III SA/Po 960/11

Dnia 16 grudnia 2011 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 grudnia 2011 roku wniosków o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. H. i D. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2011 roku nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych; postanawia : 1. odmówić A. H. przyznania prawa pomocy, 2. odmówić D. H. przyznania prawa pomocy. Skarżąc A. i D. małżonkowie H. wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych. W uzasadnieniu zgłoszonego żądania podali, że ich obecna sytuacja finansowa nie pozwala na pokrycie jakichkolwiek kosztów związanych z rozpoznaniem wniesionej skargi. Z treści oświadczenia majątkowego wynika, że Wnioskodawcy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Aktualny dochód rodziny wynosi 3.400zł brutto miesięcznie (2.400zł – umowa o pracę, 800zł – umowa zlecania). Wnioskodawcy posiadają dwie nieruchomości lokalowe (mieszkanie o pow. 63,7mkw. oraz mieszkanie o pow. 32,5mkw). Zgromadzili także oszczędności w wysokości 35.000zł (5.000zł akcje "A" oraz 30.000zł - lokata terminowa). Skarżący zaznaczyli, że ich budżet domowy obciążają wydatki z tytułu spłaty kredytu hipotecznego w kwocie 90.000zł, koszty leczenia [...] oraz koszty studiów podyplomowych. Wysokość wskazanych wydatków nie została określona. Wpis stosunkowy od skargi, zgodnie z par. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu sądowoadministracyjnym (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.), wyniesie 152zł (porównaj postanowienie NSA z dnia 07 stycznia 2011 roku, sygn. akt II FSK 2598/10). Ewentualne dalsze koszty sądowe to 100zł – opłata kancelaryjna za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem oraz 100zł - wpis od skargi kasacyjnej. Instytucja prawa pomocy została ustanowiona dla ludzi najuboższych, którzy nie posiadają stałych dochodów, czy majątku. Strona ubiegająca się o wsparcie w ramach prawa pomocy, a przy tym posiadająca stałe dochody i zgromadzony majątek, powinna wykazać, że pomimo ograniczenia wydatków do granic zabezpieczenia kosztów koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny nie jest w stanie wygospodarować środków na koszty sądowe. Tylko wówczas uzasadnione jest twierdzenie, że koszty sądowe ograniczają realizację konstytucyjnego prawa do sądu. Skarżący posiadają stałe dochody. Miesięczny dochód rodziny ponad czterokrotnie przewyższa całkowite koszty sądowe związane z rozpoznaniem wniesionej skargi. Wnioskodawcy nie wykazali, że ponoszone przez nich koszty utrzymania koniecznego w całości wyczerpują deklarowane dochody. Niemniej, pomimo wskazanych powyżej braków, treść złożonego oświadczenia majątkowego pozwala jednoznacznie stwierdzić, że Wnioskodawcy posiadają zdolność poniesienia pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla własnego utrzymania. Skarżący zgromadzili znaczny majątek (nieruchomości) oraz na dzień złożenia wniosku dysponują oszczędnościami w wysokości 30.000zł. Zatem nie można przyjąć, że uiszczenie kwoty 152zł wpisu od skargi, czy też kwoty 352zł tytułem całkowitych kosztów sądowych, spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej rodziny w taki sposób, iż nie będzie ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Uwzględnienie żądania w tej sytuacji prowadziłoby do naruszenia zasady równoważnego traktowania powinności finansowych ze skutkiem uwolnienia zgromadzonych oszczędności od przeznaczenia na koszty sądowe. Z powyższych względów, stosownie do treści art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji postanowienia.