III SA/Po 957/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2017-08-16

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Jakie przepisy regulują przyznawanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w szczególności w przypadku złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
W przypadku złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przez adwokata ustanowionego z urzędu, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata, a opłatę tę podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług.
Stan faktyczny
Skarżąca G. K. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. dotyczącą podatku akcyzowego. WSA w Poznaniu oddalił skargę i przyznał pełnomocnikowi z urzędu koszty pomocy prawnej. Następnie adwokat A. N. złożyła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek o przyznanie tych kosztów.
Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi A. N. od Skarbu Państwa tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu kwotę [...] zł, w tym podatek od towarów i usług.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 sierpnia 2017 roku Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego postanawia przyznać adwokatowi A. N. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu kwotę [...] zł ([...] złotych), w tym podatek od towarów i usług w kwocie [...] zł ([...] złotych). Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu postanowieniem z 27 października 2016 roku ustanowił dla skarżącej G. K. adwokata, jako pełnomocnika z urzędu. Osobę adwokata A. N. wyznaczyła Okręgowa Rada Adwokacka w P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 17 maja 2017 roku oddalił przedmiotową skargę i przyznał adwokatowi kwotę [...] zł uwzględniającą podatek od towarów i usług w kwocie [...] zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. Pismem z dnia 5 kwietnia 2017 roku adwokat A. N. przedłożyła opinię w przedmiocie braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w której zawarła wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nieopłaconych nawet w części, według norm przepisanych. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokatowi lub radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach i opłatach za czynności adwokatów lub radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 roku, poz. 1714), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 roku. W treści przepisu § 22 powyższego rozporządzenia wskazano, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, t.j. przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Skarga do sądu administracyjnego została wniesiona dnia 12 sierpnia 2016 roku, zatem w pierwszej instancji w przedmiocie kosztów pomocy prawnej pełnomocnika z urzędu zastosowanie znalazło poprzednie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 2015 roku. Natomiast w przypadku złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w przedmiocie kosztów pomocy prawnej pełnomocnika z urzędu zastosowanie znajduje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości 2016 roku. Wobec powyższego w myśl przepisu § 2 rozporządzenia z 2016 roku koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. W myśl zaś § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2016 roku opłatę (...) podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 2 lit b rozporządzenia z 2016 roku opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. W rozpoznawanej sprawie, mając na uwadze podjęte przez pełnomocnika czynności procesowe, zgodnie zatem z § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2016 roku, należało ustalić opłatę za czynności adwokata według § 21 ust. 1 pkt 1 a) rozporządzenia z 2016 roku, a więc zgodnie z § 8 pkt 4 rozporządzenia z 2016 roku w wysokości 50% opłaty wynoszącej 1200 zł. Uwzględniając rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy poniesiony przez pełnomocnika z urzędu (§ 4 ust. 2 rozporządzenia), należało przyznać za udzieloną stronie skarżącej nieopłaconą pomoc prawną opłatę w wysokości [...] zł. Pełnomocnik oświadczyła, że pomoc prawną świadczyła w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i jest płatnikiem podatku VAT (k. 48 akt sądowych). Opłatę za udzielenie pomocy prawnej skarżącej w kwocie [...] zł podwyższa się zatem o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, tj. o kwotę [...] zł. Pełnomocnikowi należało zatem przyznać opłatę w łącznej wysokości [...] zł. Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit b oraz § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia, orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło