowy numer identyfikacyjny producenta rolnego, może ubiegać się o pomoc finansową dla rolników dotkniętych kryzysem COVID-19, jeśli zwierzęta kwalifikujące się do pomocy były zarejestrowane na zmarłego małżonka?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie odmówiły przyznania pomocy finansowej. Kluczowe jest ustalenie, czy skarżąca faktycznie posiadała zwierzęta kwalifikujące się do pomocy na dzień 1 marca 2020 r., a nie tylko czy figurowała w rejestrze IRZ pod własnym numerem identyfikacyjnym. Fakt, że gospodarstwo stało się nowym podmiotem w rozumieniu przepisów o ewidencji producentów rolnych po śmierci męża, nie oznacza, że skarżąca nie prowadziła gospodarstwa i nie posiadała zwierząt w wymaganym terminie.Stan faktyczny
Rolniczka złożyła wniosek o pomoc finansową dla rolników dotkniętych kryzysem COVID-19, wskazując posiadane zwierzęta według stanu na dzień 1 marca 2020 r. Organy administracji odmówiły przyznania pomocy, argumentując, że skarżąca nie figurowała w rejestrze IRZ na ten dzień i że jej gospodarstwo jest nowym podmiotem po śmierci męża, a zwierzęta były zarejestrowane na niego. Rolniczka odwołała się, podnosząc, że była współwłaścicielką gospodarstwa, a po śmierci męża stała się samodzielnym właścicielem.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz zasądził zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 maja 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Szymon Widłak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 maja 2021 roku sprawy ze skargi H. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] listopada 2020r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy dla rolników dotkniętych kryzysem COVID-19 I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] listopada 2020r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na rzecz strony skarżącej kwotę [...]- zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Dyrektor W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa w P. decyzją z dnia [...] listopada 2020 r.
nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020r. poz. 256 , § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 sierpnia 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19“
w ramach działania "Wyjątkowe tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych kryzysem związanym z COVID-19“ objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2020r. poz. 1467), po rozpatrzeniu odwołania H. B., orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] listopada 2020 roku
Nr [...] o odmowie przyznania pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19 w ramach działania "Wyjątkowe tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych kryzysem związanym z. COVID-19".
Wskazane wyżej decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
W dniu [...] września 2020 roku do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa w K. wpłynął wniosek H. B. o przyznanie pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19, w którym wnioskodawczyni oświadczyła, że według stanu na dzień [...] marca 2020 roku była posiadaczem co najmniej: [...] sztuk samców gatunku bydło domowe (Bonus Taurus), których wiek wynosił co najmniej 12 miesięcy i nie więcej niż 24 miesiące, [...] sztuki zwierzęcia gatunku świnia (Sus strofa) i do dnia [...] lipca 2020 r. zostało zgłoszone oznakowanie co najmniej
[...] sztuk zwierząt tego gatunku, urodzonych w siedzibie stada posiadacza tego zwierzęcia, których urodzenie nastąpiło w okresie od dnia [...] listopada 2019 r. do dnia
[...] maja 2020 r. oraz, ze do dnia zakończenia naboru wniosków będzie prowadziła działalność rolniczą w zakresie chowu lub hodowli co najmniej jednego z gatunków
zwierząt, których była posiadaczem w dniu [...] marca 2020 r.
W dniu [...] października 2020 roku Kierownik Biura Powiatowego wezwał wnioskodawczynię do usunięcia braków formalnych wniosku , wskazując na brak informacji we wniosku o ilości zwierząt dla beneficjenta i współmałżonka w zakresie samce gatunku bydło domowe, zwierzęta gatunku świnia.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie H. B. złożyła pisemne oświadczenie, że na dzień [...] marca posiadała w gospodarstwie [...] sztuk samców bydła, których wiek wyniósł co najmniej 12 miesięcy i nie więcej niż 24 miesiące, [...] sztuk świń oraz [...] sztuk urodzonych w dniu [...] grudnia 2019 r., [...] urodzonych [...].02.2020 r. oraz
[...] sztuki urodzone [...].04.2020r.
