III SA/Po 95/18
WyrokWSA w Poznaniu2018-06-28
Skład orzekający: Marzenna Kosewska, Ireneusz Fornalik, Małgorzata Górecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (tzw. płatności zwierzęcej) jest zasadna, gdy zwierzęta były formalnie zarejestrowane na matkę skarżącego, mimo że skarżący był ich faktycznym posiadaczem i współwłaścicielem gospodarstwa?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie zastosowały się do wskazań poprzedniego wyroku sądu administracyjnego dotyczących weryfikacji prawidłowości nadania numeru identyfikacyjnego posiadacza zwierzęcia i numeru siedziby stada. Sąd podkreślił, że dla przyznania płatności zwierzęcej nie jest konieczne zarejestrowanie zwierząt w okresie referencyjnym w siedzibie stada skarżącego, lecz możliwe jest jej przyznanie, gdy zwierzęta posiadane przez skarżącego zarejestrowano w siedzibie stada jego matki, która była współposiadaczem tych zwierząt. Kluczowe jest faktyczne posiadanie zwierząt i prowadzenie działalności rolniczej, a nie wyłącznie formalny wpis w rejestrze.Stan faktyczny
Skarżący J. S. domagał się przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęcej) za rok 2013. Organy administracji odmówiły przyznania tej płatności, wskazując na brak formalnego zarejestrowania zwierząt w siedzibie stada skarżącego w okresie referencyjnym. Skarżący podnosił, że zwierzęta zostały zarejestrowane na jego matkę wbrew jego zgłoszeniom, mimo że był ich faktycznym posiadaczem i współwłaścicielem gospodarstwa. Sprawa była już przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego, w którym uchylono poprzednie decyzje z powodu braków w materiale dowodowym i niewłaściwej oceny stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] listopada 2017 r. i zasądzono od organu na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 czerwca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Małgorzata Górecka Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na rzecz skarżącego kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych
Decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z [...] kwietnia 2017 r. orzeczono o:
- przyznaniu J. S. płatności za 2013 r. w wysokości 2 374,29 zł, w tym z tytułu:
1. jednolitej płatności obszarowej w wysokości 2 233,51 zł,
2. uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 140,78 zł,
- odmowie przyznania J. S. uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych.
Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. decyzją z [...] listopada 2017 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), dalej: "K.p.a.", utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne.
W dniu 26 kwietnia 2013 r., na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.), dalej: "ustawa o płatnościach", strona - deklarując wskazane w decyzji działki ewidencyjne - wniosła o przyznanie:
- jednolitej płatności obszarowej,
- płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz
- płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, dalej: "płatności zwierzęcej".
Decyzją z [...] grudnia 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K.:
- przyznał stronie dwie pierwsze z powyższych płatności,
- odmówił przyznania stronie płatności zwierzęcej na podstawie § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 326 ze zm.), dalej: "rozporządzenie z 2009 r.".
W odwołaniu od powyższej decyzji strona wskazała, że wszystkie moje zwierzęta w 2005 r. zostały zarejestrowane przez Agencję niezgodnie z moimi zgłoszeniami, zostały bezpodstawnie, bezprawnie przez biuro powiatowe w K. wpisane na inną osobę, bez poinformowania mnie o tym, więc wszystkie decyzje od 2007 do 2013 r. odmawiające przyznania płatności zwierzęcych są wydane bez podstawy prawnej, są wydane z rażącym naruszeniem prawa.
Organ odwoławczy decyzją z [...] lutego 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Strona wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Po 506/14 wyrokiem z 11 marca 2015 r. uchylił decyzje organów obu instancji.
W wyroku Sąd wskazał, że:
- nie wiadomo kto składał wnioski o rejestrację, na podstawie których wpisano jako posiadacza zwierząt J. S. i przypisano do niej siedzibę stada,
- brak zgłoszeń dotyczących kolczykowania bydła,
- brak informacji, kiedy po raz pierwszy wpisano stado do rejestru i komu wydano zaświadczenie o wpisie zwierząt do rejestru oraz odpis z tego rejestru właściwego dla okresu referencyjnego.
Sąd podniósł, że organ powołuje się w decyzji na dokumenty dotyczące posiadania zwierząt, formularze zgłoszeń, formularze rejestracji i przemieszczeń bydła, paszport bydła, akta sprawy z 2007 r., jednak żadnego z nich nie ma w aktach sprawy, a skarżący dołączył do skargi dokumenty, m. in. kilka formularzy zgłoszeń przemieszczenia stada (jeden z 2003 r.), w których to on jest zgłaszającym.
W wyroku wskazano też, że okolicznością budzącą wątpliwości było wpisanie w okresie referencyjnym do rejestru zwierząt gospodarskich J. S., jako posiadaczki zwierząt, których faktycznym posiadaczem był J. S. Kwestia ta miała zasadnicze znaczenie dla przyznania płatności zwierzęcej z uwagi na treść § 6 rozporządzenia z 2009 r., uprawniającego do otrzymania płatności rolnika, który w okresie referencyjnym był posiadaczem bydła, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do odpowiedniego rejestru.
Organ odwoławczy podniósł, że - wykonując wskazane w powyższym wyroku zalecenia - organ pierwszej instancji włączył do akt sprawy:
- formularz zgłoszeniowy kolczykowania bydła z 18 lutego 2003 r., wystawiony na J. S.,
- paszport bydła wystawiony na sztukę [...], którego posiadaczem jest J. S.,
- wezwania do złożenia wyjaśnień z 12 marca 2008 r., 28 grudnia 2009 r. i 20 stycznia 2010 r., skierowane do J. S.,
- wezwanie producenta nr [...] (tj. J. S.) do złożenia wyjaśnień z 4 stycznia 2011 r.,
- zgłoszenie przemieszczenia bydła z 5 lutego 2012 r.
W związku ze składaniem przez stronę wniosków obszarowych w latach 2004-2006, płatność zwierzęca mogła zostać przyznana w 2013 r. po spełnieniu warunków z § 6 rozporządzenia z 2009 r. Stanowił on, że płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.
W ocenie organu zebrany materiał dowodowy nie potwierdza, aby strona miała zarejestrowaną siedzibę stada. Nie miała w związku z tym wpisanych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, i to nie tylko o okresie referencyjnym (od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r.), ale również przed czy po tym okresie. Stanowi to podstawę do odmowy przyznania stronie płatności zwierzęcej.
Organ podniósł, że wykonując zalecenia zawarte w powyższym wyroku zbadał, na jakiej podstawie do rejestru jako posiadacza zwierząt wpisano matkę strony - J. S., podczas gdy ich faktycznym posiadaczem był J. S. W dniu 18 lutego 2003 r. w gospodarstwie pod adresem [...] stwierdzono 3 sztuki około rocznego bydła domowego. Lekarz weterynarii A. K. przeprowadził pierwsze kolczykowanie w tym gospodarstwie i wypełnił formularz zgłoszeniowy kolczykowania bydła, zgodnie z którym użytkownikiem gospodarstwa jest J. S. (ur. w 1913 r.). Podpisała formularz, poświadczając tym samym wpisane do niego dane. W wyniku poświadczenia, iż użytkownikiem gospodarstwa jest J. S., nadano numer siedziby stada i wydano paszporty dla zastanych sztuk bydła. Paszport bydła jest przypisany do sztuki zwierzęcia i w przypadku jej padnięcia lub uboju jest zdawany właściwemu miejscowo kierownikowi biura powiatowego. Sztukę o numerze identyfikacyjnym [...] (widniejąca na formularzu zgłoszeniowym kolczykowania bydła z 18 lutego 2003 r.) ubito 29 stycznia 2004 r., co potwierdza kopia paszportu. Dowód ten potwierdza, że formalnym posiadaczem zwierzęcia była J. S., której nadano numer siedziby stada [...]. Dla dwóch pozostałych zwierząt wymienionych na formularzu zgłoszeniowym kolczykowania bydła paszportów nie odnaleziono, co może wynikać z braków zgłoszenia przemieszczeń. Zgodnie z powyższymi dowodami J. S. w sensie formalnym była posiadaczem bydła. Paszporty zwierząt wystawiono 31 maja 2003 r. i przekazano J. S. Zgodnie z uzasadnieniem decyzji organu pierwszej instancji 18 lutego 2003 r. (data wystawienia formularza zgłoszeniowego kolczykowania bydła) J. S. (zgodnie z późniejszym postanowieniem sądu) posiadała połowę gospodarstwa rolnego, a drugą posiadała strona - jej syn J. S. Nadanie numeru siedziby stada J. S. wynikał więc ze stanu faktycznego. W gospodarstwie mieszczącym się pod adresem [...] dokonano kolczykowania bydła i jako użytkownika gospodarstwa wpisano J. S. Zainteresowana ani jej syn po otrzymaniu paszportów dla zastanych 18 lutego 2003 r. w gospodarstwie zwierząt nie zgłosili zastrzeżeń co do poprawności danych osobowych, stąd numer siedziby stada nadano zgodnie z przepisami.
Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w K. o sygn. akt [...] spadek po J. S., zmarłym [...] grudnia 1987 r. (w tym gospodarstwo rolne) nabyli J. S. i J. S. w ½ części. Z kolei spadek po J. S. zmarłej [...] lutego 2006 r. nabył w całości J. S. W chwili rejestracji siedziby stada podczas kolczykowania bydła J. S. i J. S. byli współwłaścicielami i współposiadaczami gospodarstwa przedmiotowego rolnego. Organ odwoławczy nie dopatrzył się więc błędów w nadaniu matce strony numeru siedziby stada.
W przypadku, gdy strona uznałaby, że numer stada nadano nieprawidłowo (J. S.), powinna była niezwłocznie ten fakt zgłosić. Strona nie tylko tego nie uczyniła, ale również nie zarejestrowała siedziby stada na swoją osobę. Zgłaszała jednocześnie zwierzęta, jak i ich przemieszczanie, na numer siedziby stada nadany swej matce. Strona nie była więc posiadaczem zwierząt w sensie formalnym (nie miała zwierząt zarejestrowanych w jej siedzibie). Jeżeli strona była faktycznym posiadaczem zwierząt, powinna była ten fakt zgłosić, rejestrując stado na swoją osobę i zgłaszając do niego zwierzęta, a tego - jak wyżej wskazano - nie uczyniła. Skutkuje to odmową przyznania płatności zwierzęcej wskutek niespełnienia warunku z § 6 rozporządzenia z 2009 r.
W skardze na decyzję organu odwoławczego, uzupełnioną pismem z 22 czerwca 2018 r., J. S. zakwestionował odmowę przyznania mu płatności zwierzęcej. Podniósł, że zarejestrowanie w 2005 r. zwierząt na jego matkę, wbrew dokonywanym przez niego zgłoszeniom, nie zostało zweryfikowane przez organ, do której był zobowiązany (jej skutkiem winna być rejestracja stada na skarżącego).
Skarżący tytułem wpisu od skargi uiścił kwotę 200 zł.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy (art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").
W związku z powyższym, ponownie rozpatrując sprawę, organy były zobowiązane do wyjaśnienia i zgromadzenia w aktach sprawy dokumentów wskazujących:
1. kto składał wnioski o rejestrację zwierząt, na podstawie których wpisano J. S. jako ich posiadacza; w wyroku o sygn. akt III SA/Po 506/14 wskazano, że:
a) uprawniony do zgłoszenia zwierząt do rejestru jest ich posiadacz;
b) faktycznym posiadaczem zwierząt był skarżący;
c) wadliwy jest wpis jako posiadacza zwierzęcia osoby, która nim nie jest; matkę skarżącego (rocznik 1913) już w 1982 r. zaliczono do drugiej grupy inwalidzkiej, zaś w 2005 r. miała 92 lata, a skarżący na rozprawie (w sprawie o sygn. akt III SA/Po 506/14) oświadczył, że nigdy nie nadano jej numeru producenta (czemu organ nie zaprzeczył w zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji); w powołanym wyroku podniesiono, że okoliczności te organ winien mieć na uwadze przy weryfikacji poprawności nadania numeru identyfikacyjnego posiadacza zwierzęcia matce skarżącego, a nie skarżącemu, na podstawie art. 9 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. z 2004 r. Nr 91, poz. 872 ze zm.), dalej: "ustawa o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt" i przypisanie siedziby stada na podstawie art. 9 ust. 3 pkt 3 tej ustawy;
2. na jakiej podstawie i kiedy przypisano J. S. siedzibę stada; ustalenie, że błędnie nadano jej numer identyfikacyjny posiadacza zwierzęcia oznacza, że wadliwy jest również numer siedziby stada, co wynika z art. 9 ust. 5 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.
Skarga podlega uwzględnieniu, ponieważ wbrew art. 153 p.p.s.a. organy nie zastosowały się w całości do wskazań co do dalszego postępowania zawartych w powołanym wyżej wyroku.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustaw o płatnościach, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
Ustęp 2 ww. artykułu stanowi z kolei, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3).
Jak wynika z przytoczonej wyżej regulacji, w postępowaniach dotyczących płatności bezpośrednich ustawodawca zobowiązał organ do stania na straży praworządności, powtarzając tym samym sformułowaną w art. 6 k.p.a. zasadę legalizmu. Bezsporne przy tym jest, że na podstawie art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach zostały wyłączone niektóre z zasad postępowania dowodowego wynikających z k.p.a., w szczególności zasady w zakresie rozkładu ciężaru dowodów co do zaistnienia określonych faktów. W art. 3 ust. 3 ww. ustawy postanowiono, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Należy jednak podkreślić, że w tych samych przepisach ustawodawca zdecydował, iż organ ma stać na straży praworządności, wyczerpująco rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz, na żądanie stron, udzielać im niezbędnych informacji i zapewnić czynny udziału w postępowaniu.
Obowiązek strzeżenia praworządności, a następnie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, oznacza, że ten materiał dowodowy musi pozwalać na wyjaśnienie wszystkich wątpliwości w sprawie, a w szczególności na wyczerpujące odniesienie się do zarzutów i twierdzeń strony.
Zdaniem Sądu, dokonana w art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach modyfikacja zasad dowodzenia nie może być pojmowana jako niczym nieograniczony obowiązek strony prezentacji i oferowania dowodów potwierdzających jej twierdzenia. Oznacza ona, że na organie istotnie nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów mających wspierać stanowisko strony, jednak w związku z jej twierdzeniami i zarzutami organ powinien zgromadzić takie dowody, które pozwoliłyby na zweryfikowanie ich prawdziwości. Konieczność odniesienia się do wszystkich zarzutów strony, a zwłaszcza takich, których rozpatrzenie mogłoby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, jednoznacznie wynika z treści art. 107 § 3 k.p.a., zaś określone w art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach przerzucenie ciężaru dowodu nie może prowadzić do naruszenia przez organ obowiązku przestrzegania zasady praworządności, w której mieści się również obowiązek oparcia rozstrzygnięcia na stanie faktycznym zgodnym z rzeczywistością.
Przede wszystkim organy nie załączyły do akt sprawy stosownych dokumentów związanych z rejestracją stada na J. S. Nie jest w tym zakresie wystarczający formularz zgłoszeniowy kolczykowania bydła z 18 lutego 2003 r. W ówcześnie obowiązującym stanie prawnym brak jest bowiem podstaw, aby uznać go za wniosek o rejestrację siedziby stada. Zgodnie z obowiązującym wtedy art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, badaniu zwierząt rzeźnych i mięsa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 1999 r. Nr 66, poz. 752 ze zm.), dalej: "ustawa o Inspekcji Weterynaryjnej", bydło podlega oznakowaniu, które polega w szczególności na zakładaniu kolczyków z numerem identyfikacyjnym zwierzęcia. Jednocześnie posiadacz bydła jest obowiązany do prowadzenia księgi zwierząt (księgi rejestracji), do której wpisuje się w szczególności miejsce przebywania zwierzęcia (art. 7 ust. 11 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej). W aktach administracyjnych nie ma takiej księgi. W zaskarżonej decyzji nie ma też rozważań organu w zakresie poprawności nadania matce skarżącego numeru identyfikacyjnego posiadacza zwierzęcia. W powołanym wyżej wyroku Sąd wskazał, aby zweryfikować tą okoliczność i podniósł, aby dokonać tego w oparciu o art. 9 ust. 3 pkt 2 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Wyjaśnienie tej kwestii jest to istotne, gdyż - jak wskazał Sąd w powyższym wyroku - błędne nadanie tego numeru identyfikacyjnego posiadacza zwierzęcia matce skarżącego jest równoznaczne z błędnym nadaniem jej numeru siedziby stada (art. 9 ust. 5 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt). Powodem odmowy przyznania skarżącemu płatności zwierzęcej było zaś zarejestrowanie zwierząt w siedzibie stada jego matki, a nie jego własnym.
Niezależnie od powyżej przedstawionej oceny zaskarżonej decyzji Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznaje, że dla przyznania skarżącemu płatności zwierzęcej na podstawie § 6 rozporządzenia z 2009 r. nie jest konieczne zarejestrowanie w okresie referencyjnym zwierząt w jego siedzibie stada, lecz możliwe jest jej przyznanie, gdy zwierzęta posiadane przez skarżącego zarejestrowano w siedzibie stada jego matki jako współposiadacza tych zwierząt.
Płatność zwierzęca należy do uzupełniającej płatności obszarowej, o której mowa w art. 132 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. UE. L. 09.30.16 ze zm.), dalej: "rozporządzenie nr 73/2009". Rozporządzenie to stosuje się od 1 stycznia 2009 r. Określone w nim, jak i w przepisach krajowych, płatności przyznawane są rolnikowi (producentowi rolnemu) prowadzącemu określoną działalność rolniczą. Przepis art. 2 rozporządzenia nr 73/2009 zawiera definicję pojęć "rolnik" i "działalność rolnicza". W myśl art. 2a rozporządzenia nr 73/2009 "rolnik" oznacza osobę fizyczną, której gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty i która prowadzi działalność rolniczą. Zgodnie z art. 2c tego rozporządzenia "działalność rolnicza" oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, zgodnie z art. 6.
Interpretując normy prawne dotyczące uprawnień do płatności zwierzęcej należy odnieść się do przepisów rozporządzenia nr 73/2009 i użytych w nim pojęć.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Ustawa o płatnościach nie wprowadza żadnych innych dodatkowych przesłanek.
Przepis art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o płatnościach zawiera delegację dla ministra właściwego do spraw rolnictwa do wydania rozporządzenia określającego rodzaje roślin, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, uwzględniając wykaz systemów wsparcia określony w załączniku I do rozporządzenia nr 73/2009, założenia Wspólnej Polityki Rolnej oraz biorąc pod uwagę, że uprawy roślin, do których przysługują płatności uzupełniające, powinny być prowadzone zgodnie z przepisami Unii Europejskiej dotyczącymi udzielania wsparcia do tych upraw. Wydając rzeczone rozporządzenie minister właściwy do spraw rolnictwa może uzależnić objęcie danego rodzaju roślin płatnościami uzupełniającymi od liczby zwierząt danego gatunku posiadanych przez rolnika w danym okresie lub w danym dniu, lub od przyznania rolnikowi określonej płatności obszarowej w danym okresie lub do danej powierzchni gruntów rolnych (art. 17 ust. 3 ustawy o płatnościach).
W rozporządzeniu z 9 marca 2009 r. uzależniono przyznanie płatności zwierzęcej, o której mowa w jego § 6 ust. 1 od posiadania przez rolnika w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. bydła, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.
Mając na uwadze unormowania rozporządzenia nr 73/2009, jak i przytoczonych przepisów krajowych należy przyjąć, że wykładnia celowościowa i systemowa § 6 ust. 1 rozporządzenia z 9 marca 2009 r. pozwala na stwierdzenie, że uprawnionym do płatności zwierzęcej jest rolnik, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, uprawia w plonie głównym rodzaje roślin wymienionych w § 2 ust. 1 rozporządzenia z 9 marca 2009 r. oraz w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.
Istotne jest zatem posiadanie zwierząt danego gatunku w okresie referencyjnym przez rolnika ubiegającego się o płatność zwierzęcą, czy - inaczej rzecz ujmując - prowadzenie w tym okresie działalności rolniczej polegającej na chowie danego gatunku zwierząt oraz ich utrzymywaniu dla celów gospodarczych (art. 2c rozporządzenia nr 73/2009). Nie ma podstaw do odmowy przyznania płatności zwierzęcej osobie nie widniejącej w rejestrze, bez zbadania rzeczywistego stanu posiadania. Wpis w rejestrze jest bowiem tylko jednym z elementów, które można wziąć pod uwagę przy ustalaniu stanu posiadania, ale nie można ograniczyć się jedynie do tej kwestii (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II GSK 354/09 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Organ odwoławczy nie kwestionował zaś niespełnienia wymogów stawianych w przedmiocie płatności przez ustawę o płatnościach czy prawo unijne, a jedynie przez przepisy rozporządzenia z 2009 r. Zasadnie zaś przyjął, że skarżący w okresach relewantnych dla przyznania płatności był rzeczywistym (faktycznym) posiadaczem zwierząt. Organ odwoławczy powinien w ponownym postępowaniu uwzględnić wyżej zaprezentowaną wykładnię i dokonać oceny zasadności przyznania skarżącemu płatności zwierzęcej.
Sąd uchylił jedynie zaskarżoną decyzję, gdyż wziął pod uwagę, że decyzja organu pierwszej instancji zadośćuczyniła wnioskowi o przyznanie jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych.
Wobec tego Sąd orzekł, jak w pkt 1. sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2. sentencji na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się kwota 200 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło