III SA/Po 930/06
WyrokWSA w Poznaniu2007-02-14
Skład orzekający: Tadeusz M. Geremek, Barbara Koś, Marzenna Kosewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy producent rolny spełnia wymóg 5-letniego okresu podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, wymaganego do przyznania renty strukturalnej, jeśli okres ten jest liczony od dnia wejścia w życie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników z dnia 20 grudnia 1990 r. i czy okres ubezpieczenia od 30 sierpnia 2002 r. do 30 września 2004 r. oraz od 14 października 2004 r. jest wystarczający do spełnienia tego wymogu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie spełnia wymogu 5-letniego okresu podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, wymaganego do przyznania renty strukturalnej. Okres ten, zgodnie z interpretacją sądu i organów administracji, powinien być liczony od dnia wejścia w życie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników z dnia 20 grudnia 1990 r. Okres ubezpieczenia skarżącego od 30 sierpnia 2002 r. do 30 września 2004 r. oraz od 14 października 2004 r. jest niewystarczający do spełnienia tego 5-letniego wymogu.Stan faktyczny
E. D. złożył wniosek o przyznanie renty strukturalnej, deklarując przekazanie działek ewidencyjnych. Organ I instancji odmówił przyznania renty, uznając, że producent rolny nie spełnia wymogów określonych w § 4 pkt 2 rozporządzenia. Po uchyleniu pierwszej decyzji i ponownym postępowaniu, organ I instancji ponownie odmówił przyznania renty. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zarzucił naruszenie art. 6 Kpa oraz sprzeczność przepisów rozporządzenia z nowelizacją, twierdząc, że spełnia wymóg 5-letniego podlegania ubezpieczeniu społecznemu w okresie od 1 lipca 1977 r. do 31 grudnia 1988 r.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek (spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Marzenna Kosewska Protokolant: sekr. sąd. Anna Piotrowska-Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2007r. przy udziale sprawy ze skargi E. D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej o d d a l a s k a r g ę /-/M. Kosewska /-/T.M.Geremek /-/B. Koś
W dniu [...] E. D. zgodnie z przysługującym mu prawem uregulowanym w przepisie § 18 ust. 2 Rozporządzenia Rady ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114 poz. 1191 ze zm.) złożył wniosek o przyznanie renty strukturalnej. We wskazanym wniosku, skarżący zadeklarował do przekazania działki ewidencyjne nr [...] leżące w województwie [...] , powiat [...] , gmina [...] , obręb [...] .
W wyniku weryfikacji wniosku, dokonanej przez Kierownika Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w [...] wydana została w dniu [...] nr [...] decyzja odmowie przyznawania renty strukturalnej. E. D. skorzystał z przysługującego mu prawa i wniósł odwołanie od powyższej decyzji administracyjnej.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego uznał, iż decyzja Kierownika Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w [...] została wydana z naruszeniem prawa. Uznał uzasadnienie decyzji za lakoniczne, bez podstawy faktycznej decyzji i bez podstawy prawnej co wywoływało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, co zostało uczynione decyzją z dnia [...].
Po ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego przez Kierownika Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w [...] , została w dniu [...] wydana decyzja o [...] odmawiająca E. D. przyznania renty strukturalnej. W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, iż producent rolny nie spełnia wymogów określonych w § 4 pkt 2 wskazanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów.
Dnia [...] wnioskodawca E. D., działający przez pełnomocnika M. D. wniósł odwołanie od powyższej decyzji do Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał decyzję o nr [...] którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w oparciu o niespełnienie przez producenta rolnego wymogów zawartych w przepisie § 4 pkt 2 ww. rozporządzenia.
Pismem z dnia [...] pełnomocnik skarżącego wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 6 Kpa poprzez ograniczenie ustawowo przyznanych uprawnień E. D. do przyznania renty strukturalnej oraz sprzeczność przepisów wskazanego wyżej rozporządzenia z dokonaną 5 października 2005r. nowelizacją, poprzez ograniczenie kręgu osób uprawnionych do otrzymania renty strukturalnej. Skarżący podnosi, iż spełnia wymogi przepisu § 4 pkt 2 Rozporządzenia Rady ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114 poz. 1191 ze zm.), bowiem podlegał ubezpieczeniu społecznemu przez co najmniej pięć lat w okresie od 1 lipca 1977r. do 31 grudnia 1988r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153,
poz. 1269 ze zm.) kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie jest natomiast uprawniony do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Zgodnie z art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z brzmienia art. 145 §1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, stwierdzi wady będące przyczynami wznowienia postępowania bądź też stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie natomiast z art. 145 §1 pkt 2 sąd stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie, Sąd stwierdził, że podniesione w skardze zarzuty są niezasadne.
Renta strukturalna to innymi słowy wcześniejsza emerytura dla rolnika, który znajduje się w wieku przedemerytalnym i zdecyduje się przekazać w całości swoje grunty na powiększenie innego gospodarstwa lub trawle przekazać grunty swoim następcom, spełniając przy tym przewidziane prawem wymogi. Renta strukturalna nie ma nic wspólnego z rentą inwalidzką i jest szczególnym rodzajem emerytury.
Zgodnie z § 4 Rozporządzenia Rady ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114 poz. 1191 ze zm.) rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jeżeli łącznie spełnia on następujące warunki:
1) ma ukończone 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników;
2) prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i przez okres co najmniej 5 lat podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, zwanemu dalej "ubezpieczeniem emerytalno-rentowym";
3) w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu;
4) przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha;
5) zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej;
6) wpisany został do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
7) nie posiada zaległości z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników.
W ocenie Sądu aktualne brzmienie przepisu § 4 pkt 2 ww. rozporządzenia jest zgodne z wykładnią dokonaną przez organy administracji I i II instancji. Sąd podziela pogląd Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa, iż nie jest możliwe przyznanie płatności z tytułu renty strukturalnej z uwagi na nie spełnienie przez E. D. podstawowego warunku do jej przyznania.
Zgodnie z § 4 pkt 2 przytoczonego rozporządzenia o rentę strukturalną mogą wnioskować producenci rolni, prowadzący nieprzerwanie działalność rolniczą przez co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku, którzy jednocześnie w całym okresie prowadzonej działalności rolniczej (nie tylko w okresie ostatnich 10 lat, przed złożeniem wniosku), mogą wykazać się 5 letnim okresem podlegania ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników. Termin "cały okres prowadzonej działalności rolniczej" odnosi się do czasu, kiedy weszła w życie ustawa z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 1998r. nr 7 poz. 25 ze zm.). Innymi słowy, rolnicy ubiegający się o rentę strukturalną mają możliwość wykazania się 5 letnim okresem podlegania ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu począwszy od dnia 1 stycznia 1991r. Sąd podziela stanowisko Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, iż wprowadzenie przez ustawodawcę terminów "ubezpieczenie emerytalno – rentowe" oraz "przepisy o ubezpieczeniu społecznym rolników" pozwala na precyzyjne określenie zamysłu ustawodawcy, poprzez określenie, której ustawy dotyczy przepis § 4 pkt 2. Uchylona ustawa z dnia 27 października 1977r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz.U. Nr 32 poz. 140) oraz ustawa z dnia 14 grudnia 1982r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. Nr 40 poz. 268 ze zm.) wskazywały na ubezpieczenie społeczne rolników a dopiero ustawa z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników wprowadziła podział na dwa główne działy ubezpieczenia rolniczego, wprowadzając po raz pierwszy fundusz emerytalno – rentowy. Nabycie uprawnień do świadczenia emerytalno – rentowego a także ustalenie jego wysokości, zostało uzależnione od podlegania ubezpieczeniu i od okresu opłacania składek. Wysokość składki jest uzależniona od wielkości posiadanego gospodarstwa rolnego a podstawą wymiaru tej składki jest najniższa emerytura.
W ocenie Sądu, oznacza to, iż opłacanie składek w okresie składkowym, tj. od 1 stycznia 1991r. może wskazywać na to, że producent rolny nieprzerwanie prowadził działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym.
Organy administracji w toku postępowania ustaliły, iż skarżący od czasu wejścia w życie ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników podlegał ubezpieczeniu w okresie od 30 sierpnia 2002r. do 30 września 2004r. oraz od 14 października 2004r. i nadal podlega a więc, okres ten nie pozwala E. D. legitymować się 5-letnim okresem podlegania ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem a zatem przedmiotowa skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i z tego względu orzekł, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) o jej oddaleniu.
/-/M. Kosewska /-/T.M. Geremek /-/B. Koś
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło