III SA/Po 966/12

Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 października 2012 r. wniosku P. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania potrącenia na poczet podatku od środków transportowych za 2012 rok; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący P. B., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500zł, wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (k. 12 akt sądowych). W uzasadnieniu wniosku złożonym na urzędowym formularzu Skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. W związku małżeńskim obowiązuje ustrój wspólności majątkowej. Całkowity dochód miesięczny brutto rodziny to 1.500zł (umowa o pracę Wnioskodawcy). Wnioskodawca posiada grunty rolne o pow. 7,37ha. Oświadczenie majątkowe złożone przez Skarżącego budziło wątpliwości. W świetle okoliczności znanych z urzędu, Wnioskodawca nie przedstawił swojej sytuacji majątkowej zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy. Ustalenia poczynione przy okazji rozpoznawania wniosków o prawo pomocy w innych sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem wskazują, że Skarżący czerpie dochody z trzech źródeł (umowa o pracę, działalność gospodarcza oraz działalność rolnicza), a roczne przychody tylko z wykonywanej działalności gospodarczej kształtowały się na poziomie około jednego miliona złotych rocznie. Pismem z dnia 04 października 2012 roku Wnioskodawca został zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego. Na podstawie przekazanych dokumentów, dodatkowych wyjaśnień, a także akt spraw zawisłych przed tutejszym Sądem ustalono, co następuje. P. B. czerpie dochody z trzech źródeł: stosunek pracy (1.500zł brutto miesięcznie), w ramach zarejestrowanej działalności gospodarczej (średniomiesięczny przychód za osiem miesięcy 2012 roku wynosi 39.455zł) oraz gospodarstwa rolnego (przychód ze sprzedaży płodów rolnych za 2011 rok to 19.000zł). Dopłaty do działalności rolniczej to około 7.000zł rocznie. Koszty prowadzenia działalności rolniczej za rok 2012 to 12.630zł. Wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej za osiem miesięcy 2012 roku wyniosły 361.999,35zł. Żona wnioskodawcy nie posiada własnych źródeł dochodu i pozostaje na utrzymaniu męża. Poza nieruchomościami rolnymi (7,37ha) do Wnioskodawcy i jego żony należą także: stacja benzynowa w [...] (nieczynna od 2010 roku, obciążona hipoteką), stacja benzynowa w [...] (oddana w dzierżawę, obciążona hipoteką) oraz stacja kontroli pojazdów w [...] (oddana w dzierżawę, obciążona hipoteką). Wnioskodawca wraz z żoną posiada także następujące ruchomości: samochód Volkswagen Transporter z 1997 roku (wartość około 15.000zł, obciążony zastawem bankowym), ciągnik Białoruś, samochód Volkswagen Caddy z 2008 roku (zakupiony na kredyt, do spłaty pozostało osiem rat, wartość rynkową pojazdu Wnioskodawca określił na około 35.000zł), samochód Mercedes Klasy S 600 z 1994 roku (wartość rynkowa została określona na około 15.000zł) oraz samochód Volkswagen Tiguan z 2009 roku (zakupiony na kredyt do spłaty pozostały 23 raty, wartość rynkową pojazdu Wnioskodawca określił na około 60.000zł). Wnioskodawca oświadczył, że przeciwko niemu prowadzone są postępowania egzekucyjne na łączną kwotę prawie 582.000zł. Według oświadczenia, egzekucja została skierowana do rachunków bankowych oraz wierzytelność. Ustanowione zostały także hipoteki przymusowe i zastawy skarbowe. Należności egzekwowane na rzecz urzędu skarbowego (około 66.000zł) spłacane są w układzie ratalnym. Wnioskodawca oświadczył, że posiada zobowiązania kredytowe na łączną kwotę około 372.000zł. Według przedstawionego zestawienia wysokość obciążeń miesięcznych (suma rat kredytowych) wynosi około 7.600zł. Wysokość obciążeń miesięcznych z tytułu leasingu to 2.202zł. Należności w kwocie 103.703,54zł na "są wymagalne natychmiast". Koszty utrzymania miesięcznego rodziny zostały określone na kwotę 2.380zł miesięcznie. Odnośnie podmiotu "A" Sp. z o.o. wyjaśniono, że Wnioskodawca jest prokurentem tego przedsiębiorcy, 100% udziałów Spółki należy do synów wnioskodawcy oraz, że Spółka wynajmuje od Wnioskodawcy pomieszczenia stacji diagnostycznej za kwotę 5.162zł netto miesięcznie. Na dzień rozpoznania wniosku w Wydziale III tutejszego Sądu toczą się (nie zostały zakończone w pierwszej instancji) cztery postępowania ze skarg Wnioskodawcy (wnioskodawcy i jego żony). Łączna kwota wpisów od tych skarg wynosi 2.105zł. Sytuacja rodzinna i majątkowa Wnioskodawcy nie uzasadnia stanowiska, że uiszczenie kosztów sądowych związanych z rozpoznaniem niniejszej skargi spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej jego rodziny w taki sposób, iż nie będzie ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Majątek zgromadzony przez Wnioskodawcę i jego żonę oraz ujawnione przychody w sposób jednoznaczny wykluczają Skarżącego z grona osób uprawnionych do uzyskania wsparcia w formie prawa pomocy. Ujemny wynik finansowy z pozarolniczej działalności gospodarczej, istnienie zobowiązań kredytowych, czy wszczęcie postępowań egzekucyjnych, na gruncie niniejszej sprawy, nie jest wystarczające dla przyjęcia stanowiska, że Skarżący nie posiada możliwości zgromadzenia środków finansowych na uiszczenie kosztów sądowych. W tym zakresie wskazać należy, że przychody tylko z pozarolniczej działalności gospodarczej (bez przychodu z gospodarstwa rolnego oraz wynagrodzenia za pracę) za osiem miesięcy bieżącego roku wynoszą 39.455zł średniomiesięcznie. Tylko te przychody przewyższają obciążenia z tytułu kosztów sądowych, deklarowanych kosztów utrzymania koniecznego oraz ujawnionych miesięcznych obciążeń kredytowych. Wnioskodawca nie wykazał, iż środki egzekucyjne zastosowane w postępowaniach egzekucyjnych, wykluczają możliwości zrealizowania obowiązku zapłaty kosztów sądowych. Pomimo wezwania Skarżący nie udokumentował, że zastosowane środki egzekucyjne są skuteczne oraz w jakim zakresie. W szczególności Skarżący nie wykazał, że egzekucja została skierowana do czynnych rachunków bankowych (nie wykonano wezwania w zakresie przedłożenia wyciągów z czynnych rachunków bankowych). Z przedłożonych dokumentów nie wynika, że skierowanie egzekucji do wierzytelności przypadających Skarżącemu, ma ten skutek, iż kwota pozostająca w dyspozycji Wnioskodawców (kwota wolna od egzekucji) nie wystarcza na pokrycie deklarowanych kosztów utrzymania koniecznego oraz kosztów prowadzonych postępowań sądowych. Podkreślić przy tym należy, że zaległości na rzecz urzędu skarbowego, które Wnioskodawca wskazał, jako należności egzekwowane, są spłacane w układzie ratalny (Wnioskodawca nie przedłożył żadnych dokumentów dotyczących układu ratalnego). Natomiast ustanowienie hipoteki przymusowej czy zastawu skarbowego nie prowadzi do ograniczenia aktualnych zdolności płatniczych. Uznać zatem należy, że Wnioskodawca nie wykazał, że osiągane przez niego przychody są w ogóle uszczuplane, ewentualnie w jakim zakresie są uszczuplane, przez prowadzone postępowania egzekucyjne. Jeśli nieznana pozostaje wysokość kwot pobranych od Wnioskodawcy poprzez realizację środków egzekucyjnych, to nie można stwierdzić czy i w jakim rozmiarze, prowadzone postępowania egzekucyjne ograniczają możliwości płatnicze wynikające z posiadanych przychodów. Wnioskodawca nie przedłożył żadnych dokumentów (w szczególności wyciągów z czynnych rachunków bankowych), które nakazywałyby przyjąć, że środki finansowe pozostające w jego faktycznej dyspozycji (jego faktyczne obroty finansowe) kształtują się na innym poziomie niż ten określony w dokumentacji rachunkowej prowadzonej dla zarejestrowanej działalności gospodarczej. Z kolei wysokość wydatków uwidaczniana w kosztach pozarolniczej działalności gospodarczej nie wskazuje na ograniczenie możliwości płatniczych Wnioskodawcy do granic zabezpieczenia minimum socjalnego. Przedmiotowe wydatki za osiem miesięcy tego roku wyniosły średniomiesięcznie 45.249,92zł. Przy czym Wnioskodawca ponosi także koszty prowadzenia działalności rolniczej, które według oświadczenia w 2012 roku wyniosły 12.630zł. W tym stanie rzeczy dla oceny zdolności do uiszczenia kosztów sądowych przyjąć należało, że realizowane przez Wnioskodawcę wydatki obrazują wysokość środków pozostających w jego dyspozycji, czyli środków, które nie podlegają egzekucji, a przez to mogą zostać przeznaczone także na koszty sądowe w myśl zasady równoważnego traktowania powinności finansowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270), orzeczono jak w sentencji postanowienia.