III SA/Po 977/11

Dnia 13 kwietnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska -Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 października 2011r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie wystawienia tytułu wykonawczego oddala skargę Wierzyciel – P.C.Ś. działając z upoważnienia Prezydenta Miasta w dniu 23.04.2010 r wystawił tytuł wykonawczy nr PCŚ [...] na nazwisko P. K., na podstawie decyzji z dnia 13.11.2009 r., którą orzeczono o obowiązku zobowiązanego do zwrotu należności w kwocie 1200 zł. z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym. Wskazany wyżej tytuł wykonawczy został skierowany do egzekucji do Oddziału Egzekucyjnego Urzędu Miasta. W dniu 11.06.2010 r. postępowanie egzekucyjne zostało zakończone, bowiem Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym wyegzekwował całą kwotę objętą tytułem wykonawczym wraz z kosztami upomnienia. W związku z powyższym, P.C.Ś. pismem z dnia 17.06.2010 r. wniosło o wycofanie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 23.04.2010 r., z powodu spłacenia zobowiązania. W dniu 29.03.2011 r. do P.C.Ś. wpłynął wniosek P. K. o wznowienie postępowania w sprawie wystawienia tytułu wykonawczego i uznanie zobowiązanego jako strony postępowania administracyjnego dotyczącego wystawienia tytułu wykonawczego. W uzasadnieniu wniosku zobowiązany wskazał, że nie z własnej winy, nie uczestniczył w postępowaniu zakończonym wystawieniem tytułu wykonawczego nr [...]. Postanowieniem z dnia 28.04.2011 r. P.C.Ś. – działając na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 104 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) – odmówiło wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie wystawienia tytułu wykonawczego o nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że niniejsza sprawa została zakończona nie decyzją administracyjną, lecz tytułem wykonawczym nr [...]. Z uwagi zatem na fakt, że organ w przedmiotowej sprawie działał w innej formie prawnej, aniżeli decyzja administracyjna, brak jest podstaw do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej tytułem wykonawczym. W zażaleniu na powyższe postanowienie, P. K. podniósł, że należność na którą został wystawiony tytuł wykonawczy była już spłacona w dacie jego wystawienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 27 października 2011 r. wydanym na podstawie art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych( Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 17 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst. jedn. Dz. U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy wskazał, że tytuł wykonawczy z dnia 23.04.2010 r. będący podstawą skierowania sprawy do egzekucji, nie stanowi decyzji administracyjnej, zatem nie mają w stosunku do niego zastosowania przepisy art. 145 – 152 k.p.a. dotyczące wznowienia postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. K. podniósł, że w dacie wystawienia tytułu wykonawczego, zaległość została już uiszczona (w dniu 09.04.2010 r.) przelewem na konto bankowe P.C.Ś. Wskazał ponadto, że bezsporne jest, że prawomocnie uchylono i umorzono postępowanie administracyjne, w którym wydano decyzję z dnia 13.11.2009 r. będącą podstawą do wydania przedmiotowego tytułu wykonawczego. Zdaniem skarżącego, brak administracyjnego orzeczenia, co do wystawienia tytułu wykonawczego narusza rażąco obowiązujące przepisy prawne. Do pisma procesowego z dnia 15.02.2012 r. skarżący dołączył kserokopię pisma P. C.Ś. z dnia 12.11.2010 r. z którego wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20.04.2010 r. stwierdziło nieważność decyzji z dnia 26.08.2009 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Następnie decyzją z dnia 05.05.2010 r. przyznano świadczenie z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionych S. i S. rodzeństwa K. w łącznej kwocie 400 zł. miesięcznie w okresie od dnia 01.08.2009 r. do 30.09.2009 r. Skarżący przedstawił również szczegółowy wykaz wpłat świadczeń z funduszu alimentacyjnego jak i wpłat dokonanych na poczet zadłużenia względem PCŚ. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 13 kwietnia skarżący złożył do akt sprawy pismo z dnia 12 kwietnia 2012r, w którym wskazał, że decyzją z dnia 28.02.2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z dnia 13.11.2009 r. i umorzyło postępowanie przed organem I instancji. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22.11.2010 r., sygn. akt P 28/08, skarżący podniósł, że wystawienie tytułu wykonawczego powinno nastąpić w wyniku wydania w tym zakresie orzeczenia administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone w szczególności przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Kierując się wskazanymi wyżej przepisami oraz mając na uwadze podniesione w skardze zarzuty, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpatrywana sprawa został wszczęta na skutek wniosku skarżącego P. K. o wznowienie postępowania w sprawie wystawienia tytułu wykonawczego o nr [...]. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 października 2011 r. utrzymujące w mocy postanowienie P.C.Ś. odmawiające wznowienia postępowania w sprawie wystawienia tytułu wykonawczego o nr [...]. Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) dalej u.p.e.a., jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiednie stosowanie może oznaczać stosowanie tych przepisów wprost, z modyfikacjami bądź niemożliwość ich stosowania w danej sprawie w ogóle. W przypadku przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stosowanie ich w postępowaniu egzekucyjnym jest niemożliwe. Przede wszystkim, z uwagi na różne cele instytucji wznowienia postępowania i postępowania egzekucyjnego. Wznowienie postępowania w warunkach art. 145 § 1 k.p.a. jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością, wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Z kolei postępowanie egzekucyjne ma na celu szybkie, skuteczne, przymusowe zrealizowanie przez organ egzekucyjny tytułów wykonawczych w warunkach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stosownie do art. 1 pkt 1-2 i art. 26 § 1 powołanej ustawy. Przede wszystkim, wznawia się postępowania zakończone decyzją ostateczną (art. 145 § 1 ab initio). Wznowienie postępowania jest bowiem nadzwyczajnym trybem służącym wzruszeniu ostatecznych decyzji. Natomiast postępowanie egzekucyjne, którego wznowienia domagał się skarżący nie zostało zakończone w drodze postanowienia (w takiej formie wydawane są przez organy egzekucyjne rozstrzygnięcia - art. 17 § 1 u.p.e.a.), a poprzez wyegzekwowanie wynikającej z tytułów egzekucyjnych należności. Tytuł wykonawczy, którego uchylenie chciał uzyskać skarżący poprzez wznowienie postępowania egzekucyjnego nie jest rozstrzygnięciem wydanym w postępowaniu egzekucyjnym przez organ egzekucyjny, a wystawiony został przez wierzyciela, na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej. Środkami, jakie służą do zwalczania tytułu wykonawczego są zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym (art. 34 § 1 u.p.e.a.). Sąd podziela pogląd, że przewidziane w art. 149 § 3 k.p.a. postanowienie o odmowie wznowienia postępowania powinno być wydane, gdy wznowienie nie jest możliwe z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych ( por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex 2012). Przy czym, względy przedmiotowe, to takie kwestie (okoliczności), które określają przedmiot sprawy. Postanowienie o odmowie wznowienia postępowania winno być zatem wydane wówczas, gdy żądanie wznowienia postępowania będzie dotyczyło sprawy rozstrzygniętej przez organ w innej formie prawnej niż decyzja, czy postanowienie (np. w formie czynności materialno–technicznych, w formie zaświadczenia), gdy sytuacja strony jest kształtowana z mocy prawa, a więc bez konieczności wydawania decyzji, gdy w sprawie nie wydano decyzji ostatecznej ( por.G. Łaszczyca, C. Marzysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, tom II, Lex 2010). Zasadnie zatem organy obu instancji, działając na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., odmówiły wznowienia postępowania w sprawie wystawienia tytułu wykonawczego o nr [...]. Należy również zauważyć, że w postępowaniu egzekucyjnym, którego wznowienia żąda skarżący, egzekwowana wierzytelność objęta tytułem wykonawczym o nr [...] została skutecznie wyegzekwowana. Oznacza to, że postępowanie egzekucyjne stało się bezprzedmiotowe, brak bowiem przedmiotu postępowania - egzekwowanej należności. Spełnienie żądania strony w praktyce oznaczałoby więc powtórne egzekwowanie kwoty objętej wierzytelnością, w sytuacji, gdy została ona już wyegzekwowana. Podnoszona przez skarżącego okoliczność uiszczenia należności przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, jak wskazano wyżej, mogła być podstawą zarzutów – art. 33 pkt 1 u.p.e.a., z których skarżący skutecznie nie skorzystał. W świetle powyższego, nie uzasadnia również wznowienia postępowania w sprawie wystawienia tytułu wykonawczego powołana przez skarżącego okoliczność uchylenia decyzją z dnia 28.02.2011 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji Prezydenta Miasta z dnia 13.11.2009 r. będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego. W tej sytuacji skarżący może skorzystać z innych, przewidzianych przepisami prawa środków. Wbrew twierdzeniom skarżącego wyrok Trybunał Konstytucyjnego z dnia 22.11.2010 r., sygn. akt P 28/08 nie dotyczy kwestii postępowania egzekucyjnego, w szczególności konieczności wystawienia tytułu wykonawczego w formie orzeczenie administracyjnego. W tym stanie sprawy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 31 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), oddalił skargę.