III SA/Po 934/20

Dnia 15 kwietnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 kwietnia 2021 roku sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wymierzył – na podstawie art. 207 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 2 ust. 3, 4 i 5, art. 3, art. 4 ust. 1 pkt 1 a, art. 8, art. 89 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 2 pkt 2, art. 90, art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 612 ze zm.), dalej : u.g.h. - M. M. karę pieniężną w wysokości [...] zł w związku z urządzaniem gier na [...] automatach [...] bez zewnętrznych oznaczeń numerycznych, [...] bez zewnętrznych oznaczeń numerycznych oraz [...] bez zewnętrznych oznaczeń numerycznych poza kasynem gry. W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że w dniu [...] listopada 2015 r. w toku wykonywanych czynności funkcjonariusze ustalili, że w kontrolowanym lokalu znajdują się przedmiotowe automaty. Na [...] automatach [...] i [...] przeprowadzono eksperyment procesowy. Co do [...] z automatów - [...] wypowiedział się biegły. Organ ustalił, że przedmiotowe automaty są urządzeniami do gier w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych. Za urządzającego gry na automatach uznana została M. M.. Strona zeznała, że jest właścicielką lokalu, a automaty zostały wstawione do lokalu przez W. K.. W dniu kontroli skarżąca nie posiadała umowy najmu; umowa ta miała zostać podpisana w dniu [...] listopada 2015 r. W odwołaniu strona zarzuciła : - błędne przyjęcie, że urządzenia stanowią automaty w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych; - naruszenie art. 2 ust. 5, art. 3, art. 4 ust. 1 pkt 1 a, art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 2 pkt 2, art. 90, art. 91 u.g.h.; - naruszenie przepisów Dyrektywy 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r.; - naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej; - rażące naruszenie: - art. 2 Konstytucji RP - art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22 Konstytucji RP - art. 2 i art. 61 Konstytucji RP - art. 7 w zw. z art. 123 ust. 1 i art. 2 Konstytucji RP - rażące naruszenie art. 260 ust. 1 TFUE; - naruszenie art. 122, art. 125 § 1 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Po rozpatrzeniu odwołania strony Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] października 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji uznał, za organem i instancji, że automaty są urządzeniami podlegającymi ustawie o grach hazardowych. Takie ustalenia wynikają z eksperymentu procesowego i z opinii biegłego. Organ wskazał, że z protokołu przesłuchań M. M. wynika, iż jako właściciel przedmiotowego lokalu wyraziła ona zgodę na wstawienie automatów do tego lokalu, zapewniła im dostęp do energii elektrycznej. W dniu kontroli nie miała podpisanej umowy najmu powierzchni lokalu, ale zobowiązała się ona do telefonicznego powiadamiania ich właściciela tj. W. K. o awarii urządzeń. Organ wskazał, że W. K. wstawił do lokalu inne automaty wcześniej w dniu [...] października 2015 r., ale zostały one zabrane po kilku dniach. Tym samym organ uznał, że wypełnione zostały przesłanki do nałożenia na stronę kary pieniężnej. W skardze strona – reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika - wniosła o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji. Kwestionowanej decyzji strona zarzuciła: - błędne uznanie strony skarżącej za podmiot urządzający gry na automatach, wskazująca, że skarżąca tylko wynajmowała powierzchnię lokalu; - naruszenie art. 121, art. 122, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżąca nie była podmiotem urządzającym gry na automatach. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że w innej sprawie administracyjnej, dotyczącej wcześniejszego zatrzymania innych automatów, skarżąca nie została uznana za podmiot urządzający gry na automatach. W ocenie strony należy przeprowadzić dowód z akt wskazanego odrębnego postępowania. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w nich uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Wobec zaistnienia okoliczności wskazanych w tym przepisie, zważywszy zwłaszcza na aktualną sytuację epidemiczną oraz brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość, niniejsza sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, o czym strony zostały dodatkowo uprzedzone pismem z dnia [...] lutego 2021 r., co dało im możliwość zajęcia ewentualnego dalszego stanowiska w sprawie. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a tej ustawy. WSA stwierdza, że decyzje zarówno organu I instancji, jak i organu odwoławczego zostały wydane zgodnie z przepisami prawa procesowego i materialnego, a zatem należało uznać skargę za niezasadną. Zdaniem Sądu organy obu instancji przeprowadziły postępowanie dowodowe w prawidłowy sposób, nie naruszając przepisów prawa, w tym m. in. art. 121, art. 122, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. WSA uznał, że organy - na podstawie postępowania dowodowego - w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny. Przedmiotowe urządzenia były automatami do gier, co zostało ustalone na podstawie eksperymentu procesowego i opinii biegłego. Urządzenia te oferowały generalnie określone gry działające w taki sposób, że osoby grające nie miały wpływu na ich wynik. Ich wynik miał wobec tego charakter losowy. Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego wydania zaskarżonego aktu w stosunku do strony jako podmiotu nie urządzającego gier na automatach Sąd stwierdził, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność administracyjna za omawiany delikt, jest każdy (tj. osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. I to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której - jak to wynika z art. 6 ust. 4 u.g.h. - nie może uzyskać ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać. Z powyższego wynika, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach. Stwierdzić zatem należy, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, nawet wówczas, gdy gry te urządza bez koncesji lub zezwolenia - od [...] lipca 2011 r. także bez zgłoszenia lub wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry - podlegać będzie karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę podziela wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, według którego wyrażenie "urządzanie gier" należy rozumieć szeroko. Sięgając do wykładni językowej wskazać należy, że pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Natomiast urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje nie tylko fizyczne jej prowadzenie, ale także inne zachowania aktywne, polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu i ewentualnie jego szkolenie. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2016 r., I SA/Po 402/15; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 31 maja 2015 r., II SA/Rz 1094/15; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 3 września 2015 r., II SA/Sz 439/15; dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, o takich zachowaniach można mówić w przypadku strony skarżącej. Organ II instancji wskazał, że z protokołu przesłuchań M. M. wynika, iż jako właściciel przedmiotowego lokalu wyraziła ona zgodę na wstawienie automatów do tego lokalu, zapewniła im dostęp do energii elektrycznej. W dniu kontroli nie miała podpisanej umowy najmu powierzchni lokalu, ale zobowiązała się ona do telefonicznego powiadamiania ich właściciela W. K. o awarii urządzeń. W. K. wstawił do lokalu inne automaty wcześniej w dniu [...] października 2015 r., ale zostały one zabrane po kilku dniach. Zdaniem Sądu prawidłowo organy obu instancji przyjęły, że strona skarżąca była podmiotem współpracującym, co najmniej współorganizującym gry, podejmując czynności i przyjmując obowiązki pozostające w związku z działalnością obejmującą urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Sąd uznał wobec tego, że organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego przez zastosowanie wobec strony skarżącej art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. W sprawie niniejszej nie było sporne, że strona skarżąca nie legitymowała się którymkolwiek z dokumentów legalizujących jej działania (art. 6 i 7 u.g.h.), a jednocześnie nie wykazała, że przed udostępnieniem urządzeń grającym zadośćuczyniła obowiązkowi ich rejestracji stosownie do treści art. 23a u.g.h. Nie ulega przy tym wątpliwości, że skontrolowane automaty były automatami do gier w rozumieniu nowej ustawy o grach hazardowych. W kwestii zarzutu dotyczącego prowadzenia odrębnego postępowania dotyczącego skarżącej Sąd stwierdził, że rację ma organ II instancji stwierdzając w odpowiedzi na skargę, iż w każdym postępowaniu organy orzekają na podstawie odrębnego materiału dowodowego, nie są wobec tego związane decyzjami wydawanymi w przedmiocie innych kontroli dotyczących innych automatów. Podsumowując powyższe rozważania należy stwierdzić, że decyzje organów obu instancji zostały wydane zgodnie z przepisami prawa procesowego i materialnego, regulującymi przypadki urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.