III SA/Po 955/12

Dnia 10 lipca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska ( spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] czerwca 2012 roku nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za lata 2007-2012 oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2012r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. Nr [...] z dnia [...] marca 2012r., którą to decyzją organ pierwszej instancji ustalił Z. P. wymiar podatku od nieruchomości – lokalu użytkowego położonego w L. przy ul. [...] o pow. [...] m2 za lata 2007-2012. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że podatnik jest najemcą lokalu użytkowego położonego w L. przy ul. [...] o pow. [...] m2 , wykorzystywanego do prowadzenia działalności gospodarczej na podstawie umowy najmu z dnia [...] stycznia 2001r. zawartej z Prezydentem Miasta L., z upoważnienia którego działał Dyrektor Miejskiego Zakładu Budynków Komunalnych. Podatnik nie złożył deklaracji na podatek od nieruchomości, pomimo ciążącego na nim obowiązku, określonego treścią art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. z 2010r. Dz.U.Nr 95, poz. 613 ze zm.), co nakłada na organ podatkowy obowiązek ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 5 lat wstecz (art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej). Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium wskazało, że podmioty na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości określa art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z ust. 1 art. 3 ustawy podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ustępu 3; 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; 3) użytkownikami wieczystymi gruntów; 4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej SP lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2 Kolegium podniosło, że skoro Z. P. jest na podstawie zawartej umowy najmu z jednostką samorządu terytorialnego posiadaczem zależnym lokalu użytkowego to zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Zawarte w umowie najmu ustalenia, co do podmiotu, który będzie regulował podatek nie mają zdaniem organu odwoławczego znaczenia dla określenia osoby zobowiązanego do opłacenia podatku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zarzucił, że decyzja Kolegium została wydana niezgodnie z art. 68 § 1 ordynacji podatkowej. Wyjaśnił, że nie złożył deklaracji podatkowej, bowiem był przekonany, że podatek płaci właściciel. Dopiero w aneksie do umowy najmu ustalono jego obowiązek regulowania podatku od 2012 roku, a więc nie powinien płacić podatku wstecz. Podniósł, że nie otrzymał wezwania do złożenia deklaracji i czy do zapłacenia podatku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Spór w niniejszej sprawie dotyczył kwestii, czy skarżący Z. P. jako najemca lokalu użytkowego położonego w L. przy ul. [...] powinien być podatnikiem podatku od nieruchomości. Zgodnie z treścią przepisu art. 3 ust. 1 pkt 4a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (dalej – u.p.o.l.), podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem (...) lub innego tytułu prawnego (...). Z przepisu tego wynika, że podatnikiem podatku od nieruchomości będzie podmiot (osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna), który objął w posiadanie nieruchomość lub obiekt budowlany w części, bezpośrednio od właściciela tj. w rozpatrywanym przypadku od Gminy, w wyniku zawartej umowy albo na podstawie innego tytułu prawnego. Ustawodawca nie określił bliżej – wymienionej w przepisie "umowy", co oznacza, że umową taką będzie każdy dwustronny stosunek obligacyjny przenoszący posiadanie danego przedmiotu – podlegającego opodatkowaniu – z właściciela (Gminy) na inny podmiot. Ustawodawca nie wyjaśnił również użytego w tym przepisie zwrotu "z innego tytułu prawnego", co pozwala na przyjęcie, że chodzi tu o inną niż umowa podstawę prawną do posiadania przez określony podmiot danej nieruchomości lub obiektu budowlanego przy czym o "inny tytuł prawny" powinien pochodzić także od właściciela (Gminy). Posiadanie wymienione w cytowanym przepisie ma charakter posiadania zależnego, o którym mowa w art. 336 k.c. Posiadaczem zależnym w rozumieniu tego przepisu jest ten kto faktycznie włada rzeczą jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Obowiązek podatkowy określony w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. wiąże się z posiadaniem zależnym opartym na tytule prawnym – umowie zawartej z m.in. jednostką samorządu terytorialnego. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest to, że stronę skarżącą z Prezydentem Miasta L. łączy umowa najmu lokalu użytkowego położonego w L. przy ul. [...] o pow. [...] m2 zawarta w dniu [...] stycznia 2001r. A zatem to skarżący jako posiadacz zależny przedmiotowego lokalu jest zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a podatnikiem podatku od nieruchomości. Z kolei z art. 6 ust. 1 u.p.o.l. wynika, że obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca – po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. W związku z zawarciem umowy najmu w dniu [...] stycznia 2001r. obowiązek podatkowy za rok 2001r. powstał od dnia 1 lutego 2001r. Za kolejne lata, w tym od 2007 r. do 2012r., powstał z dniem 1 stycznia każdego roku. Jednocześnie, wbrew podnoszonym w skardze zarzutom, to na skarżącym jako podatniku ciążył obowiązek złożenia właściwemu organowi podatkowemu informacji o nieruchomościach (...), sporządzonej na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniającej powstanie albo wygaśnięcie obowiązku w zakresie podatku od nieruchomości (...) – art. 6 ust. 6 ustawy. Z uwagi na to, że skarżący nie złożył stosownej informacji w terminie wskazanym przepisem art. 6 ust. 6 u.p.o.l. organy podatkowe prawidłowo kierując się normą art. 68 § 2 ordynacji podatkowej ustaliły zobowiązania podatkowe w podatku od nieruchomości w terminie do pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W rozpatrywanej sprawie termin ten liczony był odpowiednio od końca 2007, 2008, 2009, 2010 i 2011 roku. Błędnie wywodzi strona skarżąca, że skoro dopiero w treści umowy obowiązującej od 1 stycznia 2012r., z uwagi na aneks nr 3 do umowy zawarto zapis, iż to na najemcy ciąży obowiązek podatkowy, to dopiero od 2012r. stała się podatnikiem podatku od nieruchomości. Sąd zauważa, że przekonanie podatnika i brak jakichkolwiek regulacji odnośnie tej kwestii w umowie przed 1 stycznia 2012r. nie ma wpływu na obowiązek podatkowy i osobę podatnika. Jak słusznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło przepisy regulujące obowiązek podatkowy – w tym osobę podatnika – mają charakter przepisów powszechnie obowiązujących. Podkreślić należy, że postanowienia umów cywilnoprawnych nie uchylają ani nie modyfikują obowiązków podatkowych wynikających z mocy ustawy. Z art. 217 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej wynika m.in., że określenie podmiotów opodatkowania następuje w drodze ustawy. W odniesieniu do podatku od nieruchomości w tym, kto jest podmiotem podatku zadecydował ustawodawca w ustawie z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że skarżący jest przedsiębiorcą, a zatem jako podmiot profesjonalny zobowiązany jest do starannego prowadzenia swoich spraw, w tym i spraw podatkowych. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 31 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 poz. 270), oddalił skargę.