III SA/Po 948/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Szymon Widłak po rozpoznaniu w dniu [...] stycznia 2017 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014, postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu powołano się na informacje znane z urzędu oraz uchylanie się przez skarżącego od przedłożenia dodatkowych oświadczeń i przedstawienia dokumentacji pomimo wezwania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę ze względu na nieuiszczenie należnego wpisu pomimo wezwania. W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2016 r. oraz [...] lipca 2016 r., a także wraz z zażaleniem na ostatnio wskazane postanowienie tut. Sądu, skarżący ponownie wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wskazując na brak środków na życie i leczenie, brak majątku, bezdomność i samotność. Wnioskodawca zwrócił także uwagę na wzrost zadłużenia spowodowany wypowiedzeniem umowy kredytu. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia [...] października 2016 r. zobowiązano wnioskodawcę do uzupełnienia oświadczenia majątkowego poprzez przedłożenie szeregu wymienionych w wezwaniu dokumentów odnoszących się do jego sytuacji finansowej i majątkowej. Skarżący nie przedstawił dokumentacji wskazanej w powyższym zarządzeniu. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. referendarz sądowy tut. Sądu umorzył postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący wniósł od powyższego postanowienia sprzeciw uznając, że jest ono niezgodne z prawem i stanem faktycznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Okoliczności przytoczone we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również przedstawione dokumenty na ich poparcie, powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym powyżej przepisie. Sprawa z wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w niniejszym postępowaniu została już prawomocnie rozstrzygnięta. Postanowieniem referendarza sądowego tut. Sądu z dnia [...] stycznia 2016 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy w dotychczas przeprowadzonym postępowaniu wpadkowym był brak wykazania przez skarżącego jego rzeczywistej sytuacji materialnej i zdolności do ponoszenia kosztów postępowania. Dane zawarte w oświadczeniu o stanie majątkowym, finansowym i dochodach nie pozwalały na ocenę czy zasoby materialne wnioskodawcy wystarczają tylko na zaspokojenie bieżących potrzeb koniecznego utrzymania siebie i rodziny, czy też dysponuje on zasobami w rozmiarze pozwalającym na pokrycie kosztów sądowych. Samo oświadczenie strony o trudnej sytuacji finansowej nie stanowi natomiast wystarczającego wykazania, że strona ta nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazane powyżej prawomocne postanowienie należy do postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 P.p.s.a.). Bez zmiany okoliczności sprawy Sąd nie może jednak uchylić lub zmienić takiego postanowienia. Przez zmianę okoliczności sprawy należy przy tym rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają korektę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. W ocenie Sądu wnioskodawca w dalszym ciągu nie ujawnia źródeł swoich dochodów, o czym dobitnie świadczy pozostawienie przez niego kolejnego wezwania o uzupełnienie oświadczenia majątkowego bez jakiejkolwiek odpowiedzi. Konsekwentnie odmawiając wyjawienia źródeł dochodów uniemożliwia zbadanie, czy rzeczywiście uległy zmianie okoliczności i obecnie nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i niezbędne jest ustanowienie mu pełnomocnika z urzędu. Podobnie jak poprzednio wnioskodawca powołuje się enigmatycznie na brak jakichkolwiek środków finansowych i majątku, a także na zły stan zdrowia. Należy wyjaśnić, że warunkiem koniecznym do przeprowadzenia oceny zdolności majątkowych osoby wnioskującej o przyznanie prawa pomocy jest przedstawienie dokładnych i wiarygodnych danych o sytuacji majątkowej i rodzinnej strony postępowania. Ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej strony są bezużyteczne z punktu widzenia możliwości dokonania oceny tej sytuacji, gdyż nie pozwalają wnioskować o zdolnościach płatniczych strony postępowania. Twierdzeń tych nie zmienia przedłożone przez wnioskodawcę pismo o wypowiedzeniu umowy kredytowej, w oparciu o które nie sposób wnioskować o pełnej sytuacji majątkowej wnioskodawcy, w tym wysokości jego przychodów, czy kosztów koniecznego utrzymania. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że wniosek skarżącego nie wskazuje na zmianę okoliczności przemawiającą za przyznaniem prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt. 1 P.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji postanowienia.