W dniu [...] listopada 2020 roku Kierownik Biura Powiatowego w K.
ww. decyzją odmówił przyznania wnioskowanej pomocy. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że wnioskodawczyni nie znajduje się w rejestrze IRZ działalność 2020.Brak prowadzonej hodowli w zakresie samce gatunku bydło domowe, zwierzęta gatunku świnia.
W odwołaniu H. B. zarzuciła decyzji naruszenie § 2 pkt. 1 rozporządzenie z 24 sierpnia 2020 r., podnosząc, że była współwłaścicielem gospodarstwa o numerze [...] od 1993 r. wraz z mężem E. B., a po jego śmierci, co miało miejsce [...] kwietnia 2020 r., stała się samodzielnym właścicielem gospodarstwa. Nowy numer gospodarstwa – [...] został jej nadany [...] kwietnia 2020 r.
Dyrektor W. Oddziału Regionalnego Agencji, utrzymując w mocy decyzje organu I instancji wskazał, że w omawianym stanie faktycznym nie mamy do czynienia z przejęciem pomocy, co reguluje § 9 rozporządzenia Covid 19, wykluczając zresztą taka możliwość, a wnioskodawca ( małżonek zmarłego rolnika) składając wniosek o przyznanie pomocy inicjuje nowe postępowanie w sprawie, występuje w nim, jako osobny producent rolny ( posiadający nowy numer identyfikacyjny), prowadzący samodzielnie indywidualne gospodarstwo rolne. Z kolei w związku z faktem, że zwierzęta, które zgłasza do pomocy nie były zarejestrowane w okresie wymaganym przepisami rozporządzenia na tego wnioskodawcę, pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem Covid 19 nie będzie mu przysługiwać. Zdaniem organu odwoławczego, gospodarstwo rolne H. B. jest nowym podmiotem i nie można zaliczyć zwierząt będących w posiadaniu męża odwołującej, jako zwierząt kwalifikujących się do płatności w myśl § 2 rozporządzenia.
H. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w P. w której domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzuciła: 1.naruszenie przepisów postępowania, tj.
a) art. 7a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie
b) ustalenie stanu faktycznego w sposób sprzeczny z rzeczywistością
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
§ 1 rozporządzenia poprzez przyjęcie, że norma ta wyklucza z grona beneficjentów [pomocy skarżącą tylko przez fakt, że pomiędzy dniem [...] marca 2020 r. a dniem złożenia wniosku zmienił się numer indentyfikacyjny producenta,
§ 9 rozporządzenia z dnia [...] sierpnia 2020 r. poprzez jego zastosowanie oraz
§ 6 rozporządzenia poprzez uznanie, że skarżąca zobowiązana była do przedłożenia zgody swojego małżonka, który zmarł przed datą złożenia wniosku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu,
w postępowaniu sądowym badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a, który nie miał w tej sprawie zastosowania.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w świetle kryteriów wynikających z przedstawionych wyżej przepisów Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia
[...] listopada 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] listopada
2020 roku o odmowie przyznania H. B. pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19 w ramach działania "Wyjątkowe tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych kryzysem związanym z. COVID-19".
Jak wynika z ustaleń dokonanych w przedmiotowej sprawie, w dniu [...] września 2020 roku H. B. złożyła do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa w K. wniosek o przyznanie pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19, w którym oświadczyła, że według stanu na dzień [...] marca 2020 roku była posiadaczem, co najmniej: [...] sztuk samców gatunku bydło domowe (Bonus Taurus), których wiek wynosił co najmniej 12 miesięcy i nie więcej niż 24 miesiące, [...] sztuki zwierzęcia gatunku świnia (Sus strofa) i do dnia
[...] lipca 2020 r. zostało zgłoszone oznakowanie co najmniej [...] sztuk zwierząt tego gatunku, urodzonych w siedzibie stada posiadacza tego zwierzęcia, których urodzenie nastąpiło w okresie od dnia [...] listopada 2019 r. do dnia [...] maja 2020 r. oraz, ze do dnia zakończenia naboru wniosków będzie prowadziła działalność rolniczą w zakresie chowu lub hodowli co najmniej jednego z gatunków zwierząt, których była posiadaczem
w dniu [...] marca 2020 r.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. odmawiając skarżącej przyznania wnioskowanej pomocy wskazał, że wnioskodawczyni nie znajduje się
w rejestrze IRZ działalność 2020.Brak prowadzonej hodowli w zakresie samce gatunku bydło domowe, zwierzęta gatunku świnia. Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzje organu I instancji wskazał, że w omawianym stanie faktycznym nie mamy do czynienia z przejęciem pomocy, co reguluje § 9 rozporządzenia Covid 19, wykluczając zresztą taka możliwość, a wnioskodawca (małżonek zmarłego rolnika) składając wniosek o przyznanie pomocy inicjuje nowe postępowanie w sprawie, występuje w nim, jako osobny producent rolny (posiadający nowy numer identyfikacyjny), prowadzący samodzielnie indywidualne gospodarstwo rolne. Z kolei w związku z faktem, że zwierzęta, które zgłasza do pomocy nie były zarejestrowane w okresie wymaganym przepisami rozporządzenia na tego wnioskodawcę, pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem Covid 19 nie będzie mu przysługiwać. Zdaniem organu odwoławczego, gospodarstwo rolne H. B. jest nowym podmiotem i nie można zaliczyć zwierząt będących w posiadaniu męża odwołującej, jako zwierząt kwalifikujących się do płatności w myśl § 2 rozporządzenia.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej,
w pierwszej kolejności, zdaniem Sądu, należy odnieść się do podniesionych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, bowiem zakres prowadzonego przez organy administracji postępowania dowodowego determinowany był treścią przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w tej sprawie. To przepisy prawa materialnego określają przedmiot sprawy, a tym samym zakres postępowania
i okoliczności mające znaczenie z punktu widzenia rozpoznania danej sprawy.
Punktem wyjścia dla zbadania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji była prawidłowość zastosowania przez organy administracji prawa materialnego,
w kontekście wystąpienia negatywnej przesłanki uniemożliwiającej przyznanie skarżącej wnioskowanej pomocy.
Zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata
2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 217, 300, 695 i 1440) pomoc jest przyznawana osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeżeli są spełnione warunki przyznania pomocy określone w przepisach,
o których mowa w art. 1 pkt 1, w przepisach ustawy oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1.
Warunki przyznania pomocy, o którą wnioskuje skarżąca, w tym formę i tryb składania wniosków oraz szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie pomocy, określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 sierpnia 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operację typu "Pomoc dla rolników/ szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19" w ramach działania "Wyjątkowe tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych kryzysem związanym z COVID-19" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
Zgodnie z § 2 ust. 1 pomoc przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 39b ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia
17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487,
z późn. zm.), któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów
o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym", jeżeli ten rolnik lub jego małżonek:
1) według stanu na dzień [...] marca 2020 r. był posiadaczem oznakowanych oraz zarejestrowanych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, co najmniej:
a) [...] sztuk samców gatunku bydło domowe (Bos taurus), których wiek wynosił co najmniej 12 miesięcy i nie więcej niż 24 miesiące, lub
b) [...] sztuk samic gatunku bydło domowe (Bos taurus) typu użytkowego mlecznego lub typu użytkowego kombinowanego, których wiek przekraczał 24 miesiące, lub
c) [...] sztuk samic gatunku owca domowa (Ovis aries), których wiek wynosił co najmniej 12 miesięcy, lub
d) [...] sztuk samic gatunku koza domowa (Capra hircus), których wiek wynosił co najmniej 12 miesięcy, lub
e) [...] sztuki zwierzęcia gatunku świnia (Sus scrofa) i do dnia [...] lipca 2020 r. zgłosił oznakowanie co najmniej [...] sztuk zwierząt tego gatunku urodzonych w siedzibie stada posiadacza tego zwierzęcia, których urodzenie nastąpiło w okresie od dnia [...] listopada 2019 r. do dnia [...] maja 2020 r.
- oraz ten rolnik lub jego małżonek do dnia zakończenia naboru wniosków o przyznanie pomocy prowadzi działalność rolniczą w zakresie chowu lub hodowli co najmniej jednego z gatunków zwierząt, których był posiadaczem w dniu [...] marca 2020 r.,
§ 6. 1. Wniosek o przyznanie pomocy, poza elementami podania określonymi
w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem adresu, zawiera:
1) numer identyfikacyjny, jeżeli został nadany;
2) numer identyfikacyjny małżonka, jeżeli został nadany - w przypadku prowadzenia przez rolnika działalności rolniczej wspólnie z małżonkiem;
3) numer identyfikacyjny w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON), jeżeli został nadany, a w przypadku osoby fizycznej również numer identyfikacyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (numer PESEL), natomiast jeżeli ta osoba nie posiada numeru PESEL - kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości rolnika;
4) numer PESEL małżonka, w przypadku prowadzenia przez rolnika działalności rolniczej wspólnie z małżonkiem, natomiast jeżeli małżonek rolnika nie posiada numeru PESEL - kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości tego małżonka;
5) oświadczenie rolnika o powierzchni uprawy, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 4;
6) inne niż wymienione w pkt 5 oświadczenia rolnika związane z wnioskowaną pomocą;
7) informację o załącznikach dołączanych do wniosku.
2. Do wniosku o przyznanie pomocy dołącza się następujące dokumenty potwierdzające spełnienie warunków przyznania pomocy:
1) informację o miejscu prowadzenia produkcji drobiu lub miejscu prowadzenia uprawy roślin ozdobnych sporządzoną na formularzu udostępnionym przez Agencję na stronie internetowej administrowanej przez Agencję - w przypadku rolnika prowadzącego produkcję, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 2, 3 lub 4;
2) informację o miejscu prowadzenia produkcji drobiu lub miejscu prowadzenia uprawy roślin ozdobnych przez małżonka rolnika sporządzoną na formularzu udostępnionym przez Agencję na stronie internetowej administrowanej przez Agencję - w przypadku rolnika ubiegającego się o pomoc z uwzględnieniem produkcji, o której mowa w § 2
ust. 1 pkt 2, 3 lub 4, prowadzonej przez małżonka;
3) kopię decyzji powiatowego lekarza weterynarii określającej weterynaryjny numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 5 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.
o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, o ile został nadany - w przypadku rolnika lub jego małżonka prowadzących produkcję, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 lub 3, którym został nadany weterynaryjny numer identyfikacyjny;
4) dokumenty potwierdzające wydatki poniesione na zakup środków do produkcji
w 2020 r. - w przypadku rolnika lub jego małżonka prowadzącego uprawę, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 4;
5) kopię deklaracji do wymiaru zaliczek podatku dochodowego od dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej ustalanych przy zastosowaniu norm szacunkowych dochodu za 2020 r. (PIT-6) wraz z kopią decyzji naczelnika urzędu skarbowego
w sprawie wymiaru zaliczki wydanej na podstawie tej deklaracji - w przypadku rolnika lub jego małżonka będącego podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, ustalającym dochód z działów specjalnych produkcji rolnej przy zastosowaniu norm szacunkowych dochodu, który prowadził co najmniej jeden z następujących rodzajów działów specjalnych produkcji rolnej - uprawa roślin ozdobnych w szklarniach ogrzewanych lub uprawa roślin ozdobnych w tunelach foliowych ogrzewanych;
6) kopię wniosku o wpis do ewidencji producentów, o której mowa w przepisach
o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności - jeżeli podmiotowi ubiegającemu się
o przyznanie pomocy nie został nadany numer identyfikacyjny, a w przypadku składania wniosku o wpis tego podmiotu do tej ewidencji wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy - oryginał wniosku;
7) oświadczenie małżonka rolnika o wyrażeniu zgody na przyznanie pomocy -
w przypadku rolnika ubiegającego się o pomoc z uwzględnieniem zwierząt będących
w posiadaniu małżonka lub produkcji prowadzonej przez małżonka.
3. Dokonanie przez podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy zmian we wniosku
o przyznanie pomocy lub dołączonych do tego wniosku dokumentach niewynikające
z wezwań kierownika biura powiatowego Agencji, po upływie 7 dni od dnia zakończenia terminu składania wniosków o przyznanie pomocy, nie ma wpływu na przyznanie pomocy i wysokość tej pomocy.
Ze wskazanego wyżej przepisu, wynika zatem, że rolnikowi , któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, przysługuje prawo otrzymania pomocy, o której mowa w rozporządzeniu, wówczas, gdy ten rolnik lub jego małżonek według stanu na dzień [...] marca 2020 r. był posiadaczem oznakowanych oraz zarejestrowanych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, co najmniej:
a) [...] sztuk samców gatunku bydło domowe (Bos taurus), których wiek wynosił co najmniej 12 miesięcy i nie więcej niż 24 miesiące, lub
b) [...] sztuk samic gatunku bydło domowe (Bos taurus) typu użytkowego mlecznego lub typu użytkowego kombinowanego, których wiek przekraczał 24 miesiące, lub
c) [...] sztuk samic gatunku owca domowa (Ovis aries), których wiek wynosił co najmniej 12 miesięcy, lub
d) [...] sztuk samic gatunku koza domowa (Capra hircus), których wiek wynosił co najmniej 12 miesięcy, lub
e) [...] sztuki zwierzęcia gatunku świnia (Sus scrofa) i do dnia [...] lipca 2020 r. zgłosił oznakowanie co najmniej [...] sztuk zwierząt tego gatunku urodzonych w siedzibie stada posiadacza tego zwierzęcia, których urodzenie nastąpiło w okresie od dnia [...] listopada 2019 r. do dnia [...] maja 2020 r. oraz ten rolnik lub jego małżonek do dnia zakończenia naboru wniosków o przyznanie pomocy prowadzi działalność rolniczą w zakresie chowu lub hodowli co najmniej jednego z gatunków zwierząt, których był posiadaczem w dniu
1 marca.
Co istotne w kontrolowanej sprawie, w przypadku małżonków prowadzących wspólnie działalność rolniczą producentem rolnym nie jest każdy z małżonków, ani małżonek wpisany do ewidencji producentów rolnych. Małżonków należy traktować jako grupę osób fizycznych, w rozumieniu art. 2 lit. a) rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, stanowiących na gruncie ustawy o krajowym systemie ewidencji, jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej (art. 3 pkt 3). Z powyższego wynika, że tak długo jak trwa małżeństwo i małżonkowie wspólnie prowadzą działalność rolniczą posiadają oni status producenta rolnego, niezależnie od tego, że wpis do ewidencji producentów obejmuje tylko jednego z małżonków. Numer identyfikacyjny nadany temu małżonkowi, co do którego współmałżonek wyraził zgodę, identyfikuje bowiem producenta rolnego – małżonków ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2020 r. syg. akt GSK 1506/19, uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 30 maja 2012 r. syg. akt II GPS 2/12 ).
Niewątpliwie zatem, w świetle powyższego, pomocy finansowej udziela się wnioskodawcy – rolnikowi, któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie pomocy. Dokonując jednakże ustalenia, czy wnioskodawca spełnia warunki przyznania mu takiej pomocy, w tym wypadku określone w ww. § 2 rozporządzenia, w ocenie Sądu, nie do zaaprobowania w świetle wskazanych wyżej przepisów, jest pogląd , że producentem rolnym (rolnikiem) jest jedynie ten podmiot, który spełnia warunek w postaci nadania mu numeru identyfikacyjnego.
Jak wynika z decyzji organu I instancji, jedynym ustaleniem, którego dokonał organ, było to, że skarżąca w wymaganym okresie, tj. na dzień [...] marca 2020 r. nie znajdowała się w rejestrze IRZ , co skutkowało przyjęciem przez organ, że tym samym nie prowadziła hodowli.
Z wniosku o przyznanie pomocy oraz pisemnego oświadczenia skarżącej złożonego w trakcie postępowania administracyjnego wynika, że na dzień [...] marca skarżąca posiadała w gospodarstwie [...] sztuk samców bydła, których wiek wyniósł, co najmniej 12 miesięcy i nie więcej niż 24 miesiące, [...] sztuk świń oraz [...] sztuk urodzonych w dniu [...] grudnia 2019 r., [...] urodzonych [...].02.2020 r. oraz [...] sztuki urodzone [...].04.2020 r.
Niewątpliwie również skarżącej został nadany numer identyfikacyjny, który wskazała we wniosku i płatność.
W świetle powyższego, niewątpliwie błędna jest ocena organu I instancji, że
z faktu, iż skarżąca nie znajduje się w rejestrze Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt wynika, że nie prowadziła na dzień [...] marca 2020 r. hodowli w zakresie samce gatunku bydło domowe.
Również ocena organu odwoławczego w tym zakresie nie jest prawidłowa.
W przedmiotowej sprawie, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, nie mamy do czynienia z przejęciem pomocy, co reguluje § 9 rozporządzenia Covid 19, wykluczając zresztą taką możliwość, a skarżąca, składając wniosek o przyznanie pomocy występuje w nim, jako producent rolny, posiadający nowy numer identyfikacyjny, prowadzący samodzielnie indywidualne gospodarstwo rolne. Błędnie jednak organ uznał, że fakt,
iż zwierzęta, które skarżąca zgłasza do pomocy, nie były zarejestrowane, w okresie wymaganym przepisami rozporządzenia, na nią, powoduje, że wnioskowana pomoc jej nie przysługuje.
Nie budzi bowiem wątpliwości Sądu, że ustalenia organu, czy skarżąca spełniła wskazany w ww. § 2 ust. 1 rozporządzenia warunek posiadania zwierząt, nie mogą ograniczać się do stwierdzenia, że skarżąca na dzień [...] marca 2020 r. nie figuruje
w rejestrze Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt, jako posiadacz zwierząt, gdyż jest oczywistym, iż posiadaczem zwierzęcia wpisanym do rejestru, zarówno na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności jak i ustawy z dnia 2 kwietnia 2004r.o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego, jest ten z małżonków któremu nadano numer identyfikacyjny.
Z tego względu nie zasługuje na aprobatę również ocena organu, że ponieważ gospodarstwo rolne H. B. jest nowym podmiotem, to nie można zaliczyć zwierząt będących w posiadaniu męża skarżącej, jako zwierząt kwalifikujących się do płatności w myśl § 2 rozporządzenia.
Okoliczność, że gospodarstwo skarżącej, na dzień złożenia wniosku, tj.
[...] września 2020 r. jest nowym podmiotem, ale wyłącznie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, któremu, po śmierci męża skarżącej, nadano nowy numer identyfikacyjny, nie oznacza, że skarżąca, według stanu na dzień [...] marca 2020 r., nie prowadziła gospodarstwa rolnego oraz że nie posiadała zwierząt.
W tym zakresie brak jednak w kontrolowanej sprawie jakichkolwiek ustaleń. Wprawdzie, z uzasadnień obu wydanych w sprawie decyzji nie wynika, aby organy kwestionowały to, że skarżąca prowadziła gospodarstwo rolne wraz z mężem E. B., jednakże brak jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie, jak również brak odniesienia się do wyjaśnień i twierdzeń skarżące powoduje, że brak możliwości dokonania w tym zakresie jednoznacznej oceny.
Należy zatem wskazać, że zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r.
o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 349, ze zm.):
1. W postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania
i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
2. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Z powyższego przepisu wynika zatem, że co do zasady, postępowanie przed organami ARiMR ma szczególny charakter w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego w k.p.a., a organy ARiMR są zobowiązane jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w miejsce dotychczasowego obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Ponadto przyjęto zasadę, że ciężar dowodu ciąży na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Wskazany wyżej przepis nie wyklucza jednak w postępowaniu przed organami ARiMR fundamentalnej zasady przekonywania wynikającej z art. 11 k.p.a, dwuinstancyjności postępowania wynikającej z art. 15 k.p.a , oraz obowiązku sporządzenia uzasadnienia zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji nie spełniają wskazanych wyżej standardów.
Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni poczynione wyżej rozważania, które stanowią wskazanie do dalszego postępowania. W szczególności w przypadku wątpliwości co do spełnienia warunku posiadania zwierząt przez skarżącą uzupełni
w tym zakresie materiał dowodowy poddając go następnie wnikliwej analizie i ocenie,
w kontekście wskazanych wyżej obowiązujących przepisów prawa oraz podnoszonych przez skarżącą zarzutów Obowiązkiem organu będzie też wyczerpujące uzasadnienie orzeczenia z uwzględnieniem wskazanych wyżej standardów.
Przy czym, rozpoznając ponownie sprawę, organ będzie miał na względzie to, że pomoc finansowa, o którą wnioskuje skarżąca stanowi wyjątkowe tymczasowe wsparcie dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem związanym z Covid 19
Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło