III SA/Po 971/06
WyrokWSA w Poznaniu2007-03-20
Skład orzekający: Maria Lorych-Olszanowska, Marzenna Kosewska, Walentyna Długaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy producent rolny, który nie jest faktycznym posiadaczem (w sensie władania i swobody decyzyjnej) gruntów rolnych, może ubiegać się o przyznanie płatności bezpośrednich do tych gruntów, mimo że zgłosił je we wniosku?Ratio decidendi
Producent rolny nie może ubiegać się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, jeśli nie jest ich faktycznym posiadaczem w rozumieniu przepisów ustawy o płatnościach bezpośrednich, nawet jeśli zgłosił te grunty we wniosku. Kluczowym kryterium jest faktyczne władanie gruntem i swoboda podejmowania decyzji co do jego uprawy, a nie tylko zgłoszenie we wniosku.Stan faktyczny
Z.D. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005, deklarując konkretne działki. Organ I instancji odmówił przyznania płatności i nałożył sankcje finansowe, wskazując, że te same działki zostały zgłoszone przez Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną (RSP) w S., która była ich użytkownikiem i płatnikiem podatku rolnego. Z.D. wniósł odwołanie, podnosząc naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu i bezprawne posiadanie gruntów przez RSP. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając brak naruszenia prawa do czynnego udziału i brak spełnienia przez Z.D. przesłanki posiadania gruntów. Z.D. wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę Z.D.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Walentyna Długaszewska ( spr.) Protokolant: sekr. sąd. Anna Piotrowska-Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2007r. przy udziale sprawy ze skargi Z.D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych o d d a l a s k a r g ę /-/W. Długaszewska /-/M. Lorych-Olszanowska /-/M. Kosewska WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
Dnia [...]r. Z.D. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005.
We wniosku producent rolny zadeklarował do dopłaty działki ewidencyjne o numerach [...], [...], [...], [...] leżące w województwie w., powiat g., gmina Ł., obręb S.. Łączna powierzchnia zadeklarowanych do udzielenia płatności działek rolnych wyniosła [...]ha.
Po weryfikacji wniosku i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] roku odmówiono przyznania Z.D. płatności na rok 2005 tytułem Jednolitych Płatności Obszarowych i Uzupełniających Płatności Obszarowych oraz nałożono sankcje finansowe.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że zgłoszone przez producenta rolnego ww. działki, zostały zgłoszone również przez innego wnioskodawcę – Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną w S..
RSP w S. złożyła do akt administracyjnych oświadczenie o użytkowaniu przez nią działek rolnych o numerach [...], [...], [...], [...] , zaświadczenie z Urzędu Gminy Ł. o tym, że spółdzielnia była użytkownikiem i płatnikiem podatku rolnego w roku 2005 od ww. działek oraz oświadczenie sąsiada RSP o użytkowaniu przedmiotowych działek przez rolniczą spółdzielnie.
Z.D. wniósł odwołanie od wskazanej wyżej decyzji.
W odwołaniu podniósł, iż decyzja została wydana z naruszeniem prawa strony do czynnego udziału a także wskazał, że "(...) o bezprawnym posiadaniu (przetrzymywaniu) i użytkowaniu gruntu działek objętych wnioskiem przez RSP S. informowałem pismem B.P. ARiMR trzykrotnie i raz B.P. ARiMR".
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] roku utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że nie miało miejsca naruszenie prawa strony do czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym, albowiem biura powiatowe informowały stronę o wszelkich działaniach wykonywanych w związku ze złożonym wnioskiem.
Ponadto organ II instancji powołując się na art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. Nr 6 poz. 40 ze zm.) wskazał, że dopłatę może otrzymać tylko posiadacz gospodarstwa rolnego, którego grunty są utrzymane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska oraz gdy łączna powierzchnia działek kwalifikujących się do objęcia płatnościami jest nie mniejsza niż 1ha.
W ocenie organu Z.D. nie spełnia wskazanych wyżej przesłanek, bowiem nie jest posiadaczem przedmiotowych działek, które są użytkowane przez RSP w S..
Z.D. wniósł skargę, domagając się uchylenia decyzji organów I i II instancji. Skarżący podniósł, że uniemożliwiono mu czynny udział w toczącym się postępowaniu a także, iż RSP " będąc świadom bezprawności posiadania i użytkowania gruntu, składał wniosek o dopłatę obszarową (...)".
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Przy czym, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.),sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi, m.in., przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. Nr 6, poz. 40 z 2004 r. ze zm.), który stanowi, że osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej "gruntami rolnymi".
Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego.
Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie wymagane jest dla skutecznego ubiegania się o przyznanie dopłat bezpośrednich. Przesłanki te to posiadanie przez osobę fizyczną lub prawną, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego, gruntów rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, oraz posiadanie działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha.
W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje to, iż działki nr [...], [...], [...], [...] leżące w województwie w., powiat g., gmina Ł., obręb S., w 2005 roku znajdowały się w użytkowaniu Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w S.. Okoliczność tę przyznaje sam skarżący, który wprawdzie podnosi, iż Spółdzielnia użytkuje wskazane wyżej grunty wbrew prawu i wbrew woli właścicieli, jednakże, jak słusznie wskazał organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zasadniczym kryterium dla organu administracji przy dokonywaniu rozstrzygnięcia jest w tym przypadku ustalenie, czy wnioskodawca w roku gospodarczym 2005 faktycznie władał przedmiotową nieruchomością, nie tylko w sposób fizyczny, ale również, czy miał swobodę podejmowania decyzji, co i kiedy uprawiać na danej działce. Wskazana wyżej okoliczność wynika również z zaświadczenia Wójta Gminy Ł. z dnia [...] roku, zgodnie z którym RSP było użytkownikiem przedmiotowych działek oraz oświadczenia sąsiada spółdzielni Z.P..
W świetle powyższego, w ocenie Sądu, organy obu instancji uznały trafnie, iż Z.D. nie jest posiadaczem gruntów wskazanych we wniosku o przyznanie płatności, (w sensie faktycznego władania tymi gruntami), albowiem znajdowały się one w rzeczywistym użytkowaniu rolniczym innego podmiotu.
Brak zaś możliwości uznania skarżącego za osobę posiadającą wskazane we wniosku działki w rozumieniu art. 2 ust 1 cytowanej wyże ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, skutkował koniecznością orzeczenia o odmowie przyznania mu płatności. Organ I instancji prawidłowo również zastosował sankcję w postaci potrącania z płatności pomocy, do której producent rolny jest uprawniony w ramach wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności, wskazanej w decyzji kwoty [...] złotych, ze względu na to, iż we wniosku o dopłaty skarżący wskazał grunty o łącznej powierzchni [...] ha, z czego sporne działki obejmowały [...] ha a więc 100 % całej zadeklarowanej powierzchni. Jak wskazał organ, dla Jednolitej Płatności Obszarowej, zgodnie z art. 138 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z 29 października 2004 roku o ustanowieniu szczegółowych zasad zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. U.L 345 z 20.11.2004), jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej wykryte zostanie, iż ustalona różnica miedzy zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art. 2 pkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 50% , rolnik jest wykluczany z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między areałem zadeklarowanym a zatwierdzonym. Dla Uzupełniającej Płatności Obszarowej , zgodnie z Art. 51 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku, jeśli dla całkowitego zatwierdzonego obszaru objętego pojedynczym wnioskiem obszar zadeklarowany przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust 3 niniejszego rozporządzenia o więcej niż 50 %, rolnik będzie wyłączony z otrzymywania pomocy do wysokości równiej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym.
Ponadto, Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które miałyby wpływ na wynik sprawy, w szczególności dotyczących wszczęcia postępowania, jak i zapewnienia skarżącemu udziału w toczącym się postępowaniu, a nadto z uwagi na to, iż okoliczności faktyczne sprawy, w świetle obowiązujących przepisów, nie budziły wątpliwości i w istocie nie były sporne pomiędzy stronami.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z prawem, wobec czego orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia .2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
/-/ W. Długaszewska /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ M. Kosewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło