III SA/Po 998/11

Dnia 19 listopada 2012 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi P. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] października 2011 roku nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2006 r., od stycznia do sierpnia 2007 r. oraz za miesiąc październik 2007 r.; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący P. J., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, w skardze kasacyjnej (k. 69 akt sądowych) zawarł żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku złożonym na urzędowym formularzu Skarżący wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą. Dochód miesięczny brutto określił na kwotę 4.000 zł. Ponadto podał, że posiada lokal mieszkalny o pow. 42mkw oraz dwa ciągniki siodłowe DAF i dwie naczepy. Skarżący pozostawił niewypełnione pola formularza wniosku dotyczące uzasadnienia żądania, przedstawienia stanu rodzinnego, podania posiadanego majątku (nieruchomości, oszczędności), określenia sytuacji majątkowej osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, a także wskazania innych informacji o stanie majątkowym oraz innych danych, które według wnioskodawcy, są istotne dla rozstrzygnięcia o zasadności żądania. Oświadczenie majątkowe Skarżącego budziło wątpliwości w świetle treści dokumentów złożonych do akt administracyjny, gdyż korespondencję kierowaną na adres zamieszkania skarżącego odbiera dorosły domownik – M. B.-J. (k. 126 akt administracyjnych). Wnioskodawca została zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, po raz pierwszy, pismem z dnia 13 września 2012 roku (k. 88 akt sądowych) oraz, ponownie, pismem z dnia 31 października 2012 roku (k. 105 akt sądowych). Na podstawie oświadczenia majątkowego, akt administracyjnych, dodatkowych wyjaśnień oraz przedłożonych dokumentów źródłowych ustalono, że przychód Wnioskodawcy za 2011 rok wyniósł 768.664,56zł (dochód 127.491,19 zł). Przychód za dziewięć miesięcy 2012 roku to 505.562,06 zł (dochód 86.351,60 zł). Według oświadczenia, Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe (pismo pełnomocnika, k. 90 akt sądowych). Jednakże współwłaścicielem lokalu wskazanego jako miejsce zamieszkania wnioskodawcy jest M. E. B. (k. 111 akt sądowych), która odbiera korespondencję kierowaną do skarżącego jako jego dorosły domownik (k. 126 akt administracyjnych). Jednocześnie, według oświadczenia, na utrzymaniu Wnioskodawcy pozostają jego była partnerka oraz dwoje małoletnich dzieci w wieku 9 i 12 lat. Skarżący nie wykonał wezwania i nie przedłożył żadnych dowodów dotyczących wysokości środków utrzymania przekazywanych na dzieci i byłą partnerkę, poprzestając na oświadczeniu, że na koszty utrzymania tych osób przeznacza cały dochód uzyskiwany z działalności gospodarczej pomniejszony o koszty własnego minimalnego utrzymania miesięcznego (600 zł - czynsz za mieszkanie, 85 zł – energia elektryczna, 1.500zł - zakup żywności). Wnioskodawca przedłożył, bez historii operacji za okres od 03 września do 02 października 2012 roku, podsumowanie stanu konta z dnia 02 października 2012 roku dla rachunku prowadzonego przez bank "A" (stan rachunku 0 zł) oraz historię dla rachunku bankowego prowadzonego przez "B" za okres od 01 lipca do 23 października 2012 roku (obciążenia 15 zł, saldo końcowe minus 46 zł). Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych dotyczy wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 1.000 zł. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 – dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Formuła "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że na osobie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek przedstawienia sytuacji rodzinnej i majątkowej w sposób rzetelny i pełny (wniosek a contrario z art. 255 p.p.s.a.). Strona nienależycie realizuje obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia kosztów postępowania, jeśli jej oświadczenie majątkowe jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i rodzinnego oraz wynikających z tego możliwości płatniczych. Ocena czy strona postępowania znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do skorzystania z prawa pomocy należy do sądu (referendarza sądowego) – art. 254 §1, art. 258 §1 i §2 p.p.s.a. Instytucja prawa pomocy została ustanowiona dla ludzi najuboższych, którzy nie posiadają stałych dochodów, czy majątku. Natomiast dane przekazane przez Wnioskodawcę wskazują, że jego miesięczne przychody osiągają poziom ponad 56.000 zł (dochód liczony dla celów podatkowych osiąga poziom około 10.000 zł miesięcznie w roku podatkowym 2012 i osiągał taki poziom także w roku podatkowym 2011). Pomimo wezwania, Skarżący nie wykazał, ani wysokości kosztów utrzymania, ani sytuacji majątkowej i rodzinnej, osób pozostających na jego utrzymaniu. Z tego względu nie można określić w jakim zakresie obowiązki dostarczania środków utrzymania ograniczają zdolności płatnicze Wnioskodawcy. Z kolei sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego byłoby założenie, że osiągane dochody (10.000 zł miesięcznie) w całości wyczerpują koszty utrzymania koniecznego czteroosobowej rodziny. W konsekwencji brak jest podstaw dla przyjęcia stanowiska, że koszty utrzymania koniecznego rodziny ograniczają realizację prawa do sądu, w szczególności, gdy wpis od skargi kasacyjnej to zaledwie 1/10 część uzyskiwanego miesięcznego dochodu. Wątpliwości budzą wyjaśnienia Skarżącego (k. 95 akt sądowych) wskazujące, że miesięczne obciążenia z tytułu kredytów (5.500 zł) zaciągniętych na zakup na środki transportu wykorzystywanych w działalności gospodarczej obciążają uzyskiwany dochód (10.000 zł – 5.500 zł). Z przedłożonych umów kredytowych wynika bowiem, że kredytobiorcą był Wnioskodawca jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą. Prawdziwy więc będzie wniosek, że koszty związane z nabyciem środków transportu uwzględniane są w kosztach prowadzonej działalności gospodarczej, co najmniej jako odpisy amortyzacyjne. Do uwzględnienia wniosku nie mogło prowadzić zwolnienie lekarskie za okres od 23 lipca 2012 roku do 25 września 2012 roku. Analiza dokumentacji księgowej załączonej do wniosku ujawnia bowiem, że choroba wnioskodawcy nie doprowadziła do spadku osiąganych dochodów (średnie przychody za okres od lipca do września to 57.738,63 zł). Choroba Skarżącego nie spowodowała zmian w zakresie kosztów działalności obejmujących wynagrodzenia w gotówce i naturze. W okresie choroby wydatki na ten cel utrzymywały się na dotychczasowym stałym poziomie (około 3.100 zł). Za uwzględnieniem wniosku nie przemawia dokumentacja dotycząca rachunków bankowych. Wyjaśnić należy, że ta dokumentacja nie koresponduje z treścią zapisów w księdze przychodów i rozchodów za 2012 rok. Porównanie przedłożonych dokumentów uzasadnia przypuszczenie, że Wnioskodawca nie przedłożył wyciągów z czynnych rachunków bankowych lub dokonuje obrotów finansowych poza rachunkiem bankowym. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.