III SA/Po 931/12

Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 09 października 2012r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi S. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2012r. Nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Skarżący S. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwuletnim synem. Zamieszkują w budynku o powierzchni 190mkw. Skarżący posiada również grunty rolne o pow. 12ha. Wnioskodawca nie ujawniła, ani źródła, ani wysokości dochodów. Oświadczenie majątkowe okazało się niewystarczające do oceny zdolności płatniczych wnioskodawcy. Ponadto, w świetle danych widniejących w bazach internetowych, złożone oświadczenie budziło wątpliwości. Pismem z dnia 29 sierpnia 2012 roku zobowiązano Skarżącego do uzupełnienia oświadczenia majątkowego w szczególności poprzez: - przedłożenie odpisów zeznań podatkowych na podatek dochodowy za 2010 oraz 2011 rok, - udokumentowanie wysokości przychodu i kosztów uzyskania przychodu za okres od 01 stycznia 2012 roku, - określenie źródła przychodu za okres od 01 stycznia 2012 roku, a w szczególności wyjaśnienie czy Wnioskodawca prowadzi działalność rolniczą lub gospodarczą, - przedłożenie spisu średnich miesięcznych wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, - określenie wielkość przychodu ze sprzedaży płodów rolnych wytworzonych w latach 2011-2012, a także wskazanie wysokości dopłat pobranych w tych latach z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jeżeli wnioskodawca prowadzi działalność rolniczą - przedłożenie spisu posiadanych rachunków bankowych oraz przedłożenie wyciągów dokumentujących operacje finansowe wykonane na tych rachunkach od dnia 01 stycznia 2012 roku, - przedłożenie opisu wszystkich nieruchomości będących w posiadaniu Wnioskodawcy lub domowników, - złożenie oświadczenia o posiadanych przedmiotach wartościowych, w tym pojazdach podlegających obowiązkowi rejestracji. W odpowiedzi na wezwanie Skarżący uiścił wpis od skargi w kwocie 100zł. Natomiast w piśmie z dnia 26 września 2012 roku Wnioskodawca wyjaśnił, że dane widniejące w bazach internetowych są nieaktualne. Zaznaczył, że obecnie nie uzyskuje żadnych dochodów w tym z działalności gospodarczej (ani z mechaniki pojazdowej, ani z usług ogólnobudowlanych). Jednocześnie Skarżący wystąpił z żądaniem dokonania zwrotu uiszczonej opłaty. W pozostałym zakresie wezwanie pozostało niewykonane. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 – dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wyjaśnić należy, że formuła "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek przedstawienia sytuacji majątkowej w sposób rzetelny i pełny. Natomiast ocena tego, czy wnioskodawca znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, należy do wyłącznej kompetencji sądu (referendarza sądowego) – art. 254 §1 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. Oceny sądu nie można wykluczyć, nie można także zastąpić tej oceny, zapewnieniami wnioskodawcy o wyczerpaniu zdolności płatniczych. Rozstrzygnięcie o udzieleniu prawa pomocy nie może być niezależne od rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy oraz niezależne od oceny sądu o spełnieniu przesłanek udzielania prawa pomocy. O przyznaniu prawa pomocy nie decyduje strona, lecz wojewódzki sąd administracyjny. Stąd warunkiem koniecznym do przeprowadzenia oceny zdolności majątkowych osoby wnioskującej o przyznanie prawa pomocy jest przedstawienie dokładnych danych o sytuacji majątkowej i rodzinnej strony postępowania. Ogólnikowe, nieudokumentowane lub budzące wątpliwości zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej są bezużyteczne z punktu widzenia możliwości dokonania oceny sytuacji majątkowej, bo nie pozwalają wnioskować o rzeczywistych zdolnościach płatniczych strony postępowania. Skarżący nie ujawnił, ani źródła, ani wysokości, osiąganych dochodów. Nieznane pozostają koszty utrzymania koniecznego rodziny wnioskodawcy. Brak powyższych dany uniemożliwia przeprowadzenie oceny zdolności płatniczych Skarżącego. Skoro Wnioskodawca nie wykonał skierowanego do niego wezwania, to przyjąć należało, że nie wykazał warunków dla objęcia go dobrodziejstwem prawa pomocy (porównaj postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 roku, sygn. akt I GZ 147/08, teza 1, Lex nr 479137). Żądanie zwolnienia od wpisu od skargi jest nieuzasadnione również z tego względu, iż obowiązek uiszczenia takiej opłaty wygasa wskutek dokonania zapłaty. W konsekwencji zmienia się sytuacja procesowa Skarżącego w tym zakresie. W razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji, Skarżącemu przysługuje od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw – art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o powstępowaniu przed sądami administracyjnymi. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 244 §1 p.p.s.a) i nie dotyczy zwrotu kosztów już uiszczonych. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.