III SA/Po 955/13

WyrokWSA w Poznaniu2014-01-22

Skład orzekający: Barbara Koś, Włodzimierz Zygmont, Walentyna Długaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił wysokość podatku od nieruchomości za rok 2008, uwzględniając stan techniczny budynków oraz ich związek z prowadzeniem działalności gospodarczej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły, iż w 2008 roku podatnik nie prowadził działalności gospodarczej na nieruchomości, co uzasadniało zastosowanie najniższych stawek podatkowych dla gruntów i budynków. Stan techniczny budynków, choć zły, nie wyklucza ich kwalifikacji jako budynków podlegających opodatkowaniu. Jednakże sąd uchylił decyzję w zakresie niewłaściwego zastosowania stawek podatkowych dla różnych rodzajów budynków, nakazując ponowne wyliczenie podatku z uwzględnieniem zróżnicowanych stawek wynikających z uchwały rady gminy.
Stan faktyczny
K. M. był właścicielem nieruchomości zabudowanej w miejscowości S., której stan techniczny budynków był zły i wymagał remontu. W 2008 roku podatnik figurował w ewidencji działalności gospodarczej, lecz faktycznie nie prowadził działalności na nieruchomości z powodu braku mediów i innych przeszkód. Organ podatkowy ustalił podatek od nieruchomości za rok 2008, stosując najniższe stawki dla gruntów i budynków, co podatnik zakwestionował, wskazując na błędy w ustaleniu stawek i stanu technicznego budynków.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 marca 2013 r. i stwierdził, że decyzja nie może być wykonana; przyznał zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu; wstrzymał wykonanie decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś ( spr.) Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2014r. przy udziale sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 marca 2013 roku Nr [...] w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za rok 2008 I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. przyznaje doradcy podatkowemu R. S. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę [...],- ([...]) złotych uwzględniającą podatek od towarów i usług w kwocie [...],- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia 7 stycznia 2013 r., nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy, działając na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 i § 5 oraz art. 207 Ordynacji podatkowej, art. 2, art. 3, art. 4, art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.), a także uchwały Rady Miejskiej Gminy S. nr [...] z dnia 27 września 2007 r. w sprawie ustalenia stawek i zwolnień w podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Wlkp. Nr [...], poz. [...]), ustalił K. M. podatek od nieruchomości za rok 2008 w wysokości [...] zł. W motywach powyższego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że K. M. nabył w dniu 15 października 1998 r. zabudowaną nieruchomość w miejscowości S., oznaczoną numerem geodezyjnym [...]. Do końca 2011 r. figurował on również w ewidencji działalności gospodarczej, gdzie jako miejsce wykonywania działalności gospodarczej wskazana była S. Sprawa podatku od nieruchomości za rok 2008 była już przedmiotem orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt III SA/Po 729/10, uchylając decyzje organów podatkowych, wskazał na brak dostatecznego zebrania materiałów dowodowych przesądzających o tym, czy budynki pozostałe nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej z uwagi na stan techniczny. Z kolei podatnik w dniu 31 maja 2010 r. złożył korektę informacji w sprawie podatku od nieruchomości, w której grunty o powierzchni [...] m2 zaliczył do kategorii "pozostałe grunty", a budynki ujął w przedmiotach zwolnionych, gdyż jego zdaniem "stan techniczny budynków obecnych na nieruchomości - w całości podlegających kapitalnemu remontowi i częściowemu wyburzeniu, sprawia, że nie nadają się do jakiegokolwiek użytkowania w celach gospodarczych i mieszkalnych. Organ podatkowy w celu zweryfikowania zasadności złożonej deklaracji dokonał kontroli podatkowej, która dowiodła, że budynki posadowione na działce nr [...] nie zostały wyburzone. Budynki "produkcyjne" natomiast z uwagi na liczne zniszczenia nadawały się do kapitalnego remontu. Według pracowników Urzędu Miasta i Gminy nie było możliwe prowadzenie tam działalności gospodarczej z uwagi na brak prądu i wody niezbędnych do procesu produkcji oraz brak wyposażenia technologicznego. Były to czynniki wynikające przede wszystkim z zaniedbań właściciela oraz braku odpowiednich środków finansowych na rozwinięcie działalności. Choć K. M. utrzymywał, że siedziba jego firmy (biuro) mieści się tzw. "portierni" o powierzchni ok. [...] m2, to jednak pracownicy organu stwierdzili brak wykonywania działalności gospodarczej na spornej nieruchomości. Burmistrz Miasta i Gminy powołał następnie biegłego w zakresie budownictwa w celu ustalenia istnienia i stanu budynków położonych na przedmiotowej nieruchomości. Z przeprowadzonych oględzin i wydanej ekspertyzy wynika, że na przedmiotowej nieruchomości znajdują się budynki o różnej konstrukcji i stopniu zniszczenia. Według biegłego wszystkie obiekty spełniały kryteria "budynku" jako obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem, wydzielonego z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadającego fundamenty i dach. Zdaniem biegłego do prowadzenia działalności gospodarczej mogła być wykorzystana portiernia oraz dwie hale o łącznej powierzchni [...] m2. Pozostałe zaś budynki, o powierzchni [...] m2, ze względów technicznych nie były i nie mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Rzeczoznawca zaznaczył również, że podczas oględzin działalność gospodarcza nie była faktycznie prowadzona. Mając powyższe na uwadze, organ I instancji uznał, że w roku 2008 podatnik faktycznie nie prowadził na przedmiotowej nieruchomości działalności gospodarczej. Organ wskazał przy tym, że pomimo, iż podatnik figurował w ewidencji działalności gospodarczej do końca 2011 roku, to jednak faktycznie tej działalności nie wykonywał w szczególności z uwagi na brak mediów (prądu, wody). Ponadto podatnik nie wykazał dochodu z działalności gospodarczej za 2008 rok i nie figurował w rejestrze ubezpieczonych ZUS. W związku z powyższym organ uznał, że podatnik w 2008 roku nie był przedsiębiorcą. Następnie organ wskazał, że niepodważalnym faktem jest jednak istnienie budynków o powierzchni [...] m2, co zostało udowodnione podczas kontroli organu podatkowego i oględzin biegłego. Podatnik nie ma racji twierdząc, że prawo podatkowe zwalnia z podatku budynki puste, nieużywane, nadające się w całości do kapitalnego remontu. Przepis art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowi, że jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem. Budynki, które są posadowione na działce nr [...] w S. były użytkowane przez poprzedniego właściciela i w tym stanie zostały zakupione 1998 r. przez K. M. Od dnia zakupu żaden z budynków nie uległ zawaleniu, zburzeniu ani przebudowie, co potwierdziła kontrola pracowników urzędu w 2010 r. i oględziny biegłego w 2011 r. Zatem skoro w dniu zakupu nieruchomości istniało [...] m2 powierzchni użytkowej budynków i tyleż samo było w roku 2010 i 2011, to logiczne jest, że w 2008 r. była taka sama powierzchnia. Istnienie budynków jest niezaprzeczalne. Jedyną odpowiednią stawką możliwą do wyliczenia podatku od tej nieruchomości było przyjęcie stawki dla budynków pozostałych. W odniesieniu natomiast do gruntów organ podatkowy przyjął za podstawę dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Dane te mają walor dokumentu urzędowego, o jakim mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej, a zatem stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Zgodnie z treścią art. 21 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (tj. Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 ze zm.) dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków są podstawą wymiaru podatków, w tym podatku od nieruchomości. Działka nr [...] w S. ma powierzchnię [...] ha, w tym [...] m2 stanowią grunty zabudowane przemysłowe (Ba), a [...] m2 stanowi grunty zakrzaczone, zwolnione z podatku zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skoro przyjęto, że w 2008 r. podatnik nie był przedsiębiorcą, grunty o powierzchni [...] m2 należało opodatkować stawką dla gruntów pozostałych. W odwołaniu od powyższej decyzji K. M. wniósł o jej uchylenie i ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem podatnika spośród budynków opodatkowaniu winien podlegać jedynie budynek portierni pomimo braku dostępu mediów. Natomiast jedyną powierzchnią gruntu, na której jest prowadzona działalność gospodarcza jest obszar ([...] m x [...] m), na którym według podatnika, gmina bezumownie korzysta z pasa gruntu, pod którym biegnie sieć wodociągowa. Z kolei dla pozostałego obszaru niezabudowanego o powierzchni [...] m2 właściwa jest stawka 0,13 zł / m2, tj. dla "pozostałych." Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 26 marca 2013 r., nr [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), art. 2 ust. 1 i ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) oraz uchwały Rady Miejskiej Gminy S. nr [...] z dnia 27 września 2007 r. w sprawie ustalenia stawek i zwolnień w podatku od nieruchomości utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając ustalenia faktyczne i ocenę prawną organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że w sprawie jest bezsporne, że podatnik jest właścicielem gruntów o powierzchni [...] m2, z czego [...] m2 kwalifikowane jest jako tereny zabudowane przemysłowe (oznaczone symbolem "Ba"), a [...] m2 jako grunty zadrzewione i zakrzewione (oznaczone symbolem "Lz"). Grunty zabudowane są budynkami o powierzchni użytkowej [...] m2. W złożonej w 2007 roku informacji podatkowej K. M. zgłosił do opodatkowania: grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. [...] m2, grunty pozostałe o pow. [...] m2, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. [...] m2, budynki pozostałe o pow. [...] m2 i jako grunty zwolnione wskazał grunty zadrzewione i zakrzewione o pow. [...] ha. Jednakże w toku dalszego postępowania dotyczącego wymiaru podatku od nieruchomości za 2008 r., K. M. podnosił, że obiekty budowlane znajdujące się na spornej działce nie nadają się do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. W ocenie organu odwoławczego w świetle art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych organ I instancji trafnie przyjął, że grunty o powierzchni [...] m2 są wyłączone z opodatkowania podatkiem od nieruchomości, ponieważ stanowią one grunty zadrzewione i zakrzewione i jednocześnie nie jest na nich wykonywana działalność gospodarcza. Natomiast grunty podatnika o powierzchni [...] m2, oznaczone w ewidencji gruntów i budynków symbolem "Ba", organ I instancji opodatkował najniższą stawką podatkową dla tzw. gruntów pozostałych (0,13 zł/ m2). W ocenie organu odwoławczego decyzja pierwszoinstancyjna w części rozstrzygającej o opodatkowaniu gruntów odpowiada zatem stanowisku podatnika, a nawet jest dla niego korzystniejsza. Odwołujący domagał się bowiem opodatkowania według najniższej stawki podatkowej gruntów o powierzchni [...] m2, natomiast dopuszczał opodatkowanie części gruntu użytkowanej przez Miasto i Gminę S. na cel wodociągu gminnego według stawki właściwej dla działalności gospodarczej. W odniesieniu do budynków organ odwoławczy również podzielił stanowisko organu I instancji, że należało opodatkować wszystkie budynki, które znajdowały się na nieruchomości w 1998 r., kiedy podatnik nabywał nieruchomość i w 2011 r., kiedy biegły dokonywał oględzin, ponieważ z tego wynika, że istniały one również w roku podatkowym 2008. Organ II instancji nie zgodził się z odwołującym, że opodatkowaniu winien podlegać wyłącznie budynek portierni. Skoro bowiem wszystkie obiekty budowlane spełniały cechy budynku, winny być one objęte podatkiem od nieruchomości. Organ II instancji, podobnie jak organ I instancji, uznał jednak, że w odniesieniu do budynków, podobnie jak w odniesieniu do gruntów właściwa jest stawka dla "pozostałych" z uwagi na nieprowadzenie przez podatnika na przedmiotowej nieruchomości działalności gospodarczej. K. M. wniósł skargę na powyższą decyzję, żądając jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania. W skardze oraz w złożonym jej uzupełnieniu (pismo procesowe pełnomocnika z dnia 02.01.2014 r.) skarżący zarzucał, że organ podatkowy nie przeprowadził niezbędnych działań w celu właściwego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie uwzględnił wniosków dowodowych zgłaszanych przez podatnika o przeprowadzenie dowodu z oględzin z udziałem np. organów nadzoru budowlanego. Stan znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości budynków jest bowiem taki, że nie pozwala na ich użytkowanie, a część z nich nadaje się do rozbiórki. Skarżący jest w posiadaniu decyzji z 2001 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu dla tej nieruchomości z uwagi na zmianę sposobu użytkowania byłej bazy surowcowej lnu firmy A w P., lecz z uwagi na problemy finansowe nie wystąpił o pozwolenie na budowę. Wskazał, że od 2000 roku wyłączył budynki (z użytkowania) z powodu rozpoczętych prac remontowych i stan całego obiektu, również w 2008 roku, był surowy zamknięty, a jego odbiór nie miał miejsca. Natomiast od 28.12.2010 r. skarżący posiada wieloletnią umowę dzierżawy na rzecz innej osoby fizycznej, która w większości obiektów rozpoczęła od początku maja 2013 r. prace remontowo – budowlane celem dalszej adaptacji na cele mieszkalne. Skarżący podniósł również, że organy powołały się na opinię biegłego, która utraciła wiarygodność i moc dowodową oraz nie wyjaśniły, na jakiej podstawie naliczyły najwyższe stawki. Nadto skarżący zarzucił, że przyjęte przez organ podatkowy stawki opodatkowania nie pokrywają się ze stawkami wynikającymi z uchwały Rady Miejskiej Gminy S., na którą organ się powołał. W decyzji przyjęto, że budynki o pow. [...] m2 winny być opodatkowane w całości według stawki 6,37 zł za 1 m2 pomijając fakt, że w skład podstawy opodatkowania wchodzi powierzchnia budynku garaży wynosząca [...] m2, zaś uchwała różnicuje stawki podatku w zależności od rodzaju pozostałych budynków. I tak dla garaży wynosi ona 3,28 zł za 1 m2. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją argumentację podaną w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 22 stycznia 2014 r. Sąd przeprowadził dowód ze znajdujących się w aktach administracyjnych załączonych do sprawy o sygn. akt III SA/Po 956/13 dokumentów: opinii technicznej biegłego M. R. oraz dokumentacji fotograficznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach określonych w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd stwierdził że skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie jej zarzuty okazały się trafne. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 marca 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 7 stycznia 2013 r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2008. W pierwszej kolejności Sąd pragnie podkreślić, że sprawa podatku od nieruchomości za rok 2008 była już wielokrotnie przedmiotem orzekania przez organy podatkowe i sądy administracyjne. Po uchyleniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Po 1124/08 przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II FSK 902/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu dwukrotnie uchylił decyzje organów podatkowych w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2008: wyrokiem z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt III SA/Po 729/10 oraz wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2012 r., sygn. akt III SA/Po 830/11. Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W związku z powyższym w niniejszej sprawie organy były zobowiązane do zastosowania się do wskazań i oceny prawnej wyrażonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w powołanych wyrokach, uwzględniających także – stosownie do art. 190 P.p.s.a. – wiążący wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, znanych Sądowi z urzędu. W wyroku z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt III SA/Po 729/10 WSA w Poznaniu, uwzględniając ocenę i wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdził, że organy podatkowe uchyliły się od oceny w przedmiocie możliwości, bądź też niemożliwości wykorzystywania spornych w zakresie opodatkowania budynków do działalności gospodarczej. Ponadto w sprawie brak jest ustaleń organów podatkowych w przedmiocie stanu technicznego spornych przedmiotów opodatkowania. Za pozbawione podstawy w szczególności zaś należało uznać twierdzenie, że oceny takiej dokonać mogą tylko organy budowlane. Z uzasadnienia decyzji organów podatkowych nie wynika dostatecznie wystarczająca podstawa do merytorycznej oceny czy stopień zniszczenia, dewastacji spornych przedmiotów opodatkowania w analizowanym okresie podatkowym jest tak znaczący, że nie mogą one zostać uznane za budynki, czy też obecnie i perspektywicznie za budynki, które mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności gospodarczej. Brak jest też dostatecznej pewności, czy prace budowlane prowadzone przez skarżącego mają charakter remontu czy też odtworzenia, odbudowania zniszczonych obiektów. Następnie WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 23 sierpnia 2012 r., sygn. akt III SA/Po 830/11 stwierdził, że organy obu instancji zasadnie uznały, iż fakt posiadania części spornej nieruchomości (niektóre obiekty budowlane i grunty) przez przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą mogą być uznane za okoliczność istotną dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy (jako warunkującą bezpośrednio kwestię spełniania przesłanki do zastosowania podwyższonej stawki podatkowej, związanej z prowadzeniem działalności). Jednocześnie w uzasadnieniach decyzji nie wyjaśniono jednak wystarczająco, że powyższa okoliczność dotycząca związku części nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej, a co za tym idzie konieczność zastosowania wyższej stawki podatkowej istniała w roku podatkowym 2008, objętym zaskarżonymi decyzjami organu II i I instancji. W powołaniu na opinię biegłego M. R. sporządzoną w dniu 14 marca 2011 r., organy przyjęły, że łączna powierzchnia użytkowa budynków nadających się do prowadzenia działalności gospodarczej wyniosła [...] m2. Nie ustalono jednak ostatecznie, czy konkretne obiekty nadające się, zdaniem autora opinii, do prowadzenia działalności gospodarczej na dzień 14 marca 2011 r. miały taką cechę również w roku 2008, co uzasadniałoby konieczność zastosowania w niniejszej sprawie podwyższonej stawki podatkowej – dla budynków związanych prowadzeniem działalności gospodarczej. Biegły stwierdził ponadto lakonicznie (bez jakiegokolwiek uzasadnienia), iż wszystkie grunty na działce nr [...] są ugorami leżącymi odłogiem i mogą być wykorzystywane w całości do prowadzenia działalności gospodarczej. Jednocześnie pominął kwestię odrębnej klasyfikacji wynikającej z ewidencji gruntów dotyczącej obszaru o pow. [...] m2 (symbol L2), który to obszar organ zasadnie zwolnił z opodatkowania. Ponadto poza oceną organu pozostały też zarzuty podniesione w odwołaniu, a dotyczące kontroli pracowników referatu podatkowego UMiG przeprowadzonej w sierpniu 2010 r., która doprowadziła do innych, niż w opinii biegłego, wyliczeń co do wielkości powierzchni zdatnej do prowadzenia przez stronę działalności gospodarczej. Zgodnie ze wskazaniami wynikającymi z rozważań Sądu zawartych w powyższych, wiążących w niniejszej sprawie wyrokach, organy podatkowe były zobligowane do ustalenia, w jakim zakresie grunty i budynki mogą być uznane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i tym samym opodatkowane podwyższoną stawką dla "związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej". Ponadto organy były zobowiązane do ustalenia stanu technicznego budynków i rozważenia, czy ze względu na ten stan spełniają one cechy "budynków’ kwalifikujących się do objęcia ich podatkiem od nieruchomości. Przystępując do oceny wykonania przez organy powyższych wytycznych Sądu, należy w pierwszej kolejności wskazać, że w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organy podatkowe stwierdziły, że w roku podatkowym 2008 skarżący faktycznie nie wykonywał działalności gospodarczej na spornej nieruchomości, pomimo stosownego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Powołały się w tym zakresie na brak możliwości prowadzenia działalności gospodarczej na spornej nieruchomości z uwagi na brak mediów, a także wskazały na nieuzyskiwanie przez skarżącego dochodów z tej działalności i brak ubezpieczenia w ZUS z tego tytułu w 2008 roku. W konsekwencji uznały, że w 2008 roku skarżącego nie można było uznać za przedsiębiorcę. W związku z powyższym organy odstąpiły od zastosowania w odniesieniu do posiadanych przez skarżącego gruntów i budynków znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości stawek dla "związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" przewidzianych w art. 5 ust. 1 pkt 1 a i pkt 2 b ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 913 ze zm.), zwanej dalej u.p.o.l. i zastosowały najniższe stawki dla "pozostałych" wynikające z art. 5 ust. 1 pkt 1 c i pkt 2 e u.p.o.l. Takie działanie organu należy, zdaniem Sądu, ocenić jako prawidłowe, zważywszy że nie pozostaje ono w sprzeczności z wytycznymi i oceną prawną wiążących wyroków sądowych i jest ono dla skarżącego korzystne, a okoliczności będące podstawą przyjęcia przez organy takich wniosków nie były przez skarżącego kwestionowane. W tej sytuacji bezzasadny i wręcz niezrozumiały jest zarzut skargi, że organy naliczyły podatek według najwyższych stawek. Oceniając w dalszej kolejności opodatkowanie gruntów, należy wskazać, że organy prawidłowo wyłączyły z opodatkowania [...] m2 gruntów sklasyfikowanych jako zadrzewione i zakrzewione ("Lz"), które jako nie zajęte jednocześnie na prowadzenie działalności gospodarczej, nie podlegały podatkowi od nieruchomości. Stosownie bowiem do art. 2 ust. 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Zwolnienie powyższych gruntów z podatku od nieruchomości było przy tym bezsporne, a jednocześnie zgodne z oceną WSA w Poznaniu zawartą w wiążącym wyroku z dnia 23 sierpnia 2012 r., sygn. akt III SA/Po 830/11. Prawidłowo również w ocenie Sądu organy opodatkowały pozostałą część gruntów o powierzchni [...] m2 według stawek dla "pozostałych". W istocie pozostaje to również w zgodzie ze stanowiskiem skarżącego, który domagał się opodatkowania gruntów według tych stawek. Nieuwzględnienie natomiast przez organy podnoszonej przez skarżącego okoliczności, że część tych gruntów jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej przez gminę (sieć wodociągowa), jest dla Skarżącego bardziej korzystne z uwagi na niższą stawkę podatkową. W odniesieniu natomiast do budynków, organy, ustalając ich istnienie i stan techniczny, oparły się w szczególności na oględzinach i opinii biegłego z 2011 r., w której biegły stwierdził, że wszystkie istniejące na przedmiotowej nieruchomości budynki (o łącznej powierzchni [...] m2), pomimo wskazanego stopnia zniszczenia i dewastacji świadczącego o złym stanie technicznym, spełniają kryteria budynków. W związku z powyższym organy zasadnie przyjęły, zdaniem Sądu, że tym bardziej budynki te spełniały cechy budynków w 2008 roku. Za nieuzasadnione należy natomiast uznać stanowisko skarżącego, w którym zmierza on do wyłączenia spod opodatkowania wszelkich znajdujących się na działce nr [...] budynków, wskazując na ich zły stan techniczny. Ustawodawca nie uzależnił bowiem opodatkowania budynków podatkiem od nieruchomości od tego, jaki jest ich stan techniczny. Stan techniczny określonego budynku może być co najwyżej cechą różnicującą wysokość znajdującej zastosowanie stawki podatku, co zostało jednakże pozostawione uznaniu rady gminy (zob. art. 5 ust. 3 u.p.o.l.). Natomiast dla objęcia takiego obiektu podatkiem od nieruchomości, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., wystarczające jest zakwalifikowanie go do kategorii budynku, przez co jedynie takie jego zniszczenie, które uniemożliwia przeprowadzenie rzeczonej kwalifikacji, może mieć na tym tle istotne znaczenie. Z zebranego w kontrolowanej sprawie materiału dowodowego, a w szczególności oględzin i opinii biegłego z 2011 r. jednoznacznie wynika, że stan techniczny obiektów znajdujących się na nieruchomości skarżącego, istniejący w roku 2011, a tym samym – w 2008 roku, pozostaje bez wpływu na ich kwalifikację do kategorii budynków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. W ocenie Sądu organy podatkowe w toku przeprowadzonego postępowania zgromadziły wystarczający materiał dowodowy, pozwalający na dokonanie istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych, czym wypełniły dyspozycje przepisów art. 122 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej oraz wytyczne zwarte w wiążących w niniejszej sprawie wyrokach sądowych. Nie jest zasadny zarzut skarżącego wskazujący na nieprzeprowadzenie przez organy podatkowe niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym także pominięcie wniosków dowodowych zgłaszanych w toku postępowania podatkowego o przeprowadzenie oględzin nieruchomości. Przede wszystkim należy zauważyć, że uwzględnienie tego wniosku dowodowego w toku postępowania podatkowego toczącego się w 2013 r. zmierzałoby do wykazania aktualnego stanu i sposobu zagospodarowania nieruchomości, a nie jej stanu istniejącego w istotnym w sprawie roku podatkowym 2008. W związku z powyższym należało raczej, co też uczyniły organy podatkowe, oprzeć się na materiale pochodzącym z bardziej zbliżonego okresu, w tym w szczególności na opinii biegłego z 2011 r. Należy w tym miejscu podkreślić, że organy podatkowe oparły się na danych wynikających z tejże opinii biegłego w takim zakresie, w którym nie została ona zakwestionowana w wiążących w niniejszej sprawie wyrokach i nie pozostawała w sprzeczności z wynikami kontroli organu podatkowego (różnice w opinii biegłego i wynikach kontroli organu dotyczyły bowiem powierzchni zdatnej do prowadzenia działalności gospodarczej, co – jak wykazano powyżej – ostatecznie nie miało znaczenia w sprawie z uwagi na przyjęcie przez organy, że zarówno grunty, jak i budynki nie były związane z prowadzeniem działalności gospodarczej). Natomiast skarżący nie przedstawił żadnego kontrdowodu, który mógłby skutecznie podważyć ustalenia organów w powyższym zakresie ani okoliczności, które uzasadniałyby prowadzenie dalszego postępowania wyjaśniającego. W skardze podnosił, że "wyłączył" budynki z użytkowania od 2000 r. z powodu rozpoczętych prac remontowych, ich stan był surowy zamknięty, a ich odbiór nie miał miejsca. Zarówno na etapie postępowania podatkowego, jak i sądowego nie przedstawił jednak żadnych dowodów, w tym w szczególności dokumentacji budowlanej i technicznej obrazującej stan budynków w roku 2008. Powyższe twierdzenia skarżącego, niepoparte żadnym dowodem, nie uprawdopodabniają zatem w sposób dostateczny takiego ich stanu technicznego, który wykluczałby ich uznanie za budynki w roku 2008. Natomiast podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące remontu i adaptacji budynków w 2012 i 2013 r. na cele mieszkalne niejako wręcz potwierdzają przyjętą przez organy tezę, że w 2008 roku były one w złym stanie technicznym, uzasadniającym ich remont i modernizację, a nie – jak twierdził skarżący – w stanie niekwalifikującym ich w ogóle do kategorii budynków. Zasadny natomiast okazał się zarzut skarżącego, że w zakresie opodatkowania budynków według stawek "pozostałych", organy podatkowe nie uwzględniły zróżnicowania tych stawek przewidzianego w uchwale Rady Miejskiej Gminy S. z dnia 27 września 2007 r. w sprawie ustalenia stawek i zwolnień w podatku od nieruchomości, pomijając, że nie wszystkie budynki należące do skarżącego są pod tym względem jednakowe. Organy zastosowały stawkę 6,37 zł / 1 m2, wynikającą z § 1 ust. 2 pkt 5 d tejże uchwały w odniesieniu do wszystkich budynków o łącznej powierzchni [...] m2, podczas gdy co do wynikającej z opinii biegłego i niespornej powierzchni garaży – [...] m2 powinny zastosować stawkę 3,28 zł / 1 m2 powierzchni użytkowej określoną w § 1 ust. 2 pkt 5 c powyższej uchwały. W ten sposób doszło do naruszenia prawa materialnego – art. 5 ust. 1 pkt 2 e u.p.o.l. w zw. z § 1 ust. 2 pkt 5 c) i d) powołanej uchwały, niewątpliwie mającego wpływ na wynik sprawy w zakresie wysokości zobowiązania podatkowego. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja, z uwagi na konieczność ponownego wyliczenia zobowiązania podatkowego z uwzględnieniem właściwych stawek podatkowych w wyżej stwierdzonym zakresie, podlegała uchyleniu, o czym Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Uchylenie wyłącznie decyzji zaskarżonej jest w ocenie Sądu wystarczające, bowiem stwierdzone uchybienie, zważywszy na jego charakter i dotychczasowy przebieg postępowania, może być skutecznie naprawione przez organ II instancji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł w punkcie III sentencji wyroku na podstawie art. 152 P.p.s.a. Natomiast o zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd postanowił w punkcie II sentencji wyroku zgodnie z art. 250 P.p.s.a. i § 4 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 lit. e oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2011 r. Nr 31, poz. 153).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło