III SA/Po 931/12

Dnia 9 kwietnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione oddala skargę Burmistrz Ś. upomnieniem z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] – działając na podstawie art. 15 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) oraz art. 40 d ust. 2 w zw. z art. 13 f ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 19 poz. 115 z późn. zm.) – wezwał S. S. do uregulowania należności za postój pojazdu marki [...] nr rej. [...] w Strefie Płatnego Parkowania w Ś., w kwocie [...] złotych wraz z odsetkami liczonymi na dzień 25 marca 2011 r. w wysokości [...] zł oraz kosztów upomnienia w kwocie [...] złotych. W dniu 18 października 2011 roku Burmistrz Ś., działając jako wierzyciel wystawił dwa tytuły wykonawcze nr [...], [...] wobec S. S. obejmujące należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłat za postój za parkowanie pojazdu samochodowego na drogach publicznych. Tytuły zostały przesłane celem realizacji do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. Pismem z dnia 27 grudnia 2011 r. S. S. wniósł zarzuty wobec wyżej wymienionych tytułów wykonawczych zarzucając, że obowiązek uiszczenia opłat wskazanych w tych tytułach wykonawczych nie istnieje. Podniósł, że nie parkował w strefie płatnego parkowania we wskazanych w upomnieniu okresach oraz, że każdorazowo uiszczał opłatę, natomiast brak jest dowodów świadczących o parkowaniu bez opłat w postaci jakiegokolwiek zapisu np. z monitoringu czy w formie fotografii. Zdaniem dłużnika obowiązek wnoszenia opłat nie powstaje z mocy prawa i wymierzenie opłaty dodatkowej powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] Burmistrz Ś. uznał zarzuty za nieuzasadnione. Wierzyciel odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku wyjaśnił, że obowiązek uiszczenia opłat wynika bezpośrednio z przepisu prawa, o czym stanowi art. 13 ust. 1, art. 13 f ust. 1 oraz art. 40d ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz.U.Nr 2007 r. Nr 19 poz. 115 ze zm.). Wezwania do zapłaty o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] zostały umieszczone za wycieraczką samochodu stanowiącego własność S. S. Każdy przypadek nieopłaconego postoju w strefie płatnego parkowania został odnotowany w podręcznym komputerze, z którego nie ma możliwości usunięcia danych z wyszczególnieniem numeru rejestracyjnego pojazdu, marki pojazdu, daty i godziny oraz miejsce parkowania. W zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązany podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił także: - rażące naruszenie art. 8 kpa w zw. z art. 11 kpa poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób rażąco sprzeczny z wynikającą z treści tego przepisu zasadą zaufania obywateli do organów państwa oraz nienależyte wyjaśnienie w uzasadnieniu postanowienia przesłanek, którymi kierowano się przy załatwieniu sprawy; - naruszenie art. 7 kpa i 8 kpa w zw. z art. 107 § 1 i § 3 kpa poprzez nienależyte uzasadnienie faktyczne i prawne postanowienia; - naruszenie art. 7 i 12 kpa oraz art. 75 § 1 kpa oraz art. 76 § 1 i 2 kpa, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa poprzez nienależyte zebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz nierozważnie wszystkich okoliczności, mających lub mogących mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie. Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. W kwestii zarzutu z art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nieistnienie obowiązku oraz naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego wskazanych w zażaleniu Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, korzystający z dróg publicznych są zobowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych i strefie płatnego parkowania. Na podstawie art. 13 f ww. ustawy za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 pobiera się opłatę dodatkową. Egzekwowany obowiązek wynika zatem bezpośrednio z przepisów ustawy o drogach publicznych. Kolegium wskazało, że do akt sprawy zostały dołączone dokumenty, potwierdzające nieuiszczenie opłaty w okresie od 19 lutego 2007 r. do 27 listopada 2007 r. wraz ze wskazaniem kontrolera strefy parkowania wystawiającego wezwanie z powodu nieuiszczenia opłaty parkingowej, wystawiane przez firmę, która zarządza i kontroluje ustaloną uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w Ś. z dnia [...] grudnia 2003 r. Strefą Płatnego Parkowania w Ś. Z powyższych dokumentów wynika, iż z powodu nieopłaconego postoju pojazdem o nr rejestracyjnym [...] marki [...] w okresie wyżej wskazanym wystawiono 8 wezwań dotyczących parkowania przy Pl. [...]. Kolegium wyjaśniło, że wezwania te, w oryginale umieszczone za wycieraczką pojazdu, stanowią dowód potwierdzający nieuiszczenie opłaty, oraz informację dla korzystającego z drogi publicznej o obowiązku jej uiszczenia, który to obowiązek powstaje z mocy prawa w momencie postawienia pojazdu w strefie. Kolegium wyjaśniło, że nie istnieje obowiązek przedstawienia zobowiązanemu zapisów monitoringu, fotografii czy też wystawienia mandatu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zobowiązany S. S. wniósł o uchylenie postanowienia SKO i postanowienia Burmistrza Ś z dnia 11 stycznia 2012 r. oraz o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: 1) naruszenie art. 138 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 7 i art. 12 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 76 § 1 i 2 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie w toku postępowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz jej załatwienia, a także brak wnikliwości w jej załatwieniu, wyrażające się w pominięciu w uzasadnieniu w/w postanowienia szeregu istotnych dla sprawy okoliczności, nadto poprzez niewyczerpujące zebranie i nierozpatrzenie całego wymaganego materiału dowodowego, w tym m.in, tego, że: -przeprowadzone przez organy I i II instancji postępowania, nadto uzasadnienia zaskarżonych postanowień wskazują, że w ich ocenie (a co wpływa na treść uzasadnień obu zaskarżonych postanowień, jak i przesłanek faktycznych oraz prawnych) co do rozstrzygnięcia sprawy nie miało istotnego znaczenia - albowiem nie odniosły się do wyjaśnień skarżącego - iż nigdy nic parkował bez uiszczenia opłaty pojazdu w granicach strefy płatnego parkowania w okresie wskazanym w tytule wykonawczym. Nadto S. S. oświadczał m.in., że nigdy nie otrzymał jakiegokolwiek zawiadomienia o braku opłaty parkingowej, podczas gdy jedynym w istocie dowodem na którym oparto rozstrzygnięcie w/w sprawy były rzekomo wystawione wezwania z powodu nieuiszczenia opłaty parkingowej, rzekomo (?) których oryginał umieszczony został za wycieraczką pojazdu (vide: wg treści uzasadnienia, nie wskazując dokładnie kiedy to miało miejsce, w którym dokładnie miejscu miałby być usytuowany rzeczony pojazd, itd., -w kontekście powyższego, w istocie całkowicie zbagatelizowano, pominięto oraz nie wyjaśniono wskazanych wyżej okoliczności, abstrahując również od tego, iż Burmistrz Gminy Ś. pismem z dnia [...] maja 2011 r. [...] wystąpił do Komendanta Straży Miejskiej w Ś. prosząc o informację w w/w sprawie, albowiem - jak podał - była prowadzona sprawa dotycząca przedstawienia stronie w postępowaniu administracyjnym dowodów dotyczących parkowania pojazdu w 2007 r. na PI. [...] w Ś., jak i ignorując odniesienie się do pism skarżącego kwestionujących ustalenia organu - wysłane odpowiednio dnia 14.05.2011 r. oraz z dnia 3.04.2011 r.; - całkowicie pominięto - o co wnosił w toku postępowania skarżący - ażeby organ odniósł się (tym bardziej iż w tym zakresie Burmistrze skierował zapytanie, o którym wyżej mowa), co do braku jakiegokolwiek zapisu np. z monitoringu czy w formie fotografii, świadczącego iż skarżący nie uiszczał wymaganych opłat za postój w w/w Strefie w okresach wskazanych w tytułach wykonawczych. 2) naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy i lakoniczne uzasadnienie obu zaskarżonych postanowień, nie odnoszących się do większości podniesionych przez skarżącego zarzutów, tak na etapie postępowań przed organami I i II Instancji, o których była mowa w punkcie poprzedzającym niniejszej skargi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia dokonana według kryterium zgodności z prawem w granicach rozstrzygania Sądu zakreślonych w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. tj. 2012.270 – dalej p.p.s.a.) nie dostarczyła podstaw do uwzględnienia skargi. Zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., jak i poprzedzające je postanowienie Burmistrza Ś. wydane zostały w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) – w dalszej części u.p.e.a., w trakcie którego skarżący po uprzednim doręczeniu mu upomnienia oraz odpisów tytułów wykonawczych z dnia 18 października 2011 r. nr [...], [...] w ustawowym terminie wniósł zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wskazując na nieistnienie obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej z uwagi na konieczność wymierzenia jej w drodze decyzji administracyjnej oraz z uwagi na nie parkowanie bez uiszczenia opłaty pojazdu w granicach strefy płatnego parkowania w okresie wskazanym w tytułach wykonawczych. Zdaniem zobowiązanego nie poczyniono w tym zakresie pełnych, wyczerpujących ustaleń, co narusza art. 7, 12, 75 § 1, 76 § 1 i 2, 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. Wierzyciel – Burmistrz Ś., podobnie jak i organ odwoławczy uznali wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Oceniając stanowisko organów zaprezentowane w rozpatrywanej sprawie należy wyjaśnić, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa. Dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r. sygn. akt FSK 2580/04), co słusznie zostało podniesione przez organy. Obowiązek poniesienia takich opłat został określony w przepisach ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz.U. z 2007 r. Nr 19 poz. 115 ze zm.). I tak stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy korzystający z drogi publicznej są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. W przepisie art. 13 b ust. 2 ustawy o drogach publicznych ustawodawca wskazał na cel ustalenia strefy płatnego parkowania stanowiąc, że strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 pobiera się, jak to określa art. 13 b ust. 1 ustawy za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek ww. opłaty oraz określa sposób jej pobierania – art. 13 b ust. 4 pkt 1 i 3 ustawy. Natomiast zgodnie z art. 13 f ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych – za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania określa również rada gminy (rada miasta), przy czym jej wysokość nie może przekraczać 50,00 złotych. Z przytoczonych wyżej przepisów ustawy o drogach publicznych wynika, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa i wydanej z jego upoważnienia uchwały rady miasta, stanowiącej – w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej – akt prawa miejscowego, obowiązującego każdego, na obszarze działania organu, który je ustanowił. Obowiązek taki powinien być wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego (zaparkowanie w strefie płatnego parkowania, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej – nieuiszczenia opłaty parkingowej), z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek. Z uwagi na funkcjonalne powiązanie opłaty dodatkowej z opłatą za parkowanie w strefie płatnego parkowania, również w przypadku powstania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej nie jest wymagane indywidualnego aktu administracyjnego – decyzji. Również przepisy ustawy stwierdzające, że opłaty te są "pobierane", a nie np. wymierzane, ustalane, określone przez organ administracji, dodatkowo potwierdza zasadność tego wniosku. Obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu bez uiszczenia opłaty za parkowanie co do zasady obciąża właściciela pojazdu, albowiem jest on na ogół osobą korzystającą z drogi – chyba, że udowodni, że opłata za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania została uiszczona lub, że użyczył pojazd innej osobie. Zdaniem Sądu organy prawidłowo przyjęły, że stawiany przez skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.) nie był zasadny. Skarżący w toku prowadzonego postępowania nie wykazał, że w czasie stwierdzonego parkowania samochodem marki [...] nr rejestracyjny [...] w strefie płatnego parkowania w Ś. obejmującym okres od 19 lutego 2007 r. do 27 listopada 2011 r., wynikającym z ośmiu wezwań uiścił wymaganą opłatę za parkowanie. Natomiast analiza dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych, w ocenie Sądu, pozwoliła organom na ustalenie, że opłata za parkowanie pojazdu nie została uiszczona. Świadczy o tym raport 8 wezwań, skutkującym pozostawieniem przez kontrolera SPP za wycieraczkę pojazdu stosownych zawiadomień o nieopłaconym postoju. Zawiadomienie to stanowi dowód potwierdzający nieuiszczenie opłaty i jest wystarczającą informacją dla korzystającego z drogi o powstałym obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej. Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że zarówno przepisy ustawy o drogach publicznych jak i uchwała Rady Miejskiej w Ś. nr 154/XIX/03 z dnia 30 grudnia 2003 r. w sprawie ustanowienia Strefy Płatnego Parkowania nie ustanawiają obowiązku doręczania takich zawiadomień "za potwierdzeniem odbioru". Obowiązek uiszczenia opłaty powstaje w momencie zaparkowania pojazdu w strefie płatnego parkowania, a stwierdzenie braku uiszczenia tejże opłaty odnotowywany jest w momencie wystawienia zawiadomienia w skomputeryzowanej bazie biura strefy, gdzie wyszczególnione zostają takie dane jak numer rejestracyjny pojazdu, jego marka, data i godziny oraz miejsce parkowania. Będąca przedmiotem egzekucji kwota pieniężna jest konsekwencją stwierdzenia, przez powołanych do tego inspektorów SPP, nie poniesienia w 8 przypadkach opłaty za parkowanie należącego do skarżącego pojazdu samochodowego. Zasadne zatem było sporządzenie przez wierzyciela upomnienia, na podstawie, którego bez wszczynania postępowania egzekucyjnego, po jego doręczeniu skarżący miał możliwość uiszczenia opłat dodatkowych, a wobec braku ich uiszczenia koniecznym stało się wystawienie tytułów wykonawczych następnie doręczonych skarżącemu. Zdaniem Sądu organy I oraz II instancji posiadając wezwanie – raporty, kierując się zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasadą logicznego rozumowania – art. 80 kpa miały podstawy do przyjęcia, że dowód ten w sposób wystarczający dokumentuje fakt nieuiszczenia przez skarżącego opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania, co skutkowało naliczeniem opłaty dodatkowej, wobec czego żądanie zapłaty kwot objętych tytułami wykonawczymi jest zasadne. Tym bardziej, że skarżący nie wykazał, że poniósł obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie lub, że nie parkował w czasie i miejscu objętym wezwaniami w strefie płatnego parkowania pojazdem samochodowym stanowiącym jego własność. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Burmistrza Ś. w przedmiocie nieuznanie zarzutów skarżącego za uzasadnione odpowiadają prawu, a poniesione w skardze zarzuty nie znajdują podstaw. Prowadzone przez organy w tym zakresie postępowanie nie naruszało zasad określonych art. 7 i 8 k.p.a. oraz 12 k.p.a., a zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do poczynionych ustaleń faktycznych zgodnie z wymogami art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucji w administracji. Zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego mieści się w granicach rozstrzygnięć merytorycznych organu drugiej instancji. A to, że organ nie podzielił stanowiska strony zawartego w zażaleniu nie oznacza naruszenia wskazanych powyżej przepisów postępowania. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł o oddaleniu skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).