III SA/Po 944/21

WyrokWSA w Poznaniu2021-12-22

Skład orzekający: Sędzia WSA Szymon Widłak, Sędzia WSA Mirella Ławniczak, Asesor WSA Piotr Ławrynowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ może ograniczyć ocenę przeważającej działalności gospodarczej wyłącznie do danych z rejestru REGON na określony dzień przy rozpatrywaniu wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne na podstawie ustawy COVID-19?
Ratio decidendi
Organ nie może ograniczać ustalenia przeważającej działalności gospodarczej wyłącznie do danych zawartych w rejestrze REGON na dzień 30 września 2020 r., gdyż przepis art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 ustanawia jedynie wzruszalne domniemanie, które można podważyć innymi dowodami. Organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie dowodowe i ustalić rzeczywistą przeważającą działalność na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego.
Stan faktyczny
G. A. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r. na podstawie przepisów ustawy COVID-19, wskazując, że prowadzi przeważającą działalność gastronomiczną. Organ odmówił zwolnienia, opierając się na danych z rejestru REGON na dzień 30 września 2020 r., które wskazywały inny kod PKD nieuprawniający do zwolnienia. Skarżący podniósł, że wpis w rejestrze był błędny i dokonano jego korekty z datą wsteczną na 2008 r. oraz że prowadzi działalność uprawniającą do zwolnienia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...].

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędzia WSA Mirella Ławniczak Asesor WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Artur Iwiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi G. A. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za okres od [...] listopada do [...] listopada 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] G. A. [...] stycznia 2021 r. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za okres od [...] do [...] listopada 2020 r. dla płatników w określonych branżach podając, że prowadzi przeważającą działalność wg [...] Decyzją z [...] stycznia 2021 r. ZUS Oddział w [...]. na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. poz. 1842 ze zm., dalej: ustawa Covid-19) w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 266 ze zm., dalej: usus) odmówił skarżącemu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres od [...] do [...] listopada 2020r. W uzasadnieniu organ powołał treść art. 31zo ust. 10 ustawy Covid-19, by stwierdzić, że na dzień [...] września 2020 r. skarżący prowadził przeważającą działalność gospodarczą z kodem PKD [...], który nie uprawnia do zwolnienia. G. A. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podał, że od 2008 r. prowadzi restaurację obsługującą głównie wesela i inne uroczystości. Działalność tę prowadzi on, jak i jego wspólnik wyłącznie w formie spółki cywilnej "[...] spółka cywilna [...]" NIP [...] i w bazie REGON wpisany ma przeważający kod PKD [...] Zaznaczył, że w jego wpisie w ewidencji działalności gospodarczej do [...] grudnia 2020 r. jako działalność przeważająca wg PKD wpisany był błędnie kod [...] – hotele i podobne obiekty zakwaterowania. Pomyłka powstała najprawdopodobniej w 2012 r. podczas przenoszenia danych z systemu gminnego do centralnej ewidencji. Skarżący podkreślił, że dokonał korekty kodu PKD na [...] z datą powstania zmiany na [...].09.2008 r. Decyzją z [...] kwietnia 2021 r. ZUS Oddział w [...]. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: K.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19 utrzymało ww. decyzję w mocy. Organ przywołał przepisy art. 31zq ust. 8 i art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 i stwierdził, że zgodnie z rejestrem REGON na dzień złożenia wniosku ([...].01.2021 r.) skarżący prowadził działalność gospodarczą z przeważającym kodem PKD [...], który mieści się w katalogu PKD określonym w Tarczy 6.0. Niemniej ustalono, iż w grudniu 2020 r. skarżący dokonywał wielokrotnie zmian wpisu w CEIDG, a [...] września 2020 r. prowadził działalność o przeważającym PKD [...], który nie uprawniał do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r. Skarżący dokonał zmiany kodu przeważającej działalności na kod PKD [...] [...] grudnia 2020 r., a stan faktyczny z [...] września 2020 r. nie pozwala na przyznanie zwolnienia. G. A. w skardze na powyższą decyzje skierowanej do tutejszego Sądu powtórzył argumentację przedstawioną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto wskazał, że otrzymał wyjaśnienie z Ministerstwa Rozwoju Pracy i Technologii, iż zgodnie z art. 15zze4 ustawy COVID-19 oceny spełnienia warunku w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej oznaczonej wg PKD należało dokonać na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień [...] września 2020 r. W przypadku, gdy wspólnik s.c. we wpisie do CEIDG swojej indywidualnej działalności gospodarczej nie miał wpisanego przeważającego PKD zgodnego ze wskazanym w ww. przepisie, ale s.c. miała wpisane przeważające PKD, które zostało wskazane w ustawie, to taki przedsiębiorca mógł ubiegać się o zwolnienie z opłacania składek, o ile działalność gospodarcza spółki nie była zawieszona w okresie obejmującym [...] września 2020 r. oraz spełniony był warunek spadku przychodów. W odpowiedzi ZUS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazano, że wniosku nie składała spółka cywilna, lecz skarżący jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą. Z informacji GUS wynika zaś, że na dzień [...].09.2020 r. wspólnik s.c. NIP [...] miał wpisaną przeważającą działalność o kodzie [...] Burmistrz [...] wyjaśnił zaś, że zmiana kodu nastąpiła w grudniu 2020 r. Ustosunkowując się zaś do powołanego w skardze stanowiska Ministerstwa organ stwierdził, że na gruncie przepisów regulujących system ubezpieczeń społecznych wspólnik s.c. i sama s.c. traktowani są przez Zakład jako samodzielni i odrębni płatnicy składek. W związku z tym w zależności od wnioskodawcy (wspólnik s.c., czy sama s.c.) wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek Zakład ustala kod PKD właściwy wyłącznie dla wnioskodawcy. Kod ten ustala się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON, w tym wypadku na dzień [...].09.2020 r. Skarżący na ten dzień miał kod przeważającej działalności [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. Sąd uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy COVID-19. Zgodnie z art. 31zo ust. 10 tej ustawy na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia [...] listopada 2020 r. do dnia [...] listopada 2020 r" wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia [...] czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Przepis art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 określa zaś, że oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10 i 12, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień [...] września 2020 r. Sporna w sprawie stała się kwestia spełnienia przez skarżącego przesłanek do uzyskania zwolnienia w opłacaniu składek na ubezpieczenia za listopad 2020 r., tj. przesłanki prowadzenia na dzień [...].09.2020 r. przeważającej działalności gospodarczej w zakresie uprawniającym do uzyskania tego zwolnienia. Organ przyjął, że kod PKD przeważającej działalności ujawniony w rejestrze REGON na ten dzień stanowił [...], co nie uprawniało skarżącego do skorzystania ze zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek. Organ uznał, że nie mogła wywołać zamierzonego skutku dokonana z mocą wsteczną zmiana tegoż kodu dokonana [...].12.2020 r. na kod [...], jak i okoliczność prowadzenia przez skarżącego – co podnosił – od 2008 r. jako przeważającej działalności o kodzie PKD [...] – restauracje i inne placówki gastronomiczne tak jako wspólnik s.c., jak i "[...] spółka cywilna [...]". Wskazać należy, że organ dokonał powyższych ustaleń wyłącznie na podstawie stanu ewidencyjnego przypadającego na dzień [...].09.2020 r. Skarżący we wniosku inicjującym postępowanie podał kod PKD [...] uprawniający go do skorzystania ze zwolnienia. Aktualizacji danych w rejestrze REGON dokonał [...].12.2020 r. z datą zmiany [...].09.2008 r., która to okoliczność była znana organowi. W skardze G. A. wskazał, że faktycznie przeważającą prowadzoną przez niego od 2008 r. działalnością jest działalność o kodzie [...] Sąd nie podziela stanowiska organu, że warunkiem przyznania zwolnienia jest to, aby w rejestrze REGON, w brzmieniu na dzień [...].09.2020 r., dotyczącym działalności prowadzonej przez wnioskodawcę, jako rodzaj działalności przeważającej była wskazana działalność o kodzie wymienionym w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 i jedynym dowodem spełnienia tej przesłanki były dane zawarte w tym rejestrze w brzmieniu na ten dzień, niezależnie od stanu faktycznego sprawy, dającego się wykazać innymi dostępnymi dowodami. Organ błędnie oparł się jedynie na językowej wykładni art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 uznając, że przepis ten wskazuje jedyny i wyłączny sposób ustalenia rodzaju przeważającej działalności przez wnioskujący o zwolnienie podmiot, tj. dane zawarte w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień [...].09.2020 r. Wyjaśnienia wymaga, że klasyfikacja PKD jest unormowana w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007 r. Nr 251, poz. 1885 ze zm.; dalej: rozporządzenie PKD). Rozporządzenie PKD wydane zostało na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 443 ze zm., dalej: usp). W załączniku do rozporządzenia PKD "Zasady Budowy Klasyfikacji" wskazuje się, że "przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana". Z kolei w przepisie art. 42 ust. 3 pkt 4 usp wskazano, że wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu. W ocenie Sądu zawarte w art. 31zo ustawy COVID-19 sformułowanie "prowadzona działalność oznaczona według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności" odnosi się do faktycznie (rzeczywiście) prowadzonej działalności gospodarczej przez płatnika przedmiotowych składek. Inne rozumienie tego pojęcia mogłoby spowodować, że przedmiotową pomoc w postaci zwolnienia z obowiązku uiszczenia składek otrzymałby przedsiębiorca, który posiada w CEIDG kod wymieniony w art. 31zo ustawy COVID-19 (przy założeniu spełnienia pozostałych przesłanek z art. 31zo ustawy COVID-19), mimo że faktycznie nie prowadzi takiej działalności gospodarczej, tj. pomoc publiczną otrzymałaby osoba nieuprawniona, lecz spełniająca formalnie przesłanki do jej uzyskania. Należy pamiętać, że rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy o statystyce publicznej). Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Jak natomiast wyjaśnił Sąd Najwyższy, m.in. w wyrokach z dnia 7 stycznia 2013 r. II UK 142/12, publ.: OSNP 2013/21-22/260 i z 23 listopada 2016 r. II UK 402/15, Lex nr 2183487) oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu. W świetle powyższego należało uznać, że pomoc, o jakiej mowa w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności określonych w tych przepisach jako przeważająca. Nie można jej przyznawać z pominięciem podmiotów, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności tej wymienionej w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły. Takie formalne ograniczenie wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacja ulgową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została ona skierowana. Nie można też tracić z pola widzenia także tego, że przepisy ustawy COVID-19 mają na celu, m.in. łagodzenie społeczno-gospodarczych skutków związanych z występowaniem epidemii przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Wprowadzane przez ustawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem COVID, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Określenie formy wsparcia należy do ustawodawcy, a udzielenie ulgi w realizacji fiskalnych obowiązków publicznoprawnych jest jedną z nich. Takie wsparcie przedsiębiorców stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza że ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, odnośnie którego nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby poprzez aktualizację danych. Omawiany rodzaj wsparcia został przez Parlament Rzeczypospolitej Polskiej uchwalony w grudniu 2020 r., a przesłanki wsparcia określono według danych gromadzonych przez służby statystyki publicznej na dzień [...] września 2020 r. i [...] września 2019 r. Tymczasem wymiar składek na ubezpieczenia społeczne nie był w tym czasie, ani w listopadzie 2020 r., uzależniony od rodzaju prowadzonej działalności, określanej według kodów PKD (art. 18 i nast. usus - Dz. U. z 2021 r. poz. 423). Podobnie większość ograniczeń prowadzenia działalności gospodarczej wprowadzanej kolejnymi rozporządzeniami nie były wprost określane odwołaniem się do kodów PKD (z nielicznymi wyjątkami), lecz miały zasadniczo charakter opisowy (por. np. § 6 i § 26 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, w brzmieniu obowiązującym 1 listopada 2020 r.- Dz. U. poz. 1758 ze zm.). Zdaniem Sądu dane pozyskiwane przez ZUS w trybie określonym w art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 mają charakter urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 Kpa i są dla organu wiążące, lecz przepisy ustawy COVID-19 nie wyłączają stosowania w tym postępowaniu normy zawartej w art. 76 § 3 Kpa, a więc przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w przepisach. Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy ona od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez ustawodawcę jako domniemanie prawne mające na celu uproszczenie postępowania. Sens domniemania polega na istnieniu dużego stopnia prawdopodobieństwa, że w razie stwierdzenia faktu wskazanego w przesłance domniemania, prawdziwy jest fakt określony we wniosku domniemania. Domniemania co do zasady są jednak wzruszalne. Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy do strony postępowania administracyjnego, a organ przed wydaniem niekorzystnej decyzji nie może pominąć dyspozycji art. 79a § 1 Kpa. Powinien przed wydaniem decyzji powiadomić stronę o konieczności wskazania przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, czyniąc zadość zasadzie informowania (art. 9 Kpa). Jeżeli zaś strona składa wnioski dowodowe mające podważyć dane z rejestru REGON, co miało miejsce w niniejszej sprawie (oświadczenie zawarte we wniosku inicjującym postępowanie, a następnie we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i dołączone dowody), powinny one być rozpoznane przez organ prowadzący postępowanie przy uwzględnieniu przepisów art. 7 i art. 78 § 1 Kpa. W orzecznictwie sądów administracyjnych zasadnie przyjmuje się, że rozwiązania przepisu art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 nie można traktować jako wskazującego wyłączny środek dowodowy, za pomocą którego możliwe jest wykazanie rodzaju prowadzonej działalności (przykładowo wyroki: WSA w Gorzowie Wlkp. z 13 października 2021 r., sygn. I SA/Gl 517/21, WSA w Krakowie z 26 października 2021 r., sygn. II SA/Kr 915/21, dostępne w bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd orzekający podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 5 listopada 2021 r. sygn. I GSK 754/21 (dostępny - jak wyżej), w którym stwierdzono, że ponieważ w postępowaniu o zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne znajdują zastosowanie przepisy regulujące postępowanie dowodowe zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego, nie jest dopuszczalne takie rozumienie art. 31zo ust. 11 ustawy o COVID-19, które ogranicza możliwość ustalenie przesłanki "przeważającej działalności" tylko do jednego środka dowodowego, mianowicie rejestru REGON. O ile przepis ten zawiera rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez ZUS wsparcia przedsiębiorcom prowadzącym określony rodzaj działalności, przez wskazanie środka dowodowego mającego pierwszeństwo, to jednak nie narusza on ogólnych zasad postępowania dowodowego obowiązującego w postępowaniu administracyjnym, przez wprowadzenie formalnej (legalnej) teorii dowodów w tych sprawach. W przypadku bowiem uzasadnionych wątpliwości co do prawdziwości (aktualności) danych zawartych w rejestrze REGON, nie jest wykluczone ustalenie tej okoliczności (czyli rzeczywiście prowadzonej "przeważającej działalności") z wykorzystaniem innych środków dowodowych. Szybkość postępowania nie może dominować nad potrzebą wydania prawidłowej decyzji opartej na dokładnie wyjaśnionym stanie faktycznym. W związku z powyższym uznać należy, że wnioskujący podmiot gospodarczy może te okoliczności wykazać także innymi środkami dowodowymi i podważyć formalne i statystyczne znaczenie wpisu w rejestrze podmiotów REGON. Wskazany przepis zawiera rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez ZUS wsparcia przedsiębiorcom faktycznie prowadzącym określony rodzaj działalności, ale nie stanowi on istotnej modyfikacji procesu dowodowego obowiązującego w postępowaniu administracyjnym (zob. art. 7 i 77 § 1 Kpa). Na gruncie przepisów Kpa nie obowiązuje formalna teoria dowodów, a organy obowiązane są dojść do prawdy materialnej (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 czerwca 2021 r., I SA/Kr 645/21, dostępny j.w.). Z przedstawionych względów należy uznać, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja odmawiające przyznania skarżącemu zwolnienia z obowiązku płacenia należnych składek za listopad 2020 r. są co najmniej przedwczesne. Organ ustalając stan faktyczny sprawy, przeprowadzając w tym kierunku postępowanie wyjaśniające, nie zrealizował obowiązku określonego w art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. Błędnie przyjął, że przepis art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 wskazuje wyłączny dowód wykazania prowadzenia przez uprawniony podmiot rodzaju działalności przeważającej, która jest jedną z przesłanek udzielenia zwolnienia, a nie jedynie ustanawia wzruszalne domniemanie. Wobec wskazania przez skarżącego już we wniosku o zwolnienie jako przeważającej działalności o kodzie [...], a więc wymienionej w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, a jednocześnie innej niż ujawnionej w rejestrze REGON wg stanu na dzień [...].90.2020r., organ winien podjąć czynności zmierzające do wyjaśnienia tej sprzeczności i ustalenia rzeczywistej przeważającej działalności prowadzonej przez stronę, a następnie przedstawić dokonaną ocenę w uzasadnieniu wydanych decyzji, przy uwzględnieniu, że ustawodawca w art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 wprowadził w tym zakresie stosowne wzruszalne domniemanie. Obowiązek organu takiego działania wynika z przedstawionej wyżej interpretacji przepisów art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy COVID-19 oraz z art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. Sąd podkreśla, że w skardze G. A. podniósł, że od 2008 r. osobiście i jako wspólnik s.c. "[...] spółka cywilna [...]" prowadzi jako przeważającą działalność o kodzie PKD [...], co potwierdza stanowisko zawarte we wniosku inicjującym sprawę. Organ winien więc co najmniej, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, wskazać przesłanki zależne od strony, które nie zostały na dzień udzielenia stronie tej informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony (art. 79a § 1 Kpa). Następnie, po ewentualnym przedstawieniu dowodów przez stronę, dokonać oceny całokształtu zgromadzonego materiału (art. 80 Kpa) celem ustalenia rodzaju przeważającej działalności prowadzonej przez stronę na dzień [...].09.2020 r. Ewentualnie organ mógł też kolejno zobowiązać stronę do przedstawienia innych dowodów na powyższą okoliczność. W przypadku ustalenia, że skarżący na dzień [...].09.2020 r. jako rodzaj działalności przeważającej prowadził działalność sklasyfikowaną pod kodem wymienionym w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, organ winien dokonać ustaleń w zakresie pozostałych przesłanek uzasadniających udzielenie wnioskowanego zwolnienia. Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19 oraz z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 76 § 3, art. 79a § 1 Kpa oraz art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19. Dlatego, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: Ppsa) orzeczono, jak w sentencji wyroku. Rozpoznając sprawę ponownie organ – kierując się normą określoną w art. 153 Ppsa - zastosuje się do oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku, w konsekwencji czego przeprowadzi postępowanie wyjaśniające niezbędne do ustalenia faktycznie przeważającego rodzaju działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego według stanu na dzień [...].09.2020 r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło