III SA/Po 963/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie NSA Maria Lorych-Olszanowska WSA Mirella Ławniczak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2010 r. przy udziale sprawy ze skargi J. R. na informację Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] lipca 2009 r. w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego nr [...] oddala skargę /-/ M. Ławniczak /-/ B. Sokołowska /-/ M. Lorych-Olszanowska W dniu [...] marca 2009 roku J. R. w imieniu firmy "A" J. R. złożył wniosek o dofinansowanie w ramach Wielkopolskiego Programu Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 Priorytet I Konkurencyjność Przedsiębiorstw Działanie 1.2 Wsparcie Rozwoju MSP. Jak wynikało z części opisowej Biznes-Planu realizacja projektu umożliwić miała wprowadzenie nowej linii produktów-mebli tapicerowanych luksusowych o bardzo wysokiej jakości i akceptowanej wyższej cenie. W dniu [...] lipca 2009 roku Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego poinformował Wnioskodawcę, iż projekt przez niego zgłoszony został poddany ocenie merytorycznej przez Komisję Oceny Projektów, która zakończyła się wynikiem pozytywnym. Organ poinformował, iż o pozytywnym wyniku oceny zadecydowała odpowiednia liczba punktów przyznawana za poszczególne kryteria merytoryczne. Poinformowano o średniej liczbie punktów w poszczególnych kryteriach oraz uzasadniono ich ilość. Pismem z dnia 6 sierpnia 2009 roku poinformowano również J.R. o tym, iż projekt złożony przez firmę nie otrzymał dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, bowiem decyzją Zarządu Województwa Wielkopolskiego znalazł się na 38 miejscu listy rezerwowej. W dniu [...] sierpnia 2009 roku J.R. złożył protest w sprawie oceny merytorycznej projektu kwestionując liczbę punktów przyznaną za kryteria 5, 9,1O. Odnośnie kryterium Nr 5 podniesiono, iż praktycznie nie podano żadnych przyczyn tak niskiej oceny potencjału firmy. Brak szczegółowych informacji według jakich kryteriów oceniany jest potencjał firmy nakazuje uznanie tej oceny jako uznaniowej. Zdaniem składającego protest organ niedostatecznie uwzględnił informacje zawarte w Biznes Planie - pkt 2.3.1, 2.3.2, 2.4, 2.5, 2.8 oraz pozytywne wyniki finansowe za zamknięte okresy obrachunkowe zawarte w jego części finansowej. Strona wskazała, iż firma posiada wieloletnie doświadczenie w branży, której dotyczy projekt, ugruntowaną pozycję na rynku i od wielu lat notuje rozwój, co świadczy o znacznie większym niż w ocenie Komisji potencjale w kontekście zagwarantowania efektywnej i kompleksowej realizacji projektu. Nie bez znaczenia jest też fakt rozpoczęcia inwestycji budowlanej, której doposażenie jest przedmiotem projektu. W zakresie kryterium Nr 9 strona podniosła, iż aspekty innowacyjności technologicznej, produktowej i organizacyjnej zostały opisane w m.in. pkt 3.5 wniosku o dofinansowanie; strona uznała, iż wdrożenie rozwiązań technologicznych wprowadzi na rynek nowe wyroby o zasięgu regionalnym (województwo), co zostało uzasadnione w pkt 3.1.2 Biznes Planu. Podkreślono, iż z uwagi na to, że produkty zostaną wprowadzone po raz pierwszy na rynek wojewódzki należy uznać, iż będzie to innowacyjność produktowa w województwie istniejąca krócej niż 5 lat. Projekt zawiera także innowacyjne rozwiązania organizacyjne, co opisano w tabeli 3.1.3 Biznes planu. Odnośnie kryterium Nr 10 składający protest wskazał, iż realizacja inwestycji objętej projektem miałaby zasadniczy i ogromny wpływ na dalszy rozwój firmy i wzrost konkurencyjności na rynku. W rezultacie spodziewanego pozytywnego wpływu efektu skali, zaawansowania technologicznego i udoskonalenia organizacyjnego zakłada się dalszy eksport wyrobów na rynek zachodnioeuropejski poprzez kontynuację i rozwój współpracy z holenderskim kontrahentem (być może również poprzez nawiązanie relacji biznesowych z nowymi odbiorcami zagranicznymi) oraz aktywizację sprzedaży na rynku krajowym. Realizacja projektu umożliwi dynamiczny rozwój przedsiębiorstwa, osiągnięcie mocnej i stabilnej pozycji konkurencyjnej na rynku poprzez wprowadzenie nowych produktów i udoskonalenie dotychczas oferowanych. Orzeczeniem z dnia [...] listopada 2009 roku Nr [...] Komisja Odwoławcza oddaliła protest w całości. Szczegółowo odniesiono się do poszczególnych zarzutów protestu. I tak w zakresie kryterium Nr 5 Komisja uznała, iż analiza wniosków i wszystkich załączonych dokumentów wykazała, iż firma w momencie składania wniosku nie posiadała odpowiednich zasobów lokalowych, w których mogłaby zainstalować środki trwałe ujęte w zakresie rzeczowym projektu i fakt ten nie wpływa pozytywnie na możliwości firmy w celu zapewnienia efektywnej i kompleksowej realizacji projektu. Istnieje bowiem ryzyko opóźnienia prac budowlanych, które mogą zagrozić efektywności wdrożenia projektu, opóźnienia rozruchu linii produkcyjnej, a co za tym idzie-efektywnej i kompleksowej realizacji projektu. Nadto Wnioskodawca nie wskazał posiadania przez firmę certyfikatów, nagród, wyróżnień; elementy te potwierdzają świadome prowadzenie przez przedsiębiorstwo polityki jakościowej, środowiskowej oraz wysoką pozycję na rynku. Dalej organ uznał, iż z informacji zawartych w Biznes Planie wynika, iż firma rozwija się stosunkowo powoli, nie ma doświadczenia w pozyskiwaniu środków finansowych z Unii Europejskiej. Organ podkreślił, iż dystrybucja mebli na rynek wewnątrzwspólnotowy odbywa się poprzez jednego dystrybutora, a taka forma sprzedaży jest obarczona uzależnieniem od jednego pośrednika. Dodatkowo wskazano, iż firma nie posiada także praw własności przemysłowej, wzoru użytkowego patentów. W zakresie kryterium Nr 9 organ wskazał, iż rozwiązania technologiczne w maszynach i urządzeniach, które są przedmiotem projektu są stosowane dłużej niż 5 lat. Natomiast produkty, które mają wysoką jakość, są akceptowalne cenowo, mają odpowiednio dobrane materiały, elementy dekoracyjne i wykończeniowe nie wpływają na okres stosowania innowacyjności produktowej w rozpatrywanych meblach tapicerowanych. Proponowane przez firmę rozwiązania w zakresie jakości wykończenia oferowane jest przez wiele firm na rynku powyżej 5 lat w kraju i województwie. Potwierdzeniem tego rodzaju innowacyjności byłoby posiadanie przez firmę prawa ochronnego na wzór użytkowy lub prawa rejestracji wzoru przemysłowego na oferowane luksusowe meble tapicerowane. W zakresie innowacji organizacyjnej organ wskazał, iż załączone dokumenty potwierdzają zastosowanie rozwiązań organizacyjnych, ale jedynie na poziomie przedsiębiorstwa. Przeprowadzenie produkcji do nowej hali oraz unowocześnienie gospodarki magazynowej potwierdza zmiany organizacyjne w firmie, która chce racjonalnie działać i stara się organizować produkcję w taki sposób, aby była jak najbardziej wydajna. Rozpatrując protest w części dot. kryterium Nr 10 organ podkreślił, iż Komisja Oceny projektów ocenia każdy projekt indywidualnie z uwzględnieniem merytorycznych zagadnień projektu oraz porównując cały rynek, którego dotyczy projekt. W ocenie organu projekt wpłynie na rozwój firmy i pozwoli zwiększyć jej potencjał, ale firma w stopniu umiarkowanym osiągnie wzrost konkurencyjności. Z danych liczbowych wynika, iż firma może uzyskać tylko umiarkowany wzrost konkurencyjności, ponieważ wzrost przychodów o 10 % na wewnątrzwspólnotowy rynek będzie dotyczył tylko jednego pośrednika. Firma nie planuje bowiem rozszerzenia rynków zbytu, zakłada tylko zwiększenie przychodów z jednego kanału dystrybucyjnego. W dniu 21 grudnia 2009 roku do tut. Sądu wpłynęła skarga J. R., w której to skardze podniesiono, iż w wyniku oceny pozytywnej poszczególnych kryteriów projekt uzyskał łącznie 24,5 pkt., co stanowi 68,05% maksymalnej liczby punktów, która jest możliwa do uzyskania. Podkreślił, iż taka liczba punktów spowodowała, iż jego projekt umieszczono dopiero na 38 miejscu listy rezerwowej, co w efekcie spowodowało odmowę dofinansowania. Skarżący kwestionując ilość przyznanych punktów zakwestionował już tylko kryterium Nr 5 i 10. W zakresie Kryterium nr 5 Skarżący zakwestionował stanowisko organu odnośnie potencjalnego opóźnienia prac budowlanych nowobudowanej hali, podkreślił, iż argument o braku zasobów lokalowych jest niezrozumiały w sytuacji, gdy właśnie budowa nowej hali produkcyjnej jest przedmiotem projektu, ponadto budowa realizowana jest prawidłowo i terminowo. Odnośnie dystrybucji za pośrednictwem jednego pośrednika Skarżący podkreśli, iż firma deklarowała zamiar nawiązania współpracy z innymi kontrahentami krajowymi i zagranicznymi. Odnośnie kryterium nr 10 Skarżący wskazał, iż Komisja Odwoławcza niewłaściwie zinterpretowała założenie opisane przez przedsiębiorstwo w pkt 2.4 Biznes Planu, otóż 10% wzrost dotyczy udziału wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów w całkowitej sprzedaży realizowanej przez Skarżącego. Komisja dokonała obliczeń bazując na błędnie przyjętej wartości, co skutkowało wykryciem niezgodności między fragmentami Biznes Planu części opisowej a wartościami podanymi w części finansowej biznes planu. Na rozprawie w dniu 28 stycznia 2010 roku Skarżący dodatkowo zakwestionował ocenę Komisji w zakresie kryterium Nr 9 pomimo braku takowych zarzutów w skardze. Podkreślił, iż maszyny szwalnicze, które mają zostać zakupione w wyniku realizacji projektu produkowane są dopiero od roku 2006/2007, natomiast sprężarka śrubowa KT5 produkowana jest od lat 5, zaś nagrzewnica o symbolu XR od lat 4 i zawiera szereg nowoczesnych rozwiązań miedzy innymi mikroprocesor do sterowania. Pełnomocnik organu zwrócił uwagę, iż przedstawione przez Skarżącego informacje nie znalazły się we wniosku o dofinansowanie, nadto zdaniem pełnomocnika Skarżący próbuje wykazać innowacyjność w skali kraju, pomimo wcześniejszego wskazania innowacyjności w skali regionu. Na tym etapie nie można modyfikować wniosku poprzez dodawanie kolejnych informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Materialnoprawną podstawę rozpoznania skargi stanowią w niniejszej sprawie przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2006r – O zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity Dz. U. z 2009r. Nr 84 poz.712). Zgodnie z art. 30c ust. 3 tejże ustawy sąd może uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. Jednocześnie art.134 §1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) w związku z art. 30e Ustawy - O zasadach prowadzenia polityki rozwoju stanowi, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tym zakresie Sąd rozpoznaje argumenty podniesione w toku rozprawy, nieobjęte zarzutami skargi, bowiem granice rozpoznania przez Sąd są szersze aniżeli granice zaskarżenia. Skarżący ubiegał się o dofinansowanie projektu w ramach Wielkopolskiego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 Priorytet I Działanie 1.2 Wsparcie Rozwoju MSP jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą – małe przedsiębiorstwo. Pomimo uzyskania informacji o tym, iż ocena merytoryczna zakończyła się wynikiem pozytywnym, a projekt uzyskał liczbę 24,5 pkt., co stanowi 60,05% maksymalnej liczby punktów-projekt nie otrzymał dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego z uwagi na fakt, iż znalazł się na 38 miejscu listy rezerwowej. W istocie więc strona podjęła polemikę z otrzymaną liczbą punktów w kryteriach, które uznała za nisko ocenione i w tym zakresie złożyła protest. Sporna w niniejszej sprawie jest punktacja za kryteria wartościujące numer 5, 9, i 10. Za kryterium nr 5 "Wnioskodawca posiada potencjał gwarantujący efektywną i kompleksową realizację projektu" wnioskodawca otrzymał 2 punkty na 6 możliwych. Zdaniem składu orzekającego ocenie Komisji Oceny Projektów nie można postawić, zarzutu naruszenia przepisu art. 26 ust.1 pkt. 4 i art. 9 ust. 2 pkt. 6 ustawy – O zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Jednoznaczne brzmienie kryterium w sposób przejrzysty doprecyzowane we wzorze Biznes Planu, w którym podano, że na podstawie informacji zawartych w Biznes Planie zostanie oceniony potencjał przedsiębiorstwa, wskazano także jakie w szczególności informacje instytucja zarządzająca będzie brała pod uwagę przy ocenie potencjału wnioskodawcy. Wzór Biznes Planu, który Wnioskodawca zobowiązany był wypełnić zgodnie z instrukcjami w nim zawartymi (por. punkt III Regulaminu konkursu) był jednakowy dla wszystkich beneficjentów i został sprecyzowany już na etapie ogłoszenia konkursu. Zasadnie więc Komisja oceniała takie czynniki jak zasoby lokalowe na dzień złożenia wniosku i wszystkie informacje mające wpływ na jego potencjał, również całkowity stan posiadania własnych zasobów. Nie sposób natomiast zgodzić się z twierdzeniem organu prognozującym ewentualne opóźnienia planowanej budowy, bo to obecna sytuacja, a nie potencjalne opóźnienia podlegają rozpoznaniu. Niemniej to i tak zawarte w Biznes Planie czynniki kapitałowe, ludzkie, naturalne maja znaczenie dla oceny projektu na dzień złożenia wniosku. Ustalając kryterium oceny potencjału wnioskodawców, instytucja zarządzająca ma swobodę w określeniu, jakie cechy mają dla niej największe znaczenie dla oceny wiarygodności wnioskodawcy i jego zdolności do realizacji zgłoszonego projektu. W związku z tym istotne jest co poprzez wyrażenie "potencjał" rozumie instytucja zarządzająca, a nie to jakie znacznie temu wyrażeniu przypisuje Wnioskodawca. Przy czym organ winien oceniać je przez pryzmat kryteriów ustalonych przez tę instytucję, samo zaś sformułowanie kryterium Nr 5 w powiązaniu z odpowiadającymi mu punktami Biznes Planu nie budzi wątpliwości. W takim kontekście nie podważa stwierdzeń Komisji Oceny Projektów argument strony, iż ocena organu jest oceną bardzo subiektywną. Kwestionując ocenę kryterium nr 9 strona wskazała, iż każda nowość w ofercie firmy jest jednoznaczna z wprowadzeniem unikatowych produktów na rynek regionalny w wyniku wdrożenia własnej technologii produkcji. W ocenie składu orzekającego nie każda nowa oferta jest nowym produktem, jak również nie musi być wynikiem wdrożenia nowej technologii. W aspekcie kryterium Nr 9 pkt. 3.1 Biznes Planu wymaga od Wnioskodawcy wskazania na czym polega innowacyjność projektu oraz wykazania, że są to rozwiązania innowacyjne. W części dotyczącej innowacji technologicznej wyszczególnione zostały maszyny o szeregu funkcji, jednakże bez wskazania – na czym polega ich innowacyjność. Podniesione dopiero na rozprawie okoliczności związane z datą produkcji poszczególnych maszyn nie przesądzają o ich innowacyjności. Polemika z organem w tej części jest o tyle bez znaczenia dla rozstrzyganej kwestii, iż organ w orzeczeniu Komisji Odwoławczej nie odnosi się do poszczególnych maszyn i daty ich produkcji, ale do rozwiązań technologicznych w nich zastosowanych. Zgodnie bowiem z wytycznymi do tej części Biznes Planu beneficjent winien wskazać, że rozwiązania innowacyjne są stosowane krócej niż 5 lat, czego nie wskazano ani w dokumentacji projektowej ani nawet w proteście. Maszyny szwalnicze według opisu zawartego w Biznes Planie posiadają szereg funkcji. Co zaś najbardziej istotne owych nowych rozwiązań technologicznych strona we wniosku i Biznes Planie nie wskazała. W ocenie Sądu sam fakt rozpoczęcia produkcji w czasie krótszym niż 5 lat danej maszyny nie oznacza, że zawiera one rozwiązania dotąd nie stosowane. A przynajmniej nie wynika to z opisu urządzeń opisanych w projekcie. Podzielić tu należy stanowisko organu, iż uzupełnianie czy modyfikacja wniosku na etapie postępowania sądowoadministracyjnego jest spóźnione. Wyraźnie wskazuje się też w pkt. 3.2 Biznes Planu, iż stwierdzenia dotyczące innowacyjności należy oprzeć na konkretnych źródłach potwierdzenia takich faktów m. innymi opiniami jednostek naukowo-badawczych, dokumentami patentowymi, dostępnymi badaniami. Strona niewątpliwie nie posiada dokumentów potwierdzających rozwiązanie innowacyjne w zakresie innowacyjności produktowej. Dodać też należy, iż zgodnie ze Słowniczkiem Programu Regionalnego dostępnym na stronach internetowych ww.wrpo.wielkopolskie.pl -innowacja produktowa oznacza wprowadzenia na rynek przez dane przedsiębiorstwo nowego towaru lub usługi, lub znaczące ulepszenie oferowanych uprzednio towarów lub usług w odniesieniu do ich charakterystyk lub przeznaczenia. Znaczące ulepszenie nie oznacza tylko nowej oferty proponowanych produktów. Jak wyżej wskazano ulepszenie czy to charakterystyk technicznych, czy komponentów, czy też innych cech funkcjonalnych musi być odpowiednio udokumentowane. W tym zakresie własne rozeznanie rynku małych zakładów tapicerskich nie jest wystarczającym źródłem wykazania takich cech. Wskazana w pkt. 3.1.3 Biznes Planu spodziewana zmiana warunków lokalowych i wprowadzenie nowoczesnej produkcji do nowej hali niewątpliwe zdaniem Sądu wprowadzi zmiany organizacyjne i usprawni organizację przedsiębiorstwa, ale brak jest podstaw dla przyjęcia, iż wyposażenie magazynu w najnowszy sprzęt komputerowy czy też oprogramowanie biurowe i finansowo-magazynowe są rozwiązaniami stosowanymi krócej niż 5 lat w skali regionu. Wypada w tym miejscu zaznaczyć, iż innowacja organizacyjna to zastosowanie w przedsiębiorstwie nowej metody organizacji jego działalności biznesowej, nowej organizacji miejsc pracy lub nowej organizacji relacji zewnętrznych. Załączone dokumenty nie wskazują na dokonania w zakresie własnej działalności badawczo-rozwojowej i współpracy z innymi przedsiębiorstwami w tym zakresie czy też posiadania wiedzy niematerialnej w postaci patentów, licencji, know-how. (patrz wymieniony słowniczek). Podkreślić też w tym miejscu należy, iż Komisja Oceny Projektów nie zdyskwalifikowała Wnioskodawcy w zakresie tego kryterium, a jedynie przyznała 6 punktów z 12 możliwych przyjmując innowację, ale jedynie w skali przedsiębiorstwa. Za kryterium Nr 10–"Realizacja projektu wpłynie na rozwój przedsiębiorstwa oraz wzrost jego konkurencyjności" przyznano 1,5 pkt. na 3 możliwe. Skarżący nie zgadzając się z tak przyznaną liczbą punktów uznał, iż niedostatecznie uwzględniono poprawę organizacji produkcji, zwiększenie produkcji, wydajność produkcji, a w następstwie uznano, że firma osiągnie wzrost konkurencyjności, ale w umiarkowanym stopniu. Ustalenie takie było także skutkiem porównania przychodów z działalności z częścią finansową Biznes Planu, a także uwzględnianie faktu dystrybucji towarów poprzez jednego pośrednika holenderskiego. Niewątpliwie bowiem z punktów 4.1,2.3 wynika, iż dostawa wewnątrzwspólnotowa związana jest właśnie z tym kontrahentem. Także w pkt. 2.6 Biznes Planu Wnioskodawca w zakresie sprzedaży zagranicznej wskazał na dotychczasowy rynek zbytu a w zakresie produkcji krajowej zakładał jedynie zacieśnienie stałej, już istniejącej współpracy. Dopiero w proteście Skarżący podniósł, iż zakłada się rozwój i kontynuację współpracy z holenderskim kontrahentem (być może również poprzez nawiązanie relacji biznesowych z nowymi odbiorcami zagranicznymi) i aktywizację sprzedaży na rynku krajowym. Poczynienie takich założeń dopiero w środku odwoławczym uniemożliwia odmienną od organu ocenę wniosku na dzień jego złożenia. Prawidłowo w ocenie Sądu oba aspekty kryterium Nr 10 tj. rozwój przedsiębiorstwa i wzrost konkurencyjności organ oceniał na podstawie analizy wszystkich informacji zawartych we wniosku i dołączonych załącznikach. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, iż ocena spornego projektu została dokonana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, wobec czego należało orzec o oddaleniu skargi jako nie zasługującej na uwzględnienie na podstawie art.30c ust.3 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006r - O zasadach prowadzenia polityki rozwoju . /-/M.Ławniczak /-/ B.Sokołowska /-/ M.Lorych-Olszanowska T.M.d