III SA/Po 94/16

Dnia 5 kwietnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska (spr.) WSA Małgorzata Górecka Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka – Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi P. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia ... września 2014 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 oddala skargę Decyzją z dnia ... stycznia 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia ... stycznia 2013 r., na podstawie art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98 poz. 634 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity Dz. U. z 25 października 2012r., poz. 1164, z pózn. zm.), odmówił P. przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2012 r. W uzasadnieniu organ administracyjny wyjaśnił, że w dniu ... maja 2012 r. P. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2012. Do wniosku dołączono załączniki graficzne. W wniosku tym producent zadeklarował działki ewidencyjne nr.: ..., ..., ... położone w województwie ..., powiat ..., gmina ..., obręb ... oraz działkę ewidencyjną nr ... położoną w województwie ..., powiat ..., gmina ..., obręb ... . Łączna powierzchnia zadeklarowanych do udzielenia płatności działek rolnych wyniosła: • 2,06 ha w ramach Jednolitej Płatności Obszarowej; • 0,35 ha w ramach Uzupełniającej Płatności Obszarowej - do powierzchni upraw podstawowych. W trakcie weryfikacji wniosku pod kątem zgodności z komputerową referencyjną bazą danych działek ewidencyjnych oraz w trakcie kontroli administracyjnej, ujawniły się błędy dotyczące niezgodności pomiędzy powierzchnią deklarowaną przez producenta rolnego a referencyjną bazą systemu informatycznego - Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli (ZSZiK). Na podstawie danych wektorowych ujawniono rozbieżność w powierzchni tego gruntu rolnego, okazało się bowiem, że powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG__JPO), która stanowi odpowiednik powierzchni użytkowanej rolniczo, kwalifikowanej do płatności bezpośrednich w ramach pojedynczej działki ewidencyjnej, jest mniejsza od powierzchni deklarowanej przez rolnika. Na podstawie kontroli administracyjnej dokonanej w Biurze Powiatowym ustalono, że przedmiotowa powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG_JPO), wynosząca dla JPO 0,59 ha została ustalona prawidłowo. W rezultacie złożonego przez stronę odwołania, w dniu ... czerwca 2013 r. Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. wydał decyzję o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność przeprowadzenie wizytacji w terenie. W dniu ... stycznia 2014 r. w gospodarstwie rolnym przeprowadzono weryfikację w terenie powierzchni PEG dla działek ewidencyjnych nr.: ... ... ... .... Zgodnie z raportem z weryfikacji w terenie powierzchni PEG dla działki rolnej A zadeklarowanej na działce ewidencyjnej nr ... na powierzchni 1947 ha. kontrolerzy stwierdzili nieprawidłowości i zastosowali kod błędu DR18, tj. na działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. Wykonano fotografie nr.:1-3. Decyzją z dnia ... kwietnia 2014 r., na podstawie art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98 poz. 634 z późn. zm.) oraz art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity Dz. U. z 25 października 2012 r., poz. 1164, z pózn. zm.), Kierownik Biura Powiatowego Agencji w P. odmówił przyznania P. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w rezultacie którego Dyrektor W. Oddziału Regionalnego Agencji w P. decyzją z dnia ... września 2014 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekł o utrzymaniu decyzji pierwszoinstancyjnej w mocy. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w gospodarstwie rolnym P., z uwagi na brak jednoznacznych dowodów potwierdzających nieużytkowanie działki rolnej A, przeprowadzono weryfikację w terenie powierzchni PEG. Kontrolerzy na spornej działce zastosowali kod DR18, który wskazywał na wieloletnie zaniedbania. Zgodnie z wyjaśnieniami Kierownika Biura Kontroli na Miejscu: "(...) ze względu na okres zimowy inspektorom przeprowadzającym kontrolę udało się wykonać pomiar działki", z kolei w odpowiedzi Kierownika Biura Kontroli na Miejscu wskazano, że "(...) na dzień kontroli działka porośnięta była suchą wieloletnią trzciną, która w niektórych miejscach była przewrócona, co obrazuje fotografia nr 3." Organ podkreślił, iż Kierownik Biura Kontroli na Miejscu w powyższym piśmie wyjaśnił również, że: "(...) na działce ewidencyjnej ... o powierzchni 1,47 ha stwierdzono w dniu kontroli zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej przez okres minimum dwóch lat (na całej powierzchni działki), co skutkowało zastosowaniem kodu DR18." Zdaniem organu, klasyfikacja błędu DR18 wskazywała na zaniechanie prowadzenia działalności, a wyjaśnienia inspektorów terenowych potwierdzają, iż na działce stwierdzono przez okres minimum dwóch lat brak wykorzystania rolniczego spornej działki. W skardze P. wskazał, że zgadza się z oceną stanu faktycznego w sprawie oraz zastosowaną subsumpcją na szkodę jego interesu prywatnego, zwłaszcza wobec prawa wspólnotowego. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności skarżonej decyzji oraz wydanie wyroku konwalidacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżony akt nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była decyzja Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia ... września 2014 r., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w sprawie odmowy przyznania P. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2012 r. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 1164 z pózn. zm.; dalej: "ustawa") stanowi, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16, z późn. zm.), jeżeli: 1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 2 rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw: 1) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, 2) innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa) – do których została przyznana jednolita płatność obszarowa. W § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz.U. Nr 39, poz. 211 ze zm.) sformułowano wymogi dla gruntów rolnych (w tym, gruntów ornych, łąk i pastwisk), których spełnienie oznacza zachowanie norm. Natomiast przepis § 2 tego rozporządzenia formułuje wymogi, których zachowanie pozwala na przyjęcie, że grunt orny był ugorowany. Stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy, Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu, określone w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, z zastrzeżeniem art. 31a i 32. Przepis art. 31 ust. 6 ustawy stanowi, że z czynności kontrolnych sporządza się raport zgodnie z art. 32 i art. 54 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 1122/2009, który w przypadku stwierdzenia drobnej niezgodności, o której mowa w art. 24 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 73/2009, zawiera również informację, o której mowa w art. 54 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, oraz termin, o którym mowa w art. 71 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009. Natomiast w myśl art. 31 ust. 7 ustawy, w przypadku gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych, dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia, co do ustaleń zawartych w raporcie, osobie, która go sporządziła. Zgodnie z art. 35 ustawy, przepisy dotyczące kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, stosuje się odpowiednio do kontroli: 1) wielkości powierzchni, o których mowa w art. 7 ust. 2, zadeklarowanej przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności uzupełniającej, 2) w zakresie spełniania warunków do przyznania płatności uzupełniającej. W myśl art. 3 ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (ust. 1). W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (ust. 2). Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust. 3). Analiza art. 3 ustawy prowadzi do wniosku, że sytuacja procesowa strony w postępowaniu o przyznanie płatności została w sposób istotny zmodyfikowana, w stosunku do reguł przyjętych w k.p.a. W tym postępowaniu strona została zobowiązana nie tylko do przedstawienia dowodów uzasadniających jej żądanie, ale również do współdziałania w tym zakresie z organem pod rygorem wywiedzenia dla niej negatywnych skutków. Zasadniczo organ jest więc zwolniony z obowiązku poszukiwania dowodów na okoliczności istotne z punktu widzenia uprawnień wnioskodawcy. W realiach rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał za pomocą stosowanych dowodów (np. fotografii), że w 2012 r. uprawiał działkę w należyty sposób. Wskazywany przez stronę w toku postępowania administracyjnego protokół z wizji lokalnej, sporządzony przez GRSP ... (k. 3/8), dotyczy roku 2011 i wynika z niego, że działka była wykaszana jeden raz w 2010 r. W tej perspektywie należy przyjąć, że rację miał organ odwoławczy, iż na podstawie raportu z weryfikacji w terenie powierzchni PEG (k. 6) – zweryfikowanego w toku postępowania odwoławczego (k. 12) – wykazano, że w 2012 r. skarżący nie prowadził działalności rolniczej na działce ewidencyjnej nr ... . Mając na uwadze powyższe zarzut, iż kontrola wykonana dziewiętnaście miesięcy później nie może obrazować stanu rzeczywistego na działce – nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Zgodnie z przeprowadzoną kontrolą działka rolna była porośnięta suchą wieloletnią trzciną. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia jako bezzasadny jawi się argument strony skarżącej, iż na określenie powierzchni kwalifikującej się do płatności ma znaczenie stan nieruchomości na dzień 31 maja roku, w którym został złożony wniosek. Organ odwoławczy zasadnie wskazała, że skarżący powinien był spełniać wszystkie kryteria do otrzymania pomocy przez cały rok, a więc do dnia 31 grudnia roku, w którym ubiegał się o płatności. W niniejszej sprawie istotne jest to, że ze zdjęć dokonanych w trakcie kontroli nieruchomości gruntowej w dniu 23 stycznia 2014 r. wyniknęło, iż działka ewidencyjna nr ..., oznaczona literą "A", od długiego czasu nie była utrzymywana zgodnie z normami. Skarżący zaś nie wykazał, by w roku 2012 nieruchomość ta była uprawiana – i to zgodnie z minimalnymi normami. Ponadto nie zasługiwała na uwzględnienie argumentacja skarżącego zmierzająca do wykazania, że w 2013 r. doszło do nadzwyczajnego zdarzenia (powodzi) na spornej nieruchomości. Skarżący nie powiadomił organu we właściwym terminie o takim zdarzeniu i nie przedstawił dowodów na tą okoliczność. Równocześnie skarżący nie wskazał, czy podjął jakieś działania w celu przywróceniu gruntu do stanu odpowiadającego wspomnianym normom. Z powyższych powodów zarzuty strony skarżącej, odnoszące się prawidłowości decyzji Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji w P. decyzją z dnia ... września 2014 r. – nie znajdowały uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawnych. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.