III SA/Po 96/10

Dnia 13 kwietnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka ( spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Beata Sokołowska Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2010 r. przy udziale sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia ... r. Nr .... w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej z tytułu podatku od nieruchomości. o d d a l a s k a r g ę /-/W. Długaszewska /-/M. Górecka /-/B. Sokołowska Prezydent Miasta decyzją z dnia 2 kwietnia 2009r. – wydaną na podstawie art. 207, 210, 107 § 1, 108 § 2 i 112 Ordynacji podatkowej przeniósł odpowiedzialność z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości firmy E. na firmę P. w kwocie 109936,90 zł i odsetki w kwocie 12924,00 zł na dzień wydania decyzji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż na mocy aktu notarialnego z dnia 04.08.2008 r. przedsiębiorstwo E. zostało przeniesione na rzecz firmy P. W dniu 2.12.2008 r. wszczęto postępowanie w trybie art. 112 § 1 Ordynacji podatkowej w sprawie odpowiedzialności P. jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe należne od E. za okres od 01.02.2008 do 31.08.2008 r. Firma E. złożyła deklarację podatkową w dniu 15.01.2008 r., a łączna kwota poszczególnych rat tego podatku wynosiła 211083 zł. W dniu 2.12.2008 r. wydano decyzję określającą wysokość zobowiązania E. z tytułu podatku od nieruchomości za okres od 01.01.2008 r. do 31.08.2008 r. w kwocie 140720 zł. W dniu 17.04.2008 spółka uiściła I ratę podatku w kwocie 17590,80 zł, a na pozostałe zaległości podatkowe wystawiono tytuły wykonawcze objęte egzekucją. Ponieważ w dniu 18.09.2008 r. pobrano część podatku w kwocie 13192,30 zł do uregulowania pozostała kwota 109936,90 zł wraz z odsetkami. W odwołaniu od tej decyzji P. podniosła, iż w postanowieniu o wszczęciu przedmiotowego postępowania organ poinformował stronę o niedopuszczalności zaskarżenia tego orzeczenia w drodze zażalenia i możliwości jego zakwestionowania wyłącznie w drodze odwołania od decyzji – przez co naruszono art. 8, 9 i 15 kpa. Zakwestionowano ponadto zasadność zastosowania w sprawie art. 112 Ordynacji podatkowej, który winien mieć zastosowanie w sytuacji , gdy podatnik pozbawia się swojego majątku w celu uniknięcia odpowiedzialności podatkowej. Organ nie stwierdził natomiast, iż E. uchylała się od spełnienia świadczenia, albo była niewypłacalna. Po rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z dnia 18 czerwca 2009r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości, przenosząc odpowiedzialność z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości firmy E. na firmę P. w kwocie 92346,90 zł i odsetki w kwocie 3142 zł na dzień 4.08.2008 r.. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania, ustalenia i argumentację organu pierwszej instancji, uznając je generalnie za prawidłowe w zakresie zasadności przeniesienia odpowiedzialności z tytułu zaległości podatkowej w trybie art. 112 § 1 Ordynacji podatkowej na podmiot nabywający przedmiotową nieruchomość. Wskazano natomiast na błędne uznanie, że przedmiotem nabycia nie było przedsiębiorstwo E. lecz przedsiębiorstwo należące wcześniej do Spółki z o.o. E. Nadto organ odwoławczy wskazał na błędną kwotę dochodzonych należności w ramach I instancji, gdyż w ocenie organu odwoławczego zbycie przedsiębiorstwa nastąpiło z dniem 4.08.2008 r., a zatem przed datą zapłaty raty za sierpień 2008 r. (która upływała z dniem 18.08.2008 r.). Z tego względu – w ocenie SKO - następca prawny nie mogła zostać obciążona ratą za sierpień w kwocie 17590 zł wraz z odsetkami. Tak więc o te należności umniejszone zostało zobowiązanie Spółki P. z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Prokurator Prokuratury Rejonowej wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego (poprzez błędną interpretację art. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i przyjęcie przez organ odwoławczy, że strona nie może odpowiadać za zaległość podatkową za miesiąc sierpień 2008 r. wraz z odsetkami) oraz rażące naruszenie przepisów postępowania poprzez niewyczerpujące ponowne rozpatrzenie sprawy w II instancji. Skarga została wniesiona na skutej wniosku organu I instancji z dnia 31.07.2009 r. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek. Osoby prawne są zobowiązane do wpłacania obliczonego w deklaracji podatku do dnia 15 każdego miesiąca. Obowiązek ten nie mógł wobec tego ustać przed datą płatności raty, nie mającą znaczenia dla ustawowego momentu wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Ponadto błędnie określono termin naliczenia odsetek na dzień 4 sierpnia 2008 r. jako, że spółka nie została postawiona w stan upadłości ani likwidacji, zatem odsetki naliczane są na dzień wypłaty dokonanej przez spółkę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi jako wniesionej po upływie terminu, o którym mowa w art. 53 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w sytuacji nieuwzględnienia przez Sąd tego wniosku, zażądało oddalenia skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Na wstępie wskazać należy, iż na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut dotyczący wniesienia skargi po terminie. Zgodnie bowiem z art. 53 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prokurator może wnieść skargę w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej. Przedmiotowa decyzja II instancji z dnia 18/06/2009 r. została doręczona stronie, czyli spółce "P." w dniu 8.07.2009 r. To od tego momentu, a nie od daty doręczenia decyzji II instancji organowi I instancji (06.07.2009 r.) należało liczyć upływ powyższego ustawowego terminu 6 miesięcy na wniesienie skargi przez prokuratora. Wskazać należy bowiem, iż organ I instancji nie jest stroną postępowania odwoławczego prowadzonego przez organ administracji wyższego rzędu. Ostateczny termin do wniesienia skargi w niniejszej sprawie przez prokuratora upływał zatem z dniem 08.01.2010r., wobec czego nadanie jej listem poleconym w dniu 7.01.2010r. oznaczało dokonanie tej czynności procesowej w wymaganym ustawowym terminie. Odnosząc się natomiast do zarzutów merytorycznych wskazać należy, iż zgodnie z art. 112 § 1 Ordynacji podatkowej nabywca przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zakres odpowiedzialności nabywcy ograniczony został na podstawie tej regulacji prawnej do wartości nabytego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części (art. 112 § 3). Odpowiedzialność nabywcy dotyczyć może przy tym wyłącznie zaległości podatkowych powstałych do dnia nabycia, a więc konkretnie takich zobowiązań zbywcy, dla których upłynął już termin płatności (zob. też m. in. C. Kosikowski i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX 2009, wyd. III, komentarz do art. 112 Ordynacji podatkowej). W przedmiotowej sprawie na dzień nabycia czyli 04.08.2008 r. nie istniała jeszcze po stronie zbywcy zaległość podatkowa dotycząca raty podatku za miesiąc sierpień 2008 r., albowiem termin tej płatności upływał z dniem 18.08.2008 r. Nabywca zaś może ponosić – jak już wskazano powyżej - odpowiedzialność solidarnie ze zbywcą tylko za zaległości podatkowe powstałe do dnia nabycia. Do dnia nabycia (04.08.2008 r.) zaległości nie obejmowały miesiąca sierpnia 2008 r., bo termin uiszczenia tej płatności jeszcze nie nadszedł. Z kolei zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek. Skoro zatem okoliczność uzasadniająca obowiązek podatkowy po stronie zbywcy ustała z dniem 4.08.2008 r., to wygasł on ostatecznie z dniem 31.08.2008 r. Dla nabywcy obowiązek podatkowy powstał natomiast od dnia 1.09.2008 r.(zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Przyjęcie innego rozwiązania prawnego prowadziłoby do niedopuszczalnej sytuacji, w której za okres sierpnia 2008 r. należny podatek od przedmiotowej nieruchomości płaciłyby jednocześnie dwa podmioty (zbywca i nabywca) – każdy z innej podstawy prawnej (art. 112 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 6 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Ze względu na powyższe okoliczności Sąd uznał, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie uchyliło decyzję organu I instancji w całości, przenosząc odpowiedzialność na nabywcę w mniejszej wysokości, wynikającej z uzasadnionego pominięcia ostatniej raty za sierpień 2008 r. (17590 zł wraz z odsetkami). Sąd uznając zarzuty skargi za bezzasadne orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o jej oddaleniu. /-/ W. Długaszewska /-/ M. Górecka /-/ B. Sokołowska