III SA/Po 982/16

Dnia 12 lipca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędziowie WSA Marek Sachajko WSA Izabela Paluszyńska Protokolant: ref. staż. Marta Chocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi T. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] lipca 2016r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 oddala skargę Zaskarżoną decyzją Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lipca 2016r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z [...] stycznia 2016 r. nr [...] o odmowie przyznania T. sp. z o. o. w O., zwanej dalej "spółką", płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono następujące uzasadnienie faktyczne i prawne. W dniu 15 maja 2013 r. spółka wniosła do Biura Powiatowego ARiMR w O. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r., deklarując pakiety rolnośrodowiskowe w latach 2013-2018. Jednocześnie spółka wniosła o udzielenie informacji odnośnie kontynuacji programu rolnośrodowiskowego przez spółkę od J. S. i A. S. W odpowiedzi pismem z 20 maja 2013 r. organ pierwszej instancji poinformował spółkę, że brak informacji, aby spółka kontynuowała zobowiązania tych osób. W dniu 24 czerwca 2013 r. (data stempla pocztowego 20 czerwca 2013 r.) do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo spółki informujące, że rozpoczęła ona realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego 1 marca 2010 r., jednakże miała przejąć zobowiązania od A. S., która swoje zobowiązanie rozpoczęła 1 marca 2008 r. Wszystkie dokumenty przygotowano tak, jakby spółka miała realizować przedsięwzięcia od trzeciego roku realizacji programu. Ostatecznie jednak nie udało się skutecznie przejąć zobowiązania A. S., a sprawa wzajemnych relacji pomiędzy nią a spółką trafiła na drogę postępowania sądowego. Z tej racji spółkę traktowano, jakby miała zakończyć realizację zobowiązania w 2013 r., gdyż istniała możliwość przejęcia i kontynuowania zobowiązania. Z tego powodu spółka na 2013 r. złożyła wniosek wraz z deklaracją nowego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Spółka wniosła o umożliwienie zakończenia zobowiązań rolnośrodowiskowych z końcem lutego 2013 r., gdyż działki deklarowane i zgłaszane do płatności były objęte programem rolnośrodowiskowym przez 5 lat. Jednocześnie spółka wskazała, że jeżeli nie będzie możliwe zakończenie programu z końcem lutego 2013 r., to zmienia wniosek z pierwszorocznego (2013-2018) na kontynuacyjny (2010-2015). W związku z wątpliwościami, czy spółka posiada plan działalności rolnośrodowiskowej, 26 listopada 2015 r. organ pierwszej instancji zwrócił się do niej o wyjaśnienia w tym zakresie. W odpowiedzi przesłano zmianę do planu na 2013 r. Organ pierwszej instancji 10 grudnia 2015 r. wezwał spółkę do złożenia planu obowiązującego przed powyższą zmianą. W odpowiedzi nadesłano plan działalności rolnośrodowiskowej na lata 2010-2015. Zdaniem organu spółka nie spełniła wymogu przewidzianego § 25 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem z 2009 r.". Zgodnie z tym przepisem nowemu posiadaczowi gospodarstwa lub jego części może być przyznana płatność rolnośrodowiskowa, jeżeli objął w posiadanie użytki rolne objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, a także złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej do kierownika biura powiatowego Agencji, do którego został złożony wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej przez przekazującego w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa lub stada zwierząt ras lokalnych. Producent nie dostarczył żadnych materiałów dokumentujących tego rodzaju okoliczności. Ponadto, składając wniosek z 15 maja 2013 r. o przyznanie płatności na 2013 r. spółka zawnioskowała o podjęcie nowego zobowiązania rolnośrodowiskowego na lata 2013-2018. Wniosek ten dotyczy zatem przyznania pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, stąd utworzono nową, pierwszoroczną sprawę (nr [...]), a zamknięto sprawę kontynuacyjną (nr [...]). Dyrektor wyjaśnił ,że podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na 2013 r. jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem z 2013 r.". Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 2013 r., płatność jest udzielana rolnikowi, jeżeli realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. Urz. UE L 277 z 21 października 2005 r., str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej. Ponadto, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia z 2013 r. plan działalności rolnośrodowiskowej sporządza się przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Jeżeli plan działalności rolnośrodowiskowej został sporządzony w tym terminie, uznaje się, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane od dnia 15 marca danego roku. Plan działalności rolnośrodowiskowej jest podstawą do opracowania przez wnioskodawcę wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Niesporządzenie planu w terminie określonym w § 2 ust. 2 rozporządzenia z 2013 r. uniemożliwia przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Przedstawione przez spółkę plany działalności rolnośrodowiskowej dotyczą programu rozpoczętego w marcu 2010 r. Spółka zaś, składając wniosek na 2013 r., miała na celu podjęcie nowego zobowiązania rolnośrodowiskowego, stąd winna posiadać sporządzony nowy plan działalności rolnośrodowiskowej na lata 2013-2018, który - mimo wezwań - nie został złożony. Termin do sporządzenia nowego planu działalności rolnośrodowiskowej upłynął 10 czerwca 2013 r. i jest nieprzywracalny. Oznacza to, że nie spełniono warunku z § 2 rozporządzenia z 2013 r., co skutkuje odmową przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. Odnośnie zmiany wniosku, która wpłynęła 24 czerwca 2013 r. wskazano, że zgodnie z § 23 ust. 2 rozporządzenia z 2013 r. wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych składa się do Kierownika Biura Powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika, w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.), zwanej dalej "ustawą z 2007 r. o płatnościach", wniosek o udzielenie płatności rolnośrodowiskowej składa się do 15 maja 2013 r. Stosownie do art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 2 grudnia 2009 r.) istniała możliwość złożenia wniosku pomocowego po wyznaczonym terminie (do 25 dni kalendarzowych), jednak prowadziło to do zmniejszenia o 1% na każdy dzień roboczy kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik, gdyby wniosek złożono w terminie. Jak wynika z powyższego, w 2013 r. termin składania wniosków (z sankcjami terminowymi) upłynął 10 czerwca 2013 r. Zaskarżonej decyzji w skardze spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 7 K.p.a. przez wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego i zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, prowadzące do ustalenia błędnego okresu realizacji przez spółkę programu rolnośrodowiskowego; 2. art. 8 K.p.a. przez przyjęcie, mimo wątpliwości do okresu realizacji programu rolnośrodowiskowego, wariantu mniej korzystnego dla spółki; 3. art. 107 § 1 i 3 K.p.a. przez brak uzasadnienia faktycznego decyzji co do odmiennego potraktowania spółki w zakresie przyznania płatności w ramach programu rolnośrodowiskowego w latach 2010-2012, a odmowy przyznania płatności na rok 2013. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ błędnie przyjął, iż spółka składając wniosek na 2013 r. usiłowała podjąć nowe zobowiązanie rolnośrodowiskowe na lata 2013-2018, nie sporządzając stosownego planu działalności rolnośrodowiskowej na ten okres, co przesądziło o odmowie przyznania płatności na 2013 r. Spółka posiada plan na lata 2010-2015 i przyznano jej w latach 2010-2012 płatności. Organ nie uzasadnił przyczyny odmowy przyznania płatności na rok 2013, a tym samym przyczyny, dla której niemożliwa był kontynuacja zobowiązania na podstawie posiadanego planu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Zdaniem Sądu organy administracji w decyzjach będących przedmiotem kontroli prawidłowo ustalił i ustalenie to uzasadnił, że: 1. wniosek spółki z 15 maja 2013 r. dotyczył przyznania pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, dotyczącej zobowiązania rolnośrodowiskowego na lata 2013-2018, a nie kontynuacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na lata 2010-2015; 2. spółka w wyznaczonym terminie nie sporządziła planu działalności rolnośrodowiskowej na lata objęte wnioskiem (2013-2018). Odnośnie pierwszej kwestii należy wskazać, że we wniosku z 15 maja 2013 r. spółka zaznaczyła, że podejmuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe na lata 2013-2018. Jednocześnie nie wykazała, aby możliwa była kontynuacja zobowiązania A. S., rozpoczętego w 2008 r. Spółka powinna była być świadoma tej okoliczności, a ponadto została o niej zawiadomiona pismem organu z 20 maja 2013 r. Zasadnie w tym kontekście wskazał organ, że spółka nie udokumentowała okoliczności, o których mowa w § 25 rozporządzenia z 2009 r. Stosownie do tego przepisu nowemu posiadaczowi gospodarstwa lub jego części może być przyznana płatność rolnośrodowiskowa, jeżeli objął w posiadanie użytki rolne objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, a także złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej do kierownika biura powiatowego Agencji, do którego został złożony wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej przez przekazującego w terminie 3 miesięcy od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa lub stada zwierząt ras lokalnych. Słusznie podniósł także organ, że nie można uznać, aby pismem spółki z 24 czerwca 2013 r. (nadanym 20 czerwca 2013 r.) skutecznie zmieniono wniosek z 15 maja 2013 r. w ten sposób, aby stanowił on wniosek kontynuacyjny na lata 2010-2015. Skuteczna zmiana wniosku była bowiem możliwa jedynie w terminie określonym przez § 23 ust. 2 ust. 2 rozporządzenia z 2013 r. w zw. z art. 18 ust. 2 ustawy z 2007 r. o płatnościach oraz art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r. Zgodnie z tymi przepisami ostateczny termin na złożenie wniosku (i na jego zmianę) upłynął 10 czerwca 2013 r., stąd zmiana dokonana pismem nadanym 20 czerwca 2013 r. nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Odnośnie zaś kwestii sporządzenia planu środowiskowego należy podnieść, że konsekwencją podjęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego na lata 2013-2018 jest konieczność sporządzenia planu działalności rolnośrodowiskowej na ten okres. Płatność jest bowiem udzielana rolnikowi, jeżeli realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej (§ 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 2013 r.). Plan ten sporządza się przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Jeżeli plan działalności rolnośrodowiskowej został sporządzony w tym terminie, uznaje się, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane od dnia 15 marca danego roku (§ 2 ust. 2 rozporządzenia z 2013 r.). Niesporządzenie planu w tym terminie skutkuje odmową przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Spółka we wniosku o przyznanie płatności na 2013 r. (sekcja IX) wskazała, że sporządzono plan działalności rolnośrodowiskowej. Niemniej jednak - jak wskazał organ, a czego spółka skutecznie nie zakwestionowała - w systemie teleinformatycznym nie zarejestrowano dla spółki planu działalności rolnośrodowiskowej na lata 2013-2018. Spółka mimo wezwań w terminie do 10 czerwca 2013 r. nie przedstawiła planu na ten okres, a jedynie na lata 2010-2015, co w związku z zakresem nowego zobowiązania (na lata 2013-2018) nie może mieć znaczenia w sprawie. Oznacza to, że nie spełniono warunku z § 2 rozporządzenia z 2013 r., co skutkuje odmową przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. Powyższe wskazuje, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, przez co nie naruszono art. 7 K.p.a. Postępowanie był prowadzone w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.), gdyż organy administracji wielokrotnie wzywały stronę do nadesłania stosownych dokumentów i informowały o skutkach ich nienadesłania. W związku z tym zaś, że zaskarżona decyzja została wyczerpująco uzasadniona w zakresie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. brak podstaw do uznania zarzutu naruszenia art. 107 § 1 i 3 K.p.a. za uzasadniony. Organ - wobec okresu, za który w zaskarżonej decyzji odmówiono przyznania płatności (2013 r.) - nie miał obowiązku odniesienia się do kwestii ewentualnego przyznania spółce płatności na lata 2010-2012. W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).