III SA/Po 999/16

Dnia 15 stycznia 2018 roku Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J.F. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne postanawia przyznać adwokatowi M. P. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu kwotę [...] zł ([...] złotych [...]), w tym podatek od towarów i usług w kwocie [...] zł ([...] złotych [...]) Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2017 roku starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zwolnił skarżącego J. F. od kosztów sądowych i ustanowił dla niego adwokata jako pełnomocnika z urzędu. Pismem z dnia 11 lipca 2017 roku Okręgowa Rada Adwokacka w P. wyznaczyła adwokata S. J. jako pełnomocnika z urzędu dla skarżącego. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z dnia 4 września 2017 roku zawiadomiono Okręgową Radę Adwokacką, że wyznaczony pełnomocnik z urzędu nie zastosował się do postanowień art. 177 § 4 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a." Zarządzeniem z dnia 15 września 2017 roku Przewodniczący Wydziału III zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej w P. o wyznaczenie innego pełnomocnika dla skarżącego w związku z niezachowaniem przez adwokata S.J. zasad należytej staranności. Pismem z dnia 20 września 2017 roku Okręgowa Rada Adwokacka w P. wyznaczyła w miejsce adwokata S.J. kolejnego pełnomocnika z urzędu dla skarżącego osobie adwokata A. M. Zarządzeniem z dnia 16 listopada 2017 roku Przewodniczący Wydziału III zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej w P., o wyznaczenie innego pełnomocnika dla skarżącego w celu sporządzeniu skargi kasacyjnej bądź opinii o braku podstaw do jej wniesienia w związku z niezachowaniem przez adwokata A.M. zasad należytej staranności. Pismem z dnia 21 listopada 2017 roku Okręgowa Rada Adwokacka w P. wyznaczyła w miejsce adwokata A.M. następnego pełnomocnika z urzędu dla skarżącego w osobie adwokat M.P. Pismem z dnia 20 grudnia 2017 roku adwokat M. P. sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i wniosła o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nie uiszczonych nawet w części przez skarżącego. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokat lub radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach i opłatach za czynności adwokatów lub radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 roku, poz. 1714), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 roku. Wobec powyższego w myśl przepisu § 2 rozporządzenia z 2016 roku koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata ustanowionego z urzędu. Stosownie do treści § 4 ust. 2 rozporządzenia z 2016 roku ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem: 1) nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; 2) wartości przedmiotu sprawy; 3) wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; 4) stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. W myśl zaś § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2016 roku opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 2 lit b rozporządzenia z 2016 roku opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Mając na uwadze powyższe regulacje oraz podjęte przez pełnomocnika czynności procesowe, przy uwzględnieniu rodzaju, stopnia zawiłości sprawy oraz poniesionego przez pełnomocnika nakładu pracy należało uznać, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie wynagrodzenia w wysokości 150 % stawki minimalnej zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 roku. W konsekwencji należało ustalić opłatę za czynności adwokata w wysokości wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit b rozporządzenia 2016 roku i przyznać adwokatowi, za udzieloną stronie skarżącej nieopłaconą pomoc prawną, wynagrodzenie w wysokości [...] zł (75% z [...] zł). Pełnomocnik oświadczyła, że pomoc prawną świadczyła w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i jest płatnikiem podatku VAT (k. 89 akt sądowych). Opłatę za udzielenie pomocy prawnej skarżącemu podwyższa się zatem o stawkę podatku od towarów i usług, przewidzianą dla tego rodzaju czynności, obowiązującą w dniu orzekania o niej, w kwocie [...] zł (§ 4 ust. 3 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 roku). W efekcie pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu należało przyznać tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu opłatę w łącznej wysokości [...] zł. Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit b) oraz § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia z 2016 roku, orzeczono, jak w sentencji postanowienia.