III SA/Po 992/11

Dnia 7 sierpnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Marzenna Kosewska (spr.) WSA Szymon Widłak Protokolant: sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi P. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z dnia 12 października 2011r. nr [...] przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę W dniu 13 maja 2011 r. wpłynął do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział wniosek P. S. o umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz odsetek i kosztów egzekucyjnych. Wniosek był umotywowany trudną sytuacją życiową i zdrowotną. Decyzją z dnia 12 lipca 2011 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P., działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 1- 4 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) i § 3 ust. 1 oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365), po rozpatrzeniu wniosku P. S. z dnia 9 maja 2011 r. w sprawie umorzenia zaległości z tytułu składek, odmówił umorzenia należności z tytułu: 1) składek na ubezpieczenia społeczne za okres od 11/2000 r. do 11/2002 r. w łącznej kwocie [...] zł. w tym z tytułu: - składek – [...] zł. - odsetek za zwłokę liczonych na dzień 13 maja 2011 r. – [...] zł. 2) na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 11/2000 r. do 11/2002 r. w łącznej kwocie [...] zł. w tym z tytułu: - składek – [...] zł., - odsetek za zwłokę naliczonych na dzień 13 maja 2011 r. –[...] zł., 3) na Fundusz Pracy za okres 11/2000 r. do 12/2002 r. w łącznej kwocie [...] zł., w tym z tytułu: - składek –[...] zł., - odsetek za zwłokę naliczonych na dzień 13 maja 2011 r. – [...] zł. Po rozpoznaniu wniosku P. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. decyzją z dnia 12 października 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia 12 lipca 2011 r. organ orzekał w następującym stanie faktycznym. Wnioskodawca P. S. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie instalacji wodno - kanalizacyjnych i centralnego ogrzewania na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nr [...]. Na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów organ ustalił, że z tytułu działalności zobowiązany rozlicza się w formie ryczałtu ewidencjonowanego. W 2008r. uzyskał przychód z prowadzonej działalności w wysokości [...] zł., w 2009r. w wysokości [...] zł., a w 2010r. w wysokości [...] zł. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej wnioskodawca wskazał, iż uzyskuje dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł. W oświadczeniu z dnia 8 czerwca 2011 r. podano, iż przychód w 2011 r. wyniósł [...] zł., a średnie miesięczne koszty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (tj. koszt paliwa, zakupu materiałów) wynoszą około 50% przychodu - za rok 2010 wyniosły [...] zł. Zgodnie z zaświadczeniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. W. z dnia 7 czerwca 2011r. nie ujawniono, aby zobowiązany posiadał zaległości podatkowe. Według ustaleń organu rentowego wnioskodawca ma na swoim utrzymaniu niepracującą żonę – G. S. oraz dwoje pełnoletnich, uczących się dzieci –U. S. i T. S., który studiuje w Z. G. i otrzymuje stypendium z uczelni w wysokości około [...] zł. Zgodnie z oświadczeniami ubezpieczonego nie posiada on zobowiązań publicznoprawnych oraz cywilnoprawnych, natomiast stałe wydatki związane z utrzymaniem wynoszą miesięcznie około[...] zł. (energia elektryczna – [...] zł., gaz w butli – [...] zł., nieczystości –[...] zł., opał – [...] zł. oraz koszty wyżywienia, odzież, środki czystości, przejazdy do szkół — [...] zł). Według oświadczeń wnioskodawcy, posiada on nieruchomość położoną w W. (wspólność ustawowa majątkowa małżeńska), na której w dniu 5 stycznia 2011 r. dokonano wpisu hipoteki na kwotę [...] zł. Ponadto posiada samochód osobowy – [...], 1997r., którego jest współwłaścicielem oraz samochód ciężarowy – [...], 1997r., na którym ustanowiono w dniu 26 lutego 2011r. zastaw skarbowy. Zobowiązany podał dodatkowo, iż jego małżonka przybywała w ostatnim czasie dwukrotnie w szpitalu i sprawuje nad nią opiekę. Rozważając, na podstawie powyżej ustalonego stanu faktycznego, przesłanki umorzenia wskazane w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność, gdyż nie nastąpiło zaprzestanie prowadzenia przez zobowiązanego działalności gospodarczej. Wnioskodawca uzyskuje przychód, który w latach 2008- 2010 wykazywał tendencję rosnącą. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ubezpieczony wskazał, iż przychód za okres sześciu miesięcy 2011 r. wyniósł [...] zł., co w przeliczeniu na członka rodziny wynosi [...] zł. W okresie od 01/2011 r. do 02/2011 r. nie uzyskał on przychodu, w miesiącu 03/2011 r. przychód wyniósł [...] zł., w miesiącu 04/2011 r. przychód wyniósł [...] zł., w miesiącu 05/2011 r. zobowiązany nie wykazał przychodu, natomiast w miesiącu 06/2011 r. podstawa opodatkowania wyniosła [...] zł. Nadto organ zwrócił uwagę, że wnioskodawca posiada majątek w postaci nieruchomości i ruchomości, na którym Zakład dokonał zabezpieczenia wierzytelności. W stosunku do zaległości prowadzone jest postępowanie egzekucyjne i żaden uprawniony organ nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. W związku z powyższym, zdaniem organu rentowego, nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 28 ust. 3 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Z takiego samego powodu nie jest również oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy). Biorąc pod uwagę powyższe organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności. Zdaniem Zakładu z oceny zebranych w sprawie dowodów wynika, że nie zachodzą również uzasadnione przypadki mogące być podstawą do umorzenia należności z tytułu składek w oparciu o art. 28 ust. 3a cytowanej ustawy, określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365). Badając sytuację materialną organ stwierdził, że z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wnioskodawca uzyskuje przychód, który wykazuje tendencję rosnącą, biorąc pod uwagę pełne trzy lata kalendarzowe. Zobowiązany prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwójką uczących się dzieci. Pomimo, że wskazał, iż żona jest osobą schorowaną i nie uzyskuje dochodu, to jednak nie przedłożył żadnej dokumentacji potwierdzającej powyższą okoliczność. Córka wnioskodawcy zarejestrowana jest od dnia 1 stycznia 2009r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w G. W., zatem wykazuje czynną postawę do podjęcia pracy zarobkowej, a syn otrzymuje stypendium z uczelni w wysokości [...] zł. Zakład przyznał, że sytuacja zobowiązanego jest trudna, stąd stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie jest możliwa jednorazowa spłata zadłużenia bez uszczerbku dla sytuacji bytowej rodziny. Jednakże organ uznał, iż możliwa jest spłata zadłużenia w dłuższym okresie czasu, chociażby w układzie ratalnym, bądź poprzez dokonywanie dobrowolnych wpłat na poczet zadłużenia. Według oświadczeń wnioskodawcy wydatki na "dojazdy do szkół i uczelni" wynoszą [...] zł. miesięcznie, co w ocenie organu znacznie uszczupla budżet domowy. Zdaniem Zakładu z uwagi na fakt, że dzieci są już pełnoletnie, istnieje możliwość usamodzielnienia się i podjęcia pracy zarobkowej, która umożliwiłaby uzyskanie środków chociażby na własne utrzymanie. Organ zaznaczył ponadto, że zobowiązany nie posiada żadnych innych zobowiązań cywilno-prawnych w postaci kredytów, itp., które obciążałyby dodatkowo budżet domowy. Nie wykazał również problemów w regulowaniu bieżących opłat i konieczności korzystania ze wsparcia Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w formie zasiłków celowych, co może stanowić potwierdzenie trudnej sytuacji materialnej. Mając powyższe na uwadze Zakład stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie wykazano zaistnienia przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. W odniesieniu do § 3 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia organ zauważył, że nie ma on zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż zadłużenie nie powstało na skutek klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia. W ocenie organu rentowego w sprawie nie zostały również wykazane przesłanki wskazane w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, gdyż wnioskodawca nie wskazał na ciężką chorobę własną ani nie przedłożył stosownej dokumentacji potwierdzającej konieczność sprawowania stałej opieki nad żoną, co uniemożliwiałoby mu kontynuowanie prowadzenia działalności gospodarczej, a tym samym uzyskiwanie dochodu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. S., reprezentowany przez radcę prawnego wniósł o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z dnia 12 lipca 2011 r., nr [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1) prawa materialnego art. 28 ust. 3a i 3b ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn.zm.) oraz § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. nr 141 poz.1365) - poprzez uznanie, że pomimo braku całkowitej nieściągalności, z uwagi na ważny interes zobowiązanego nie zachodzi uzasadniony przypadek wskazany w § 3 ust. 1 pkt 1 cytowanego rozporządzenia uzasadniający umorzenie należności składkowych i tym samym uznanie, że opłacenie należności z tytułu składek nie pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) przepisów postępowania tj. art. 7, 8, 11, 77 § 1, 80, 107 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: - brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie rozpatrzenia w sposób wszechstronny zebranego w sprawie materiału dowodowego w zakresie sytuacji majątkowej zobowiązanego polegającej na braku szczegółowej analizy przychodów i wydatków, braku oceny zdolności do poniesienia obciążenia z tytułu zaległości składkowych, skutków opłacenia tych należności, z uwzględnieniem ich wysokości w relacji do wartości osiąganych dochodów, ich wpływu na możliwość zaspokajania podstawowych potrzeb czteroosobowej rodziny; - brak należytego uzasadnienia odmowy umorzenia ze wskazaniem obiektywnych kryteriów zgodnych z powszechnie akceptowana hierarchią wartości, poza lakonicznym stwierdzeniem, że "nie wykazano zaistnienia przesłanki z § 3 ust.l pkt 1 cytowanego Rozporządzenia" i poza blankietowym przywołaniem przesłanek, także tych które w sprawie nie były wskazywane, zwłaszcza w sytuacji decyzji negatywnej wydanej w oparciu o uznanie administracyjne; - poprzez całkowite przerzucanie ciężaru dowodowego na skarżącego w zakresie wykazania przesłanek uzasadniających umorzenie, mimo treści art. 7 i 77 KPA; - brak przekonującego uzasadnienia w zakresie nieuwzględnienia słusznego interesu strony. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Ocena legalności zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji prowadzi do wniosku, iż zostały one wydane zgodnie z prawem. Treść skargi wskazuje, że kwestia sporna w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości zastosowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych art. 28 ust. 3a i 3b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.) oraz § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365) W uzasadnionych przypadkach należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, na podstawie § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 2003 r. Nr 141, poz. 1365) w związku z art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Warunkiem niezbędnym (ale nie wystarczającym) jest wykazanie przez zobowiązanego, że ze względu na jego stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest on w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny, w szczególności w przypadku (§ 3 ust. 1 rozporządzenia): 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; Zaistnienie którejkolwiek ze wskazanych przesłanek daje możliwość umorzenia tych należności. Należy jednak zauważyć, że nawet wówczas stwarza to organowi podejmującemu rozstrzygnięcie tylko możliwość, a nie prawny obowiązek umorzenia należności z tytułu składek. Oznacza to, że decyzja w sprawach o umorzenie należności oparta jest na konstrukcji uznania administracyjnego. Rozstrzygnięcie w tej kwestii przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który nawet w przypadku stwierdzenia wystąpienia przesłanek może, ale nie musi umorzyć zaległości. Zakres sądowej kontroli decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego zawężony jest do kryterium zgodności z prawem. Sąd zatem bada wyłącznie to, czy organ zebrał cały materiał dowodowy w sprawie, czy dokładnie wyjaśnił okoliczności faktyczne oraz czy w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył całokształt tego materiału. Sąd nie może zatem nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Nie ocenia także wydanej decyzji w aspekcie jej celowości, według zasad słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Przepis § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia, do którego odwoływała się skarżąca w niniejszej sprawie, wymaga od zobowiązanego wykazania, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie uiścić powstałych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Zatem ciężar udowodnienia zaistnienia przesłanek do umorzenia spoczywa na zobowiązanym. W ocenie Sądu jest to zrozumiałe, biorąc pod uwagę, iż wiedzę o stanie majątkowym i sytuacji rodzinnej zobowiązanego, tj. o okolicznościach, które stanowią podstawę do ewentualnego uwzględnienia wniosku o umorzenie należności, posiada sam zobowiązany. Nie zwalnia to jednak Zakładu z obowiązku wyjaśnienia okoliczności sprawy (art. 7 k.p.a), jednakże inicjatywa dowodowa należy do wnioskodawcy, zaś rolą Zakładu jest przede wszystkim weryfikowanie i ocena przedstawionych przez zobowiązanego okoliczności. Oznacza to, wbrew twierdzeniom skargi, że organ rentowy nie jest zobowiązany, w sytuacji, gdy wnioskodawca wyraźnie nie powoła danej okoliczności, prowadzić ustalenia, czy istotnie w sprawie zachodzi inny przypadek równorzędny do wymienionych przykładowo w rozporządzeniu. Według ustaleń organu rentowego skarżący prowadzi działalność gospodarczą w zakresie instalacji wodno - kanalizacyjnych i centralnego ogrzewania na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nr [...]. Na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów organ ustalił, że z tytułu działalności zobowiązany rozlicza się w formie ryczałtu ewidencjonowanego. W 2008r. uzyskał przychód z prowadzonej działalności w wysokości [...] zł., w 2009r. w wysokości [...] zł., a w 2010r. w wysokości [...] zł. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej wnioskodawca wskazał, iż uzyskuje dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł. W oświadczeniu z dnia 8 czerwca 2011 r. podano, iż przychód w 2011 r. wyniósł [...] zł., a średnie miesięczne koszty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (tj. koszt paliwa, zakupu materiałów) wynoszą około 50% przychodu - za rok 2010 wyniosły [...] zł. Zgodnie z zaświadczeniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. W. z dnia 7 czerwca 2011r. nie ujawniono, aby zobowiązany posiadał zaległości podatkowe. Zgodnie z ustaleniami Zakładu wnioskodawca ma na swoim utrzymaniu niepracującą żonę – G. S. oraz dwoje pełnoletnich, uczących się dzieci –U. S. i T. S., który studiuje w Z. G. i otrzymuje stypendium z uczelni w wysokości około [...] zł. Powołując się na oświadczenia skarżącego organ przyjął, że nie posiada on zobowiązań publicznoprawnych oraz cywilnoprawnych, natomiast stałe wydatki związane z utrzymaniem wynoszą miesięcznie około [...] zł. (energia elektryczna – [...] zł., gaz w butli – [...] zł., nieczystości – [...] zł., opał – [...] zł. oraz koszty wyżywienia, odzież, środki czystości, przejazdy do szkół — [...] zł). Według oświadczeń wnioskodawcy, posiada on nieruchomość położoną w W. (ustawowa wspólność majątkowa małżeńska), na której w dniu 5 stycznia 2011 r. dokonano wpisu hipoteki na kwotę [...] zł. Ponadto ustalono, że wnioskodawca posiada samochód osobowy – [...], 1997r., którego jest współwłaścicielem oraz samochód ciężarowy – [...], 1997r., na którym ustanowiono w dniu 26 lutego 2011r. zastaw skarbowy. Zobowiązany podał dodatkowo, iż jego małżonka przebywała w ostatnim czasie dwukrotnie w szpitalu i sprawuje nad nią opiekę. Rozważając przesłankę umorzenia wskazaną w § 3 ust 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia organ rentowy stwierdził, że z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej skarżący uzyskuje przychód, który wykazuje tendencję rosnącą, biorąc pod uwagę pełne trzy lata kalendarzowe. Zobowiązany prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwójką uczących się dzieci. Trafnie Zakład zaznaczył, ze pomimo, że skarżący oświadczył, iż jego żona jest osobą schorowaną i nie uzyskuje dochodu, to jednak nie przedłożył żadnej dokumentacji potwierdzającej powyższą okoliczność. Analiza akt administracyjnych potwierdza, że zobowiązany w żaden sposób nie udowodnił powyższej okoliczności, nie przedłożył dokumentacji medycznej dotyczącej choroby żony ani też rachunków na zakup koniecznych dla niej leków. Tak więc, wbrew twierdzeniom skargi, organ rentowy nie miał dowodów, aby ocenić wpływ powyższej okoliczności na sytuację rodzinną i stan majątkowy zobowiązanego. Według ustaleń Zakładu córka wnioskodawcy zarejestrowana jest od dnia 1 stycznia 2009r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w G. W., a syn studiuje i otrzymuje stypendium z uczelni w wysokości [...] zł. Wobec powyższego zasadnie organ uznał, że z uwagi na fakt, iż dzieci skarżącego są już pełnoletnie, istnieje możliwość ich usamodzielnienia się i podjęcia pracy zarobkowej, która umożliwiłaby uzyskanie przez nich środków chociażby na własne utrzymanie. Organ wskazał ponadto, że zobowiązany nie posiada żadnych innych zobowiązań cywilno-prawnych w postaci kredytów, itp., które obciążałyby dodatkowo budżet domowy. Nie wykazał również problemów w regulowaniu bieżących opłat i konieczności korzystania ze wsparcia Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w formie zasiłków celowych, co może stanowić potwierdzenie trudnej sytuacji materialnej. Słusznie również organ zaznaczył, że aktualnie zobowiązany nadal prowadzi swoją działalność gospodarczą, a więc pracuje i osiąga z tego tytułu dochód. Mając na uwadze powyższe okoliczności, zasadnie Zakład ocenił stan majątkowy i sytuację rodzinną skarżącego, uznając, że opłacenie przez niego należności z tytułu składek nie pociągnie zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności nie pozbawi wnioskodawcę i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Należy zauważyć, że Zakład przyznał, iż sytuacja zobowiązanego jest trudna, stąd w przedmiotowej sprawie nie jest możliwa jednorazowa spłata zadłużenia bez uszczerbku dla sytuacji bytowej rodziny. Jednakże, w ocenie Sądu słusznie uznał, iż możliwa jest spłata zadłużenia w dłuższym okresie czasu, chociażby w układzie ratalnym, bądź poprzez dokonywanie dobrowolnych wpłat na poczet zadłużenia. W orzecznictwie podkreśla się, że przy badaniu przesłanek z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 rozporządzenia istotnym jest ocena aktualnej sytuacji majątkowej i rodzinnej zobowiązanego, a nie przyczyny powstania zaległości, zawinione, czy też subiektywnie niezawinione, które nie zostały przewidziane jako samodzielna przesłanka umorzenia należności (por. wyrok NSA z dnia 15.09.2011 r., sygn. akt II GSK 832/10, Lex nr 1068881). Należy również podkreślić, że skarżący podejmując działalności gospodarczą stał się przedsiębiorcą, od którego wymaga się profesjonalnego, starannego działania. Ryzyko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej ciąży na przedsiębiorcy, który ponosi odpowiedzialność za regulowanie zobowiązań publicznoprawnych, w tym należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Na płatniku składek ciąży ustawowy obowiązek terminowego opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy. Obowiązek ten istnieje od dnia rozpoczęcia działalności, aż do dnia zaprzestania jej wykonywania, niezależnie od osiąganych dochodów, czy też pojawiających się w trakcie prowadzenia działalności problemów. Obligatoryjność opłacania składek na ubezpieczenia społeczne dotyczy wszystkich płatników składek. Ryzyko związane z prowadzoną działalnością ponosi przedsiębiorca zarówno w trakcie jej prowadzenia, jak i po zakończeniu. Sąd uznał zatem że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W toku postępowania administracyjnego prawidłowo zgromadzono materiał dowodowy i poczyniono wystarczające ustalenia faktyczne (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.). Dokonana zaś przez organ ocena tego materiału, ze wskazaniem, jakimi przesłankami kierował się Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymując w mocy decyzję odmawiającą skarżącej umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), czyni zadość wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasadzie przekonywania oraz odpowiada wymogom uzasadnienia decyzji sformułowanym w art. 107 § 3 k.p.a. Należy dodatkowo zaznaczyć, że orzekając w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu nieopłaconych składek, organ rentowy każdorazowo zobowiązany jest uwzględnić okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji. W przypadku natomiast ewentualnego pogorszenia się sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego, ma on prawo ponownego złożenia wniosku o umorzenie nieopłaconych należności z tytułu składek. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270), Sąd oddalił skargę.