III SA/Po 99/24
WyrokWSA w Poznaniu2024-05-15
Skład orzekający: Izabela Paluszyńska, Walentyna Długaszewska, Piotr Ławrynowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo odmówił przyznania pomocy finansowej, łącząc pomoc udzieloną wszystkim Rolniczym Zakładom Doświadczalnym pod jednym numerem NIP jako jednemu przedsiębiorcy, zamiast rozpatrywać pomoc dla każdego zakładu osobno?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organy błędnie uznały, iż posiadanie jednego numeru NIP przez Rolnicze Zakłady Doświadczalne oznacza, że stanowią one jedno przedsiębiorstwo. Posiadanie jednego numeru NIP nie jest wystarczającą podstawą do traktowania wszystkich zakładów jako jednego przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów o pomocy finansowej. Konieczne jest ustalenie, czy poszczególne zakłady są samodzielnymi producentami rolnymi spełniającymi warunki do przyznania pomocy.Stan faktyczny
Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowy Instytut Badawczy Rolniczy Zakład Doświadczalny w B. złożył wniosek o pomoc finansową do ARiMR, która została odmówiona z powodu przekroczenia limitu pomocy 250 000 euro, liczonego łącznie dla wszystkich 10 Rolniczych Zakładów Doświadczalnych pod jednym numerem NIP. Skarżący kwestionował, że pomoc powinna być liczona indywidualnie dla każdego zakładu, podnosząc błędną wykładnię przepisów i niewłaściwe ustalenia organów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w P. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych w kwocie 200 zł.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 maja 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2024 roku sprawy ze skargi Instytutu [...] w [...] Rolniczy Zakład Doświadczalny w [...] na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 10 stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia 24 listopada 2023 r., nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na rzecz strony skarżącej kwotę 200,00 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
W dniu 10 sierpnia 2023 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. wpłynął wniosek Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowego Instytutu Badawczego w [...] Rolniczego Zakładu Doświadczalnego w [...] (dalej także jako wnioskodawca, skarżący), o udzielenie pomocy finansowej do powierzchni gruntów ornych obsianych lub obsadzonych w plonie głównym materiałem siewnym kategorii elitarny lub kwalifikowany dla producenta rolnego, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją [...] wobec [...].
Decyzją z 24 listopada 2023 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S., powołując się na art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1199, dalej jako ustawa o ARiMR), w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej jako K.p.a.) i § 13zza ust. 1-3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187, z późn. zm., dalej także jako Rozporządzenie), odmówił przyznania pomocy finansowej.
W terminowo wniesionym odwołaniu wnioskodawca zwrócił się o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie pomocy finansowej zgodnie z wnioskiem. Zarzucił naruszenie:
1. art. 77§ 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz dokonanie ustaleń faktycznych niezgodnie z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego, które to naruszenie polegało na błędnym przyjęciu że odwołujący nie spełnił kryterium wynikającego z § 13zza Rozporządzenia, podczas gdy wnikliwa pkt 62 lit a) Komunikatu Komisji Tymczasowe kryzysowe i przejściowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki po agresji [...] wobec [...] [...], wskazuje, że wobec wnioskodawcy nie ma zastosowania zasada obniżania limitu pomocy o kwotę pomocy udzielonej innym Rolniczym Zakładom Doświadczalnym Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa;
2. pkt 62 lit a) ww. Komunikatu Komisji, poprzez jego błędną wykładnię i ustalenie, że odwołujący nie jest samodzielnym przedsiębiorcą a należy jego działalność łączyć z działalnością innych Rolniczych Zakładów Doświadczalnych Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa, podczas gdy ww. Komunikat Komisji nie zawiera definicji przedsiębiorcy, zaś w myśl stosowanej w tej sytuacji definicji przedsiębiorcy określonej w Zaleceniu Komisji z dnia 6 maja 2003 r. w sprawie definicji mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (notyfikowane jako dokument nr C(2003) 1422) (Dz.U. L 124 z 20.5.2003, s. 36-41), nie można uznać, iż pomiędzy odwołującym się a innymi Rolniczymi Zakładami Doświadczalnymi tego Instytutu zachodzi relacja nakazująca traktowanie ich jako przedsiębiorstwa powiązane, a tym samym jednego przedsiębiorcę;
3. pkt 62 lit a) ww. Komunikatu Komisji, poprzez jego błędną wykładnię i ustalenie iż odwołujący nie jest samodzielnym przedsiębiorcą a należy jego działalność łączyć z działalnością innych Rolniczych Zakładów Doświadczalnych Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa wyłącznie na bazie ustalenia nadania wszystkim Rolniczym Zakładom Doświadczalnym tego Instytutu jednego numeru NIP, podczas gdy nadanie jednego numeru NIP nie przesądza o konieczności potraktowania wszystkich Rolniczych Zakładów Doświadczalnych jako jednego przedsiębiorcy, zwłaszcza gdy każdy z Rolniczych Zakładów Doświadczalnych posiada odrębny numer REGON.
Decyzją z 10 stycznia 2024 r. nr [...] Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P., powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 10 ust. 2 ustawy o ARiMR, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając napisał, że zasady przyznawania pomocy finansowej do powierzchni gruntów ornych obsianych lub obsadzonych w plonie głównym materiałem siewnym kategorii elitarny lub kwalifikowany dla producenta rolnego, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją [...] wobec [...] określone zostały w § 13zza Rozporządzenia.
W myśl § 13zza ust. 1 Rozporządzenia, Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:
1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
2) któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją [...] wobec [...];
3) który zakupił od dnia 15 lipca 2022 r. do dnia 15 czerwca 2023 r. materiał siewny kategorii elitarny lub kwalifikowany gatunków roślin uprawnych określonych w załączniku nr 6 do rozporządzenia;
4) który złożył w 2023 r. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027;
5) który posiada gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym;
6) który nie złożył w 2023 r. wniosku o dopłatę, o której mowa w art. 40d ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 287 i 412).
Wnioskodawca w sekcji VII wniosku o przyznanie pomocy oświadczył, że jest mikroprzedsiębiorstwem, przedsiębiorstwem samodzielnym. Natomiast w sekcji VIII wniosku zaznaczono punkt 6) "wnioskodawca nienależący do kategorii określonych w pkt 1-5" (pkt 1: przedsiębiorstwo państwowe, pkt 2: jednoosobowa spółka Skarbu Państwa, pkt 3: jednoosobowa spółka jednostki samorządu terytorialnego, pkt 4: spółka akcyjna albo spółka z o.o. w stosunku do których Skarb Państwa, jednostka samorządu terytorialnego, przedsiębiorstwo państwowe lub jednoosobowa spółka Skarbu Państwa są podmiotami które posiadają uprawnienia takie jak przedsiębiorcy dominujący, pkt 5: jednostka sektora finansów publicznych).
Organ I instancji ustalił, że Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowy Instytut Badawczy w [...] Rolniczy Zakład Doświadczalny w [...] jest przedsiębiorstwem państwowym nadzorowanym przez Ministerstwo Rolnictwa I Rozwoju Wsi. Pod jednym numerem identyfikacji podatkowej (NIP [...]) występuje Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowy Instytut Badawczy w P., który obejmuje dziesięć oddziałów - Rolniczych Zakładów Doświadczalnych (RZD), w tym RZD B..
W sekcji V wniosku o pomoc oświadczono otrzymanie pomocy w ramach przepisów wydanych na podstawie Komunikatu Komisji: Tymczasowe kryzysowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki po agresji [...] wobec [...] (Dz. U. UE. C. z 2022 r. Nr 426 z 09.11.2022, str. 1-34, dalej także jako komunikat Komisji) w wysokości nie przekraczającej sumy 250 000 EURO w związku z prowadzeniem działalności w sektorach produkcji podstawowej produktów rolnych.
Organ wskazał, że w Komunikacie Komisji wprost ograniczono, iż do pomocy przyznawanej przedsiębiorstwom prowadzącym działalność w sektorach produkcji podstawowej produktów rolnych, rybołówstwa i akwakultury, oprócz warunków określonych w pkt 55 lit. b)-d) tego komunikatu Komisji, zastosowanie mają następujące warunki szczegółowe: łączna kwota pomocy w żadnym momencie nie przekracza 250 000 EUR na przedsiębiorstwo prowadzące działalność w sektorach produkcji podstawowej produktów rolnych oraz 300 000 EUR na przedsiębiorstwo prowadzące działalność w sektorach rybołówstwa i akwakultury; pomoc można przyznawać w formie dotacji bezpośrednich, korzyści podatkowych i korzystnych warunków płatności bądź w innych formach, takich jak zaliczki zwrotne, gwarancje, pożyczki i kapitał własny, pod warunkiem że łączna wartość nominalna takich środków nie przekracza łącznego pułapu wynoszącego odpowiednio 250 000 EUR lub 300 000 EUR na przedsiębiorstwo; wszystkie dane liczbowe należy podawać jako kwoty brutto, tj. przed odliczeniem podatków lub innych opłat.
Organ ocenił, że jeżeli zostanie ustalone, że przyznana pomoc finansowa jednemu przedsiębiorcy występującemu o pomoc przekracza tę wartość, pomoc zostaje odmówiona.
Podczas weryfikacji stwierdzono, że Rolniczy Zakład Doświadczalny w B. wraz z 9 innymi Rolniczymi Zakładami Doświadczalnymi, podlegają pod Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowy Instytut Badawczy w P. i posługują się jednym numerem NIP. Zdaniem organu weryfikację limitu pomocy, tj. 250 000 EURO w ramach przepisów wydanych na podstawie komunikatu Komisji należy rozpatrywać łącznie dla wszystkich 10 Rolniczych Zakładów Doświadczalnych (RZD). Na podstawie danych zawartych w Systemie Rejestracji Pomocy Publicznej https://srpp.minrol.gov.pl/, ustalono, że wysokość otrzymanej pomocy dla 10 Rolniczych Zakładów Doświadczalnych (RZD) przekracza 250 000 EURO i wynosi łącznie 397 026,20 EURO, w związku z powyższym odmówiono przyznania pomocy. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji poprawnie zebrał materiał dowodowy, a rozstrzygnięcie oparł na obowiązujących przepisach prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowy Instytut Badawczy w P. Rolniczy Zakład Doświadczalny w B. wniósł o uchylenie decyzji organu wyższego stopnia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji a także zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 80 K.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz dokonanie ustaleń faktycznych niezgodnie z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego, które to naruszenie polegało na błędnym przyjęciu że odwołujący nie spełnił kryterium wynikającego z § 13zza Rozporządzenia, podczas gdy wnikliwa (analiza – dopisek Sądu) pkt 62 lit a) Komunikatu Komisji Tymczasowe kryzysowe i przejściowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki po agresji [...] wobec [...] [...] wskazuje zdaniem strony skarżącej, że wobec wnioskodawcy nie ma zastosowania zasada obniżania limitu pomocy o kwotę pomocy udzielonej innym Rolniczym Zakładom Doświadczalnym.
2. pkt 62 lit. a) Komunikatu Komisji Tymczasowe kryzysowe i przejściowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki po agresji [...] wobec [...] [...] [...], poprzez jego błędną wykładnię i ustalenie iż odwołujący nie jest samodzielnym przedsiębiorcą a należy jego działalność łączyć z działalnością innych Rolniczych Zakładów Doświadczalnych Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa, podczas gdy ww. Komunikat nie zawiera definicji przedsiębiorcy, zaś w myśl stosowanej w tej sytuacji definicji przedsiębiorcy określonej w Zaleceniu Komisji z dnia 6 maja 2003 r. w sprawie definicji mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (notyfikowane jako dokument nr C(2003) 1422) (Dz.U. L 124 z 20.5.2003, s. 36-11), nie można uznać, iż pomiędzy skarżącym a innymi Rolniczymi Zakładami Doświadczalnymi zachodzi relacja nakazująca traktowanie ich jako przedsiębiorstwa powiązane, a tym samym jednego przedsiębiorcy.
3. pkt 62 lit a) Komunikatu Komisji Tymczasowe kryzysowe i przejściowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki po agresji [...] wobec [...] [...] [...], poprzez jego błędną wykładnię i ustalenie, iż odwołujący nie jest samodzielnym przedsiębiorcą a należy jego działalność łączyć z działalnością innych Rolniczych Zakładów Doświadczalnych wyłącznie na bazie nadania wszystkim jednego numeru NIP, podczas gdy nadanie jednego numeru NIP nie przesądza o konieczności potraktowania wszystkich Rolniczych Zakładów Doświadczalnych jako jednego przedsiębiorcy, zwłaszcza gdy każdy z Rolniczych Zakładów Doświadczalnych posiada odrębny numer REGON.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej jako P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Niniejsza sprawa na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 121 P.p.s.a została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym (wniosek organu - k. 19, wobec braku żądania przeprowadzenia rozprawy od skarżącego, prawidłowo zawiadomionego o wniosku – k. 26 akt sądowych).
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych wyżej kryteriów, stwierdzić należy, że naruszone zostało prawo materialne oraz procesowe, w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania obu decyzji wydanych w sprawie.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił § 13zza ust. 1 Rozporządzenia, zgodnie z którym: w 2023 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia producentowi rolnemu,
1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
2) któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją [...] wobec [...];
3) który zakupił od dnia 15 lipca 2022 r. do dnia 15 czerwca 2023 r. materiał siewny kategorii elitarny lub kwalifikowany gatunków roślin uprawnych określonych w załączniku nr 6 do rozporządzenia;
4) który złożył w 2023 r. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027;
5) który posiada gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym;
6) który nie złożył w 2023 r. wniosku o dopłatę, o której mowa w art. 40d ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 287 i 412).
Organy obu instancji odmówiły udzielenia wnioskowanej pomocy, z uwagi na fakt, iż wnioskodawca niezgodnie ze stanem faktycznym oświadczył w pkt V wniosku, że w ramach wydanych na podstawie Komunikatu Komisji Tymczasowe kryzysowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki po agresji [...] wobec [...] (Dz. U. UE z 2022r. Nr 426 z 9.11.2022r., str. 1 – 2) otrzymał inną pomoc w wysokości nie przekraczającej sumy 250.000 euro w związku z prowadzeniem działalności w sektorach produkcji podstawowej produktów rolnych. Wymóg ten wynika z pkt 56 a wskazanego wyżej Komunikatu, w którym podano, że oprócz warunków określonych w pkt 55 lit. b- d, zastosowanie mają następujące warunki szczegółowe: łączna kwota pomocy w żadnym momencie nie przekracza 250.000 euro na przedsiębiorstwo prowadzące działalność w sektorach produkcji podstawowej produktów rolnych. W ocenie organu wnioskodawca otrzymał pomoc w kwocie 397 026,20 euro, czyli przekroczył 250.000 euro. Oran ustalił powyższe na podstawie danych zawartych w Systemie Rejestracji Pomocy Publicznej.
Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do ustalenia, czy organy ustalając powyższą okoliczność prawidłowo przyjęły, że ustalić należy wysokość pomocy udzielonej Instytutowi Badawczemu w P., czyli wszystkim wchodzącym w jego skład 10 – ciu Rolniczym Zakładom Doświadczalnym, w tym RDZ w B. czy też tylko RDZ w B.. Skarżący wnosił, by udzieloną pomoc liczyć dla każdego z RDZ osobno.
W ocenie Sądu argumentacja przedstawiona przez organy w uzasadnieniach decyzji obu instancji jest niewystarczająca a rozstrzygnięcie przedwczesne.
Organy bowiem skoncentrowały uwagę na tym, że wszystkie RDZ posiadają jeden numer identyfikacji podatkowej (NIP) tym samym stanowią jedno przedsiębiorstwo. W ocenie organu fakt posługiwania się jednym numerem NIP potwierdza, że każdy z Rolniczych Zakładów Doświadczalnych nie stanowi odrębnego przedsiębiorstwa a jest uzależnione podmiotowo i strukturalnie od jednostki zarejestrowanej pod nazwą Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowy Instytut Badawczy w P.. Okoliczności tej organy nie uzasadniły. Numer NIP, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1-2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników ( Dz. U. z 2022 r. poz. 2500) jest identyfikatorem podatkowym, obok numeru PESEL a obowiązkowi ewidencyjnemu podlegają osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami (art. 2 ust. 1 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników). Posiadanie jednego numeru NIP nie jest warunkiem pozwalającym uznać RDZ za jedno przedsiębiorstwo z pozostałymi 9 – cioma Rolniczymi Zakładami Doświadczalnymi w rozumieniu wskazanego wyżej pkt 56 Komunikatu Komisji.
Wskazywana przez organ okoliczność, że na stronie internetowej Instytutu Rolnicze Zakłady Doświadczalne wskazywane są jako jednostki strukturalne instytutu również sama w sobie nie przemawia za odmową udzielenia wnioskowanej pomocy. Zgodnie z art. 1 ust. 1 z dnia 30 kwietnia 2010 r. ustawy o instytutach badawczych (Dz. U. z 2022 r. poz. 498) instytutem badawczym w rozumieniu ustawy jest państwowa jednostka organizacyjna, wyodrębniona pod względem prawnym, organizacyjnym i ekonomiczno-finansowym, która prowadzi badania naukowe i prace rozwojowe ukierunkowane na ich wdrożenie i zastosowanie w praktyce. W obrocie instytut występuje we własnym imieniu i na własny rachunek (art. 18 ust. 1 – 3 u.i.b.). Oprócz działalności naukowo – badawczej i wdrożeniowej Instytut prowadzi wydzielona pod względem rachunkowym działalność gospodarczą (art. 19 ust. 4 i art. 2 ust. 4 u.i.b.). Strukturę organizacyjną instytutu i tryb pracy jego komórek organizacyjnych określa regulamin organizacyjny ustalony przez dyrektora po zasięgnięciu opinii rady naukowej i zakładowych organizacji związkowych (art. 6 ust. 4 u.i.b.) Jak wynika z publicznie dostępnego regulaminu organizacyjnego Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowego Instytutu Badawczego, Rolnicze Zakłady Doświadczalne podlegają Centrum Badań Środowiskowych i Klimatu, które stanowi cześć składową Instytutu (§ 17 pkt 2 lit. e) ww. regulaminu organizacyjnego). Rolnicze Zakłady Doświadczalne są wyodrębnionymi pod względem organizacyjnym i finansowym jednostkami organizacyjnymi Instytutu, samofinasującymi się, które wszelkie wydatki związane z ich funkcjonowaniem pokrywają z uzyskiwanych przychodów (§ 25 ust. 1 ww. regulaminu organizacyjnego). Celem RDZ jest m.in. prowadzenie produkcji rolnej (§ 25 ust. 3 pkt 2 regulaminu organizacyjnego). Organy nie wyjaśniły jak te regulacje wpływają na zdefiniowanie podmiotu ubiegającego się o pomoc.
Należy zauważyć, że organy przede wszystkim winny ustalić czy w niniejszej sprawie Rolniczy Zakład Doświadczalny w B. jest producentem rolnym czy też jako producenta rolnego uznać należy Instytut. Zgodnie z wymogami § 13 zza ust. 1 rozporządzenia. Agencja udziela pomocy producentowi rolnemu. Producentem rolnym w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2023 r. poz. 885) jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, będąca rolnikiem w rozumieniu art. 3 pkt 1 rozporządzenia (UE) nr 2021/2115. Za rolnika w rozumieniu art. 3 pkt 1 rozporządzenia (UE) nr 2021/2115 uważa się osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym stosowania Traktatów, określonym w art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE, oraz które prowadzi działalność rolniczą określoną przez państwa członkowskie zgodnie z art. 4 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 2021/2115. Z przepisów tych wynika, że producentem rolnym może być również jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej.
W ocenie Sądu analizowanie braku samodzielności i odrębności Rolniczego Zakładu Doświadczalnego w B. w strukturze organizacyjnej Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowego Instytutu Badawczego jedynie na podstawie numeru NIP którym posługuje się ten – jak i inne Rolnicze Zakłady Doświadczalne związane z tym Instytutem, nie ma znaczenia przy rozpoznaniu wniosku złożonego przez skarżącego. Należy zaznaczyć, że wskazanie numeru identyfikacji podatkowej NIP producenta rolnego ubiegającego się o pomoc wskazaną w § 13 zza ust. 1 Rozporządzenie podane winno zostać we wniosku, jeżeli taki numer został producentowi rolnemu nadany. (§ 13 zza ust. 6 pkt 2 rozporządzenia). Oznacza to, że wskazanie numeru NIP nie jest elementem obligatoryjnym wniosku, tym samym nie może mieć istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Znaczenie dla określenia, czy RDZ B. jest samodzielnym producentem rolnym, który może ubiegać się o wnioskowaną pomoc jest nadanie mu numeru identyfikacyjnego w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (§ 13 zza ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia), czy złożenie przez RDZ B. w 2023r. wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich (§ 13 zza ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia). Okoliczności tych organ nie ustalił, czyn naruszył art., 10 a ust. 1a pkt 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. 2023.1199) i art. 80 k.p.a, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 10 a ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Ponownie rozpoznając sprawę organ ustali czy Rolniczy Zakład Doświadczalny jest producentem rolnym w myśl wskazanych wyżej przepisów spełniającym pozostałe przesłanki przyznania pomocy (§ 13zza ust. 1 Rozporządzenia). W razie pozytywnego ustalenia tej okoliczności ustali czy w rozumieniu pkt 56 Komunikatu Komisji i wskazanych w niej rozporządzeń unijnych jest samodzielnym przedsiębiorstwem.
W tym stanie rzeczy, z uwagi na stwierdzone uchybienia prawa materialnego i procesowego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł, jak w punkcie I. wyroku. Na podstawie art. 200 P.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych w kwocie 200 zł uiszczonego wpisu od skargi (punkt II. wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło