III SA/Po 977/12

Dnia 10 czerwca 2016 roku Sebastian Michalski – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2012 roku nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich; postanawia umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Skarżący R. P., w piśmie z dnia 04 marca 2016 roku, ponownie zgłosił żądanie przyznania prawa pomocy, aktualnie strona wnosi o zwolnienia od opłat i kosztów sądowych w całości (k. 278 akt sądowych). W uzasadnieniu zgłoszonego żądania Wnioskodawca wskazał jedynie "moja sytuacja jeszcze bardziej się pogorszyła". Skarżący wystąpił z powyższym żądaniem po tym, jak Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 02 marca 2016 roku oddalił jego, kolejne w niniejszej sprawie, zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o odmowie przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że Skarżący nie wykazał takiej zmiany okoliczności, która uzasadniałaby korektę wcześniejszego rozstrzygnięcia odmawiającego mu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wskazać należy, że w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym zapadło już osiem rozstrzygnięć w przedmiocie żądań R. P., którymi domagał się on przyznania mu prawa pomocy. W kwestii przyznania Skarżącemu prawa pomocy trzy razy wypowiadał się referendarz sądowych (k. 34, k. 106 oraz k. 242 akt sądowych) oraz trzy orzeczenia wydał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (k. 45, k. 116 oraz k. 252 akt sądowych). Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny już dwa razy oddalał zażalenia Skarżącego na rozstrzygnięcia dotyczące odmowy przyznania mu prawa pomocy (k. 60 oraz k. 263 akt sądowych). Na żadnym etapie toczących się postępowań w przedmiocie przyznania prawa pomocy Skarżący nie złożył oświadczenia majątkowego o treści pozwalającej dokonać rzetelnej i rzeczowej oceny jego zdolności płatniczych. Uznać zatem należy, że Skarżący ma świadomość tego, że podnoszonym przez niego żądaniom w zakresie przyznania prawa pomocy nie towarzyszy niezbędny element wniosku o przyznanie prawa pomocy, a mianowicie oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz oświadczenie osoby fizycznej o jej stanie rodzinnym. Mając na uwadze powyższe wyjaśnić należy, co następuje. Niezbędnym elementem ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest wykazanie zmiany okoliczności sprawy, co wynika z art. 165 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016, poz. 718 – dalej P.p.s.a.). Występowanie z kolejnym żądaniem przyznania prawa pomocy, które opiera się na tożsamej argumentacji, co żądanie już prawomocnie załatwione orzeczeniem o odmowie przyznania prawa pomocy, a przy tym składanie kolejnego żądania przyznania prawa pomocy w kontekście niezrealizowanego od ponad trzech lat wezwania do uzupełnienie oświadczenia majątkowego (k. 27 akt sądowych), nosi znamiona nadużycia prawa w postaci obejścia przepisów o obowiązku przedstawienia dokładnych danych o stanie majątkowym i rodzinnym. Taka postawa strony postępowania dowodzi dalszego i świadomego uchylania się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego. Złożenie ponownego żądania przyznania prawa pomocy, ale bez wykonania wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego skierowanego do strony przy pierwotnym wniosku o prawo pomocy, ma ten skutek, że zbędne jest prowadzenie postępowania wyjaśniającego na okoliczność pogorszenia się sytuacji majątkowej Wnioskodawcy. Skoro strona postępowania, wbrew swoim obowiązkom prawnym, nie wykonuje wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, to brak jest ustaleń faktycznych objętych orzeczeniem sądowym, które mogłyby stanowić tło dla weryfikacji twierdzeń o pogorszeniu się sytuacji majątkowej strony postępowania. W takiej sytuacji ponowne żądanie przyznania prawa pomocy nie aktualizuje obowiązku Sądu w zakresie przesłania Skarżącemu formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, co skutkuje także tym, że nie ma podstaw do ponownego uruchamiania trybu z art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów, na podstawie art. 249a oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.