III SA/Po 978/12

PostanowienieWSA w Poznaniu2012-12-12

Skład orzekający: Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał rzetelnie i w sposób pełny swojej sytuacji majątkowej, co jest warunkiem koniecznym do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ogólnikowe i nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej są niewystarczające do oceny zdolności płatniczych. W związku z tym, brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący R. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. We wniosku nie podał szczegółowych informacji o swoich dochodach i kosztach utrzymania, a jedynie ogólne stwierdzenia o braku środków do życia, bezdomności i zadłużeniu. Sąd, opierając się na informacjach z urzędu (w tym o licznych wcześniejszych wnioskach skarżącego o prawo pomocy, posiadaniu działek rolnych, funkcji prezesa zarządu w spółce i zbyciu udziałów), zobowiązał skarżącego do uzupełnienia oświadczenia majątkowego. Skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów, twierdząc, że nie uzyskuje dochodów.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 grudnia 2012 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2012 roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na pismo w sprawie przyznania płatności na rok 2005; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący R. P. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego i adwokata. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu Skarżący nie wskazał źródła przychodu, wysokości przychodu, kosztów uzyskania przychodu, ani też kosztów utrzymania koniecznego. Z kolei w uzasadnieniu żądania podał, że nie ma środków na życie i leczenie oraz, że jest bezdomny. Ponadto jest zadłużony na kwotę około 250.000 zł. Oświadczenie majątkowe Wnioskodawcy budziło wątpliwości w świetle okoliczności znanych z urzędu. Do dnia wydania orzeczenia w Wydziale III tutejszego Sądu rozpoznano już ponad czterdzieści wniosków o prawo pomocy składanych przez Skarżącego w innych sprawach. Posiadane informacje wskazują, że Wnioskodawca zgłosił do systemu dopłat działki rolne o łącznej powierzchni ponad 100ha. Natomiast przeszukanie internetowych baz danych ujawniło, że Skarżący pełni funkcję prezesa zarządu w "A" Sp. z o.o., a w dniu 23 maja 2012 roku zbył na rzecz M. P. (brat) 100 udziałów w tej Spółce o łącznej wartości 100.000 zł. Pismem z dnia 12 listopada 2012 roku zobowiązano Wnioskodawcę do uzupełnienia oświadczenia majątkowego poprzez: - udokumentowanie rodzaju posiadanych źródeł przychodu oraz wysokości przychodu i kosztów jego uzyskania za 2010, 2011 i 2012 rok, - przedłożenie spisu posiadanych rachunków bankowych oraz przedłożenie wyciągów bankowych dokumentujących operacje finansowe wykonane od dnia 01 czerwca 2012r., - określenie rozmiaru prowadzonej produkcji rolnej w latach 2010 i 2011 oraz udokumentowanie wielkość przychodu ze sprzedaży wytworzonych płodów rolnych za 2010 oraz 2011 rok, - określenie wysokość kosztów prowadzonej działalności rolniczej w 2010 oraz 2011 roku, - określenie wysokość średniomiesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego, - wykazanie źródła finansowania wydatków na zaspokojenie potrzeb życiowych oraz źródła finansowania kosztów działalności rolniczej, - udokumentowanie kto jest udziałowcem spółki "A" Sp. z o.o., określenie wysokość kapitału zakładowego Spółki, wskazanie źródła pochodzenia środków na kapitał zakładowy oraz udokumentowanie przychodów Wnioskodawcy z tytułu zajmowania stanowiska prezesa tej Spółki, - przedłożenia odpisu umowy dotyczącej zbycia udziałów spółki "A" Sp. z o.o. na rzecz M. P., - wskazanie czyją stanowią własność oraz podanie tytułu prawnego do zajmowania nieruchomości położonych pod adresami: [...], [...] (adres zamieszkania według aktu notarialnego złożonego do akt sprawy o sygn. akt III SA/Po 206/12), [...], [...] (adres dla doręczeń w sprawach o sygn. akt III SA/Po 621-622/09 i adres siedliska gospodarstwa rolnego), ul. [...] nr [...] lok. [...], [...] (adres siedziby spółki "A" Sp. z o.o.), - udokumentowanie czy przeciwko Wnioskodawcy prowadzone są postępowania egzekucyjne; wskazanie aktualnie egzekwowanych należności (przedłożenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego oraz protokołów z ostatnio dokonanych czynności egzekucyjnych), a nadto udokumentowanie rodzaju zastosowanych środków egzekucyjnych, a także wysokości kwot przekazanych organom egzekucyjnym wskutek zastosowanych środków egzekucyjnych od początku 2012 roku. W piśmie z dnia 01 grudnia 2012 roku Skarżący poinformowała, że nie ma żadnych dokumentów, gdyż nie uzyskuje żadnych dochodów. Ponadto wskazał, że został wpisany do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych, co Sąd powinien ustalić z urzędu. Wnioskodawca zaprzeczył, że kiedykolwiek był udziałowcem spółki "A" Sp. z o.o., a stan zdrowia nie pozwala mu pracować na rzecz tego podmiotu (zaznaczył, że nie jest nawet "społecznym prezesem" tej Spółki). W kwestii czerpania dochodów z działalności rolniczej Skarżący zakomunikował, że ta działalność została zniszczona przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, bo od 2004 roku nie otrzymał żadnych dopłat. Aktualnie Skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w czternastu sprawach dotyczących skarg na rozstrzygnięcia Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (pięć postanowień dotyczących odmowy zawieszenia postępowania, siedem postanowień o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia oraz dwie decyzje w przedmiocie umorzenia postępowania). Łączna kwota wpisów od skarg wynosi około 1.600 zł. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wyjaśnić należy, że formuła "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek przedstawienia sytuacji majątkowej w sposób rzetelny i pełny. Natomiast ocena tego, czy wnioskodawca znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, należy do wyłącznej kompetencji sądu (referendarza sądowego) – art. 254 §1 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. Oceny sądu nie można, ani wykluczyć, ani zastąpić, zapewnieniami wnioskodawcy o wyczerpaniu zdolności płatniczych. Rozstrzygnięcie o udzieleniu prawa pomocy nie może być niezależne od rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy oraz niezależne od oceny sądu o spełnieniu przesłanek udzielania prawa pomocy. O przyznaniu prawa pomocy nie decyduje strona, lecz wojewódzki sąd administracyjny. Warunkiem koniecznym do przeprowadzenia oceny zdolności majątkowych osoby wnioskującej o przyznanie prawa pomocy jest przedstawienie dokładnych i wiarygodnych danych o sytuacji majątkowej i rodzinnej strony postępowania. Ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej są bezużyteczne z punktu widzenia możliwości dokonania oceny sytuacji majątkowej, albowiem nie pozwalają wnioskować o zdolnościach płatniczych strony postępowania. Wnioskodawca nie wykazał, ani wysokości przychodu, ani kosztów utrzymania koniecznego. Twierdzenia, że Skarżący nie ma majątku i nie ma dochodu, należy traktować jako równoważne z brakiem wyjawienia źródeł pozyskiwania środków na zapewnienie koniecznego utrzymania. Wyjaśnienia Skarżącego nie pozwalają na zidentyfikowanie źródła finansowania koniecznych kosztów utrzymania i świadczą o ukrywaniu rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej. W konsekwencji przekazane informacje nie stanowią właściwej podstawy dla oceny zdolności płatniczych strony postępowania. Z tych względów brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska, że Skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych lub kosztów profesjonalnej pomocy prawnej. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło