III SA/Po 995/15

Dnia 28 stycznia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych – Olszanowska Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant: Ref. staż. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zmiany wysokości renty strukturalnej oddala skargę Decyzją z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], przyznał [...] od lutego 2008 r. do kwietnia 2017 r. rentę strukturalną w wysokości 954,44 zł. Pismem z dnia [...] marca 2015 r., doręczonym w dniu [...] marca 2015 r., organ poinformował [...] o konieczności złożenia wniosku o ustalenie prawa do emerytury w terminie 30 dni od doręczenia zawiadomienia i przedstawienia organowi decyzji w sprawie przyznania lub odmowy przyznania prawa do emerytury, w terminie 4 miesięcy od dnia złożenia do organu rentowego ww. wniosku. Organ pouczył [...], że w przypadku niedostarczenia organowi potwierdzenia złożenia ww. wniosku zostanie zawieszona wypłata 50% przyznanej renty strukturalnej lub dodatku na małżonka. W dniu [...] kwietnia 2015 r. [...] złożyła w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniosek o ustalenie prawa do emerytury rolniczej. Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego przyznał [...] emeryturę rolniczą w kwocie 1.075,56 zł brutto (a w wysokości przysługującej do wypłaty 914,56 zł netto miesięcznie) począwszy od dnia 1 kwietnia 2015 r. Decyzją z dnia 26 czerwca 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], działając na podstawie § 16 w zw. z § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 109, poz. 750 ze zm. – określanego jako "rozporządzenie") zmienił od kwietnia 2015 r. wysokość pobieranej przez [...] renty strukturalnej, przyznanej na podstawie decyzji z dnia [...] marca 2008 r. o kwotę w wysokości 1.075,56 zł. Organ określił nową wysokość renty strukturalnej na kwotę 245,12 zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że renta strukturalna uległa zmianie z uwagi na przyznanie [...] prawa do emerytury rolniczej w kwocie 1075,56 zł brutto. Wysokość renty strukturalnej uległa pomniejszeniu o wysokość emerytury, którą przyznano skarżącej. [...] wniosła odwołanie od decyzji z dnia 26 czerwca 2015 r. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że zmniejszenie renty strukturalnej nie może być efektem przyznanego prawa do emerytury, zwłaszcza, że wniosek o ustalenie prawa do emerytury został złożony po wezwaniu przez organ pod rygorem zawieszenia świadczeń z tytułu renty strukturalnej. [...] wskazała, że renta strukturalna w wysokości 1320,68 zł (ustalona w takiej wysokości decyzją z dnia [...] marca 2015 r., zmieniającej wysokość renty strukturalnej) może być pomniejszona jedynie o kwotę 914,56 zł, a zatem o wysokość świadczenia przyznanego przez Prezesa KRUS do wypłaty. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., doręczoną [...] w dniu 12 sierpnia 2015 r., Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ wywiódł, odwołując się do § 14 ust. 1 ww. rozporządzenia, że w przypadku, gdy uprawniony do renty strukturalnej w trakcie jej wykonywania nabędzie prawo do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego lub ubezpieczenia społecznego rolników, rentę strukturalną zmniejsza się o kwotę tej emerytury. Organ wskazał, że kwota przeznaczonej do wypłaty emerytury rolniczej jest pomniejszana o zaliczkę na podatek dochodowy i składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Dlatego też suma otrzymywanych przez odwołującą od kwietnia 2015 r. świadczeń jest niższa od wcześniej otrzymywanej renty strukturalnej. Ponadto, organ wskazał, że przynależność do programów pomocowych nie jest obligatoryjna. [...] skorzystała z prawa do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...]. W skardze wnioskowała o uchylenie decyzji w całości z uwagi na naruszenie prawa. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że składając wniosek o ustalenie prawa do emerytury dotychczasowa kwota 1.320,68 zł wypłacanego świadczenia będzie składała się z dwóch wypłacanych świadczeń. Skarżąca zwróciła uwagę na konieczność ochrony praw nabytych. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał wcześniejsze stanowisko w sprawie. Wskazał, że przepisy prawa przewidywały obniżenie świadczenia z tytułu renty strukturalnej w przypadku nabycia prawa do emerytury. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy wskazać, że sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie i rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.". Ocena ta polega na zbadaniu czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa i czy skala ewentualnego naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego uzasadnia zastosowanie środków uregulowanych w przepisach art. 145–149 p.p.s.a. W niniejszej sprawie kontroli sądowoadministracyjnej poddano decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., którą to decyzją organ I instancji zmienił wysokość pobieranej przez [...] renty strukturalnej, przyznanej na podstawie decyzji z dnia [...] marca 2008 r. o kwotę w wysokości 1.075,56 zł i ustalił nową wysokość renty strukturalnej na kwotę 245,12 zł. Przesłanką do zmiany decyzji było uzyskanie przez skarżącą prawa do emerytury rolniczej. Podstawą normatywną decyzji o zmniejszeniu wysokości renty strukturalnej był przepis § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007 r. nr 109, poz. 750), zgodnie z którym jeżeli uprawniony do renty strukturalnej w trakcie jej pobierania nabędzie prawo do emerytury, rentę strukturalną zmniejsza się o kwotę tej emerytury. W niniejszej sprawie, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, decyzją z dnia [...] marca 2008 r. [...] została przyznana renta strukturalna na okres od lutego 2008 r. do kwietnia 2017 r., w wysokości 954,44 zł. Wysokość kwoty przyznanej stronie renty strukturalnej podlegała zmianom. Od [...] marca 2015 r. do wypłaty z tytułu renty strukturalnej przysługiwała skarżącej kwota 1.320,68 zł. Ponadto bezspornym jest, że [...] decyzją Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] maja 2015 r. uzyskała prawo do świadczenia emerytalnego wypłacanego z ubezpieczenia społecznego rolników. Wysokość przyznanej emerytury wynosiła 1.076,56 zł, a do wypłaty, po potrąceniu zaliczki na podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie zdrowotne przysługiwała skarżącej kwota 914,56 zł. W ocenie skarżącej zmniejszenie renty strukturalnej o wysokość otrzymanej emerytury było bezzasadne. Nie budzi wątpliwości Sądu, że z wykładni przepisu § 14 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika wprost, że zmniejszenie wysokości renty strukturalnej w przypadku nabycia prawa do emerytury jest obligatoryjne i nie jest uzależnione od uznania organu administracyjnego. Skoro zatem skarżąca uzyskała prawo do emerytury to organ był zobowiązany do zmiany wysokości przyznanej renty strukturalnej. Zgodnie z § 13 a ust. 1 rozporządzenia kierownik biura powiatowego Agencji zawiadamia pobierającego rentę strukturalną o możliwości złożenia wniosku o ustalenie prawa do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego lub ubezpieczenia społecznego rolników. Pobierający rentę strukturalną składa do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierownika biura powiatowego Agencji potwierdzenie złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1, nie później niż w terminie 30 dni od dnia osiągnięcia wieku emerytalnego (§ 13a ust. 3 rozporządzenia). W przypadku, gdy pobierający rentę nie złoży wniosku o ustalenie prawa do emerytury prawo do renty strukturalnej podlega zawieszeniu. Jednocześnie wskazać należy, że renta strukturalna nie jest przyznawana bezterminowo. Z § 13 rozporządzenia wynika, że rentę wypłaca się nie dłużej jednak niż do osiągnięcia przez pobierającego rentę strukturalną 65 lat. Ponadto, w § 4 rozporządzenia wskazano warunki, jakie musi spełniać osoba ubiegająca się o przyznanie renty strukturalnej. Jednym z wymogów jest to, że osoba taka ukończyła 55 lat, lecz nie osiągnęła wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty. Z powyższego wynika, że wolą ustawodawcy było wprowadzenie konkurencyjności pomiędzy rentą strukturalną a emeryturą. Przepisy rozporządzenia zostały bowiem sformułowane w ten sposób, aby uniemożliwić pobieranie jednocześnie emerytury i renty strukturalnej. Jednocześnie jednak prawo do emerytury nie zawiesza całkowicie wypłaty renty strukturalnej. Intencją ustawodawcy było obniżenie wysokości renty strukturalnej w przypadku uzyskania prawa do emerytury. W dalszej kolejności rozważenia wymaga jednak o jaką wysokość należy obniżyć rentę strukturalną otrzymywaną przez skarżącą. Z decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wynika, że wysokość przyznanej emerytury wynosi 1.075,56 zł. Z przepisu § 14 ust. 1 rozporządzenia wynika, że rentę strukturalną zmniejsza się o kwotę emerytury. Niewątpliwie skarżącej ustalono prawo do emerytury w kwocie 1.075,56 zł. Nie ma jednak znaczenia, że kwota ta uległa dalszemu zmniejszeniu o wysokość zaliczki na podatek dochodowy i składkę odprowadzaną do Narodowego Funduszu Zdrowia. Prawo do emerytury zostało ustalone w kwocie brutto i w takiej wysokości powinno zostać wzięte pod uwagę przy zmniejszeniu renty strukturalnej. W przepisach ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniach społecznych rolników (Dz. U. z 2015 r. poz. 704 ze zm.) wskazany jest sposób obliczania emerytury, która obliczana jest jako suma części składkowej i uzupełniającej (art. 24). W przypadku skarżącej część składkowa i część uzupełniająca emerytury dały kwotę 1.075,56 zł. Dopiero zastosowanie przepisów o podatku dochodowym i świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych spowodowało, że wysokość wypłacanej skarżącej emerytury stała się niższa niż kwota emerytury przyznanej (ustalonej). Tym samym za zasadne należało uznać, że organ stosując przepis § 14 ust. 1 rozporządzenia przyjął, że kwota emerytury rolniczej skarżącej wynosiła 1.075,45 zł i o taką kwotę zmniejszył wysokość renty strukturalnej. Na marginesie wskazać należy, że skarżąca była informowana o tym, że po ustaleniu jej prawa do emerytury renta strukturalna zostanie obniżona o wysokość tejże emerytury. Nie zasługiwał - zdaniem Sądu - na uwzględnienie zarzut skarżącej, że doszło do naruszenia praw nabytych. Ochrona praw nabytych służy ograniczaniu działań ustawodawcy przed zmianami stanu prawnego, które mogłyby ingerować w treść indywidualnych uprawnień podmiotów. W rozważanym przypadku nie może być mowy o ingerowaniu w treść uprawnień skarżącej. Ustawodawca wprowadzając przepisy ww. rozporządzenia przewidywał możliwość zmniejszenia renty strukturalnej po uzyskaniu prawa do emerytury. Natomiast, prawo do renty strukturalnej nie jest przyznane bezterminowo. Powyższe okoliczności świadczą o tym, że nie wystąpiła niedopuszczalna (jak wskazuje [...]) ingerencja organu w prawa nabyte skarżącej. Mając na uwadze powyższe okoliczności - uznając, że organy administracji publicznej działały zgodnie z prawem procesowym oraz nie naruszyły przepisów prawa materialnego - Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.