III SA/Po 971/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-03-10
Skład orzekający: Mirella Ławniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy o tej samej treści, co poprzedni, który został prawomocnie rozstrzygnięty, uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 249a P.p.s.a.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy o tożsamej treści, co poprzedni, który został już prawomocnie rozstrzygnięty, stanowi podstawę do umorzenia postępowania na podstawie art. 249a P.p.s.a., ponieważ rozpoznanie takiego wniosku staje się zbędne. Dodatkowo, sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej w sposób umożliwiający przyznanie prawa pomocy, a jego oświadczenie majątkowe budzi wątpliwości ze względu na jego powiązania biznesowe.Stan faktyczny
Skarżący R. P. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie dotyczącej płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich. Referendarz sądowy umorzył postępowanie, uznając wniosek za zbędny i nadużycie prawa procesowego z uwagi na powtarzalność wniosku i brak wyjaśnienia sytuacji majątkowej. Skarżący wniósł sprzeciw, domagając się uchylenia postanowienia, ale nie odniósł się do merytorycznej treści orzeczenia referendarza. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, co w kontekście analizy oznacza utrzymanie w mocy postanowienia referendarza o umorzeniu postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 marca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2012 roku nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009; postanawia: umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2016 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu umorzył postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczęte na skutek kolejnego już wniosku pochodzącego od skarżącego R. P. (k. 249-251 akt sądowych).
W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że Wnioskodawca występuje z kolejnymi żądaniami przyznania prawa pomocy i nie podejmuje próby wyjaśnienia swojej sytuacji rodzinnej i majątkowej, w tym także na etapie składania środków zaskarżenia, gdzie ogranicza treść pism do zarzutów, że kwestionowane orzeczenia są "niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym".
Referendarz sądowy uznał, że kolejne oświadczenie majątkowe Skarżącego nie pozwala ustalić rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej oraz zdolności płatniczych Skarżącego. Ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej budzą wątpliwości, co do zgodność z rzeczywistym stanem rzeczy oraz nie pozwalają wnioskować o zdolnościach płatniczych strony postępowania.
Referendarz sądowy uznał, że ponawianie wniosków o prawo pomocy bez wyjaśnienia sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy stanowi nadużycie prawa procesowego.
Podsumowując referendarz sądowy wskazał, że żądanie przyznania prawa pomocy o treści wskazanej w kolejnym formularzu wniosku o prawo pomocy zostało już prawomocnie rozstrzygnięte w niniejszej sprawie. Zatem rozpoznanie aktualnego wniosku o tożsamej treści jest zbędne w rozumieniu art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm.).
R. P. skorzystał z prawa do wniesienia sprzeciwu.
Wnioskodawca zażądał uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości, jako niezgodnego z stanem faktycznym i prawnym, ale nie ustosunkował się do merytorycznej treści orzeczenia referendarza sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte przed dniem 15 sierpnia 2015 roku.
Zatem w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie - art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm. - dalej P.p.s.a.) w brzmieniu obowiązującym przed datą 15 sierpnia 2015 roku.
Przy czym, zgodnie z art. 249a P.p.s.a., postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się, jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne – art. 1 pkt 66 w związku z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 roku o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2015, poz. 658).
W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu).
Występując z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy Skarżący nie wykazał ani wysokości przychodów, ani kosztów utrzymania koniecznego. Natomiast ogólnikowe twierdzenia, że wnioskodawca korzysta z noclegowi dla bezdomnych oraz jadłodajni [...], należy uznać jako równoważne z odmową przedstawienia dokładnych informacji o sytuacji rodzinnej i majątkowej strony postępowania.
Skarżący nie podjął próby wykazania swojej sytuacji majątkowej także na etapie korzystania z prawa do wniesienia sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego.
Natomiast w świetle faktów znanych Sądowi z urzędu, oświadczenie majątkowe Skarżącego budzi wątpliwości, co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy.
W toku rozpoznawania przez sądy administracyjne licznych skarg oraz wniosków o przyznanie prawa pomocy ujawniono bowiem, że R. P. występuje jako reprezentant lub także udziałowiec, co najmniej czterech spółek z ograniczoną odpowiedzialnością ("A" Spółka z o.o., "B" Spółka z o.o., "C" Spółka z o.o. oraz "D" Spółka z o.o.).
W tym stanie rzeczy oświadczenie majątkowe skarżącego, które nie zostało poparte dowodami z dokumentów nie stanowi właściwej podstawy dla przeprowadzenia oceny zdolności płatniczych strony postępowania.
Z tych względów Sąd uznał, że kolejne oświadczenie majątkowe wnioskodawcy jest niepełne i jako takie nie uzasadnia zastosowania przywileju zwolnienia od ponoszenia ciężarów publicznych, czy też pokrycia ze środków publicznych kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu przez pełnomocnika z urzędu.
Na obecnym etapie postępowania skarżący nie wykazał ziszczenia się w jego sytuacji materialnej i rodzinnej przesłanek przyznania prawa pomocy.
Natomiast żądanie przyznania prawa pomocy oparte na treści oświadczenia majątkowego wskazanej w kolejnym formularzu wniosku o prawo pomocy zostało już prawomocnie rozstrzygnięte
W konsekwencji, na podstawie cytowanych wyżej przepisów, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło