III SA/Po 936/11

Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2012r. wniosków P. B. i M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M. B. i P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2011r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym i w podatku od nieruchomości za rok 2011; postanawia 1. odmówić M. B. przyznania prawa pomocy, 2. odmówić P. B. przyznania prawa pomocy. Skarżący M. B. oraz P. B., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia na zasadach solidarności wpisu od skargi w wysokości 1.135zł, wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że są małżeństwem, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a w ich związku obowiązuje ustrój wspólności majątkowej. Rodzina utrzymuje się dochodów wnioskodawcy uzyskiwanych z umowy o pracę (1.386zł) oraz działalności gospodarczej (strata około 231.000zł). Wnioskodawcy posiadają grunty rolne o pow. 7,37ha oraz nieruchomości związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (grunt 2164mkw z budynkiem o pow. 585mkw. oraz grunt o pow. 4241mkw z budynkiem o pow. 664,48mkw.). Oświadczenia majątkowe Skarżących budziły wątpliwości w świetle okoliczności znanych z urzędu, sytuacja materialna i rodzinna ujawniona przy okazji rozpoznawania wcześniejszych wniosków o przyznanie prawa pomocy (sprawa o sygn. akt III SA/Po 33/11, III SA/Po 781/11 i inne). Pismem z dnia 09 stycznia 2012 roku Wnioskodawcy zostali zobowiązani do uzupełnienia oświadczeń majątkowych. Na podstawie dodatkowych oświadczeń, przekazanych dokumentów oraz akt sprawy ustalono, co następuje. M. i P. małżonkowie B. czerpią dochody z trzech źródeł: stosunek pracy (1.386zł brutto miesięcznie), wynajmowania majątku w ramach zarejestrowanej działalności gospodarczej (około 30.000zł miesięcznie) oraz gospodarstwa rolnego (przychód ze sprzedaży płodów rolnych to 11.700zł w 2009 roku oraz 19.000zł w 2010 roku). Według oświadczenia Skarżący zamieszkują "w budynku należącym do nieżyjącej matki wnioskodawcy". Przychód rodziny za 2009 rok wyniósł 3.301.752,89zł (z pozarolniczej działalności gospodarczej oraz z innych źródeł). Wysokości przychodu rodziny za rok 2010 została udokumentowana zeznaniem podatkowym PIT-36L, które ujawnia przychody tylko Wnioskodawcy i tylko z jednego źródła przychodu (pozarolnicza działalności gospodarcza -1.215.298,82zł). Wnioskodawczyni nie posiada własnych źródeł dochodu. Zgodnie z wydrukiem z podatkowej księgi przychodów i rozchodów prowadzonej dla "A" P. B. przychód tego przedsiębiorcy za okres od stycznia do listopada 2011 roku wyniósł 374.388,11zł, a koszty jego uzyskania to 605.569zł. Wnioskodawca zatrudnia trzy osoby. Poza nieruchomościami rolnymi (7,37ha) do Wnioskodawców należą stacja benzynowa w [...] (nieczynna od 2010 roku), stacja benzynowa w [...] (oddana w dzierżawę) oraz stacja kontroli pojazdów w [...] (oddana w dzierżawę). W lipcu 2009 roku Wnioskodawcy sprzedali synowi i jego małżonce zabudowaną nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] za kwotę 220.000zł. Oświadczyli, że uzyskane w ten sposób środki przekazali na spłatę zobowiązań. Pomimo wezwania sposób wydatkowania pozyskanych środków nie został udokumentowany. Wnioskodawcy posiadają samochód Volkswagen Transporter, ciągnik siodłowy MAN z 2006 roku (leasing) i naczepę - cysterna, ciągnik Białoruś, samochód Volkswagen Caddy z 2008 roku (zakupiony na kredyt), samochód Mercedes Klasy S 600 z 1994 roku oraz samochód Volkswagen Tiguan z 2009 roku (zakupiony na kredyt). Przeciwko Wnioskodawcom prowadzone są postępowania egzekucyjne (administracyjne i sądowe) na łączną kwotę prawie 580.000zł. Zgodnie z przedłożonymi dokumentami egzekucja została skierowana do rachunków bankowych w [...], [...] oraz [...], a nadto do wierzytelności przysługującej Wnioskodawcy wobec firmy [...]. Wnioskodawca oświadczył i udokumentował, że jego zobowiązania kredytowe wynoszą około 480.000zł, a zobowiązania z tytułu leasingu operacyjnego około 47.000zł. Według przedstawionego zestawienia wysokość obciążeń miesięcznych (suma rat kredytowych) to około 10.000zł. Należności w kwocie 109.000zł na rzecz [...] "są wymagalne natychmiast". Według oświadczenia Wnioskodawcy posiadają jeden rachunek bankowy. Przedłożyli wydruki dotyczące salda na dzień 15 lipca 2011 roku (stan rachunku 0,00, obroty 43,00zł) oraz na dzień 25 listopada 2011 roku (stan rachunku 0,00z, wykonane operacje 80,00zł). Koszty utrzymania miesięcznego rodziny Skarżący określili na kwotę 2.030zł miesięcznie. Odnośnie podmiotu "B" Sp. z o.o. wyjaśniono, że Wnioskodawca jest prokurentem tego przedsiębiorcy, 100% udziałów Spółki należy do jego synów, a Spółka wynajmuje od Wnioskodawcy pomieszczenia stacji diagnostycznej za kwotę 5.000zł miesięcznie. Ponadto wskazano, że o dane dotyczące sytuacji finansowej Spółki należy zwrócić się do osób będących udziałowcami. Na dzień rozpoznania wniosku w Wydziale III tutejszego Sądu toczy się (nie zostały zakończone w pierwszej instancji) jeszcze osiem postępowań ze skarg Wnioskodawców, w których łączna kwota wpisów od wywiedzionych skarg wynosi 2.114zł. Sytuacja rodzinna i majątkowa Wnioskodawców nie uzasadnia stanowiska, że uiszczenie kosztów sądowych związanych z rozpoznaniem niniejszej skargi spowoduje zachwianie ich sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż nie będą oni w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Majątek zgromadzony przez Wnioskodawców oraz ujawnione przychody w sposób jednoznaczny wykluczają ich z grona osób uprawnionych do uzyskania wsparcia w formie prawa pomocy. Ujemny wynik finansowy z pozarolniczej działalności gospodarczej, istnienie zobowiązań kredytowych, czy wszczęcie postępowań egzekucyjnych, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie jest wystarczające dla przyjęcia stanowiska, że Skarżący nie posiadają możliwości zgromadzenia środków finansowych na uiszczenie kosztów sądowych. W tym zakresie wskazać należy, że średnie miesięczne przychody tylko z pozarolniczej działalności gospodarczej (bez przychodu z gospodarstwa rolnego oraz wynagrodzenia za pracę) za jedenaście miesięcy ubiegłego roku wyniosły 34.035zł i wielokrotnie przewyższają obciążenia z tytułu kosztów sądowych oraz deklarowanych kosztów utrzymania koniecznego, a nadto także miesięcznych obciążeń kredytowych. Wnioskodawcy nie wykazali, iż środki egzekucyjne zastosowane w postępowaniach egzekucyjnych, wykluczają możliwości zrealizowania obowiązku zapłaty kosztów sądowych. Pomimo wezwania Skarżący nie udokumentowali, że zastosowane środki egzekucyjne są skuteczne oraz w jakim zakresie. W szczególności Skarżący nie wykazali, że egzekucja jest prowadzona z czynnych rachunków bankowych. Z przedłożonych dokumentów nie wynika, że skierowanie egzekucji do wierzytelności przypadających Skarżącemu od [...], ma ten skutek, iż kwota pozostająca w dyspozycji Wnioskodawców (kwota wolna od egzekucji) nie wystarcza na pokrycie deklarowanych kosztów utrzymania koniecznego oraz kosztów prowadzonych postępowań sądowych. Wysokość wyegzekwowanych kwot pozostaje nieznana. Nie można w takiej sytuacji stwierdzić czy i w jakim rozmiarze prowadzone postępowania egzekucyjne ograniczają możliwości płatnicze wynikające z posiadanych dochodów, majątku oraz sytuacji rodzinnej Wnioskodawców. Na ograniczenie możliwości płatniczych Wnioskodawców do granic zabezpieczenia minimum socjalnego nie wskazują wydatki realizowane w pozarolniczej działalności gospodarczej, które za jedenaście miesięcy tego roku wyniosły 605.569zł, czyli średnio miesięcznie 55.051zł. Podkreślić przy tym należy, że nie są to wszystkie koszty ponoszone przez Skarżący, gdyż nie udokumentowali oni kosztów prowadzenia działalności rolniczej. Z kolei deklarując przychód z gospodarstwa rolnego na poziomie 19.000zł (bez dopłat z ARiMR) uzyskali kredyt na finansowanie bieżących potrzeb działalności rolniczej w wysokości 100.000zł. Wskazać więc należy, że tylko roczna rata kredytu (34.000zł) prawie dwukrotnie przewyższa cały deklarowany dochód z działalności rolniczej. W tym stanie rzeczy dla oceny zdolności do uiszczenia kosztów sądowych przyjąć należało, że realizowane przez Wnioskodawców wydatki obrazują wysokość środków pozostających w ich dyspozycji, czyli środków, które nie podlegają egzekucji, a przez to mogą zostać przeznaczone także na koszty sądowe w myśl zasady równoważnego traktowania powinności finansowych. Niemniej Wnioskodawcy nie przedstawiają sytuacji majątkowej i rodzinnej w sposób pełny, lecz przekazują tylko wybrane informacje, które mają przemawiać za objęciem dobrodziejstwem prawa pomocy. Pomimo wezwania Wnioskodawcy nie przedłożyli wyciągów dokumentujących operacje finansowe wykonywane na czynnych rachunkach bankowych za okres od 01 czerwca 2011 roku (przedłożone zestawienia wskazują, że przepływy finansowe są realizowane poza rachunkiem bankowym). Nie ujawnili przychodu z tytułu dopłat do działalności rolniczej. Jednocześnie uchylili się od przekazania szczegółowych informacji dotyczących podmiotu gospodarczego "B" Sp. z o.o. z siedzibą w miejscu ich zamieszkania. Podkreślić należy, że pomiędzy działalnością Wnioskodawcy a "B" Sp. z o.o. istnieją powiązania rodzinne i majątkowe. W szczególności prawa udziałowe do wskazanej Spółki w całości przynależą do synów Wnioskodawców. Spółka ma siedzibę w miejscu zamieszkania Wnioskodawców i prowadzi działalność także w oparciu o ich mienie. Powstanie tego podmiotu gospodarczego ("B" Sp. z o.o. została utworzona w 2009 roku) zbiega się z umniejszeniem przychodów Wnioskodawców osiąganych z pozarolniczej działalności gospodarczej o 2.080.926,82zł (porównując przychody za rok 2010 z przychodami za rok 2009). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji postanowienia.