III SA/Po 999/16

Dnia 21 kwietnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska (spr.) WSA Szymon Widłak Protokolant: ref. staż. Marta Chocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi J.F. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2016r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. Inspektorat w K. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], działając na podstawie art. 54 § 1 i § 5 w związku z art. 19 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1619; dalej: "u.p.e.a."), oraz art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. Z 2016 r. poz. 23 t.j. dalej k.p.a.) oddalił skargę zobowiązanego J. F. na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] kwietnia2016 r., nr [...]. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...],nr [...], nr [...], nr [...], nr [...],nr [...] obejmujących zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wyjaśnił, że czynności egzekucyjne związane z zajęciem świadczenia dokonane zostały zgodnie z prawem. Wystawione zawiadomienie o zajęciu odpowiada wzorowi zamieszczonemu w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2015r., poz. 2310) a zastosowany środek egzekucyjny znajduje się w katalogu środków wymienionych w art. la pkt 12 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji czym wypełniono przesłanki zawarte w art. 67 § 1 cytowanej ustawy. Zawiadomienie zawiera również wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 67 § 2. Czynność egzekucyjna została poprzedzona prawidłowo doręczoną decyzją, która zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 grudnia 2014r. (Dz. U. z 2014r., poz. 1494) w sprawie określenia należności pieniężnych - stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, bez uprzednio doręczonego upomnienia. Została również dokonana w oparciu o tytuł wykonawczy skutecznie doręczony (wraz z zawiadomieniem o zajęciu). Nie bez znaczenia jest również fakt, iż decyzja, na podstawie której organ egzekucyjny dokonał stosownych czynności jest prawomocna. Płatnik nie skorzystał bowiem w zawitym 30 dniowym terminie z przysługującego mu prawa w postaci odwołania do Sądu Okręgowego Sądu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z obowiązującym brzmieniem art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U z 2015r. poz. 121 j.t.) składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata, nieopłacone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej. Dążąc więc do wykonania przedmiotowego obowiązku wystawiono tytuły wykonawcze i podjęto czynności zmierzające do przedmiotowego zajęcia prawa majątkowego. Odnosząc się natomiast do wskazanej przez stronę kwestii dotyczącej podlegania do ubezpieczenia zdrowotnego organ wyjaśnił ,że Dyrektor Oddziału ZUS nie jest właściwym do procedowania w przedmiotowej sprawie. To Dyrektor Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń. Po rozpatrzeniu złożonego przez zobowiązanego zażalenia, w którym podniósł, że sprawa dotyczy końca 2012r., kiedy to otrzymał emeryturę, a z emerytury potrącany jest podatek i składka na ubezpieczenie zdrowotne. Nie wyrejestrowanie działalności gospodarczej było błędem, chociaż we wniosku o emeryturę z dnia 10 września 2012r. wskazał, że będzie działalność prowadził do dnia 02 września 2012r. O składki zdrowotne które nie wpłynęły do ZUS, należało monitować i informować zobowiązanego, a byłyby wtedy natychmiast uregulowane. Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz na podstawie art. 18 oraz art. 54 § 1 i § 5 u.p.e.a., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że analizując przebieg zaskarżonych czynności egzekucyjnych nie stwierdził nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa. Wskazał , że stosownie do treści art. 79 § 1 upea organ egzekucyjny dokonuje zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego zobowiązanego, a także z renty socjalnej, zwanych dalej "świadczeniami", przez przesłanie do organu rentowego właściwego do spraw wypłaty zobowiązanemu świadczeń zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa organ rentowy, aby nie wypłacał zajętej części świadczenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Zgodnie z treścią art. 79 § 2 upea zajęcie świadczeń jest dokonane z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia o zajęciu. Zajęcie to zachowuje moc również w przypadku zmiany organu rentowego właściwego do wypłaty świadczeń. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu przysługujących mu świadczeń, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia przesłanego do organu rentowego, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać świadczeń poza częścią wolną od zajęcia, ani rozporządzać nimi w żaden sposób (§ 4 pkt 1). W przedmiotowej sprawie nie dopatrzono się uchybień formalnych w zaskarżonych czynnościach organu egzekucyjnego. Zawiadomienia o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej odpowiadają wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków w określonym w załączniku nr 2 do Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych z dnia 17 grudnia 2015r. (Dz.U. z 2015r., poz. 2310). Czynność egzekucyjna została zatem dokonana zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 67 § 2 upea i 79 § 1 upea. J. F. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżący podniósł tożsame argumenty jak w zażaleniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o oddalenie skargi, wskazując na niezasadność zawartych w niej zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżony akt nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] sierpnia 2016 r., którym forgan odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. Inspektorat W K. z dnia [...] czerwca 2016 r. o oddaleniu skargi J. F. na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z art. 54 § 1 in principio ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 599; dalej: "u.p.e.a."), zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. Wskazana ustawa definiuje czynności egzekucyjne jako wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (art. 1a pkt 2 u.p.e.a.). Chodzi tu nie tylko o działania jako czynności faktyczne, wykonawcze organu egzekucyjnego i egzekutora, ale i czynności egzekucyjne, które mają charakter aktów prawnych i od których nie przysługuje inny środek ochrony niż zażalenie czy zarzuty. Skarga powyższa ma zatem charakter środka subsydiarnego i nie jest dopuszczalna, gdy ustawa przewiduje inne środki zaskarżenia, np. zarzut, zażalenie na postanowienie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego, albo w sytuacjach, gdy istnieje możliwość wniesienia pozwu do sądu. W ramach skargi na czynności egzekucyjne mogą być podnoszone wyłącznie zarzuty dotyczące prawidłowości postępowania egzekucyjnego bądź egzekutora w świetle przepisów regulujących sposób i formę przeprowadzania czynności egzekucyjnych (zob. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2012 r., II FSK 1588/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazano powyżej, skarga na czynność egzekucyjną nie może dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zgłoszenia zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. W rozpoznawanej sprawie skarżący podnosi argumenty odnoszące się do zasadności nałożenia na niego obowiązków podlegających egzekucji administracyjnej. Sąd zauważa, że takie argumenty mogłyby zostać uwzględnione ewentualnie w postępowaniu wywołanym zarzutami wniesionymi na podstawie art. 33 u.p.e.a. Analiza akt administracyjnych dokonana przez organ odwoławczy w ramach złożonej skargi na dokonaną czynność egzekucyjną w ocenie Sądu jest prawidłowa Należy podzielić stanowisku organu, że czynność egzekucyjna została przeprowadzona zgodnie z prawem. W aktach sprawy znajdują się tytuły wykonawcze i zawiadomienia o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego, a także odpisy decyzji określającej, której wydanie uzasadniało niedoręczenie zobowiązanemu upomnienia - wraz z potwierdzeniami odbioru przez skarżącego. Zgodnie bowiem z § 2 pkt.2 rozporządzenia Ministra Finansów z 30 października 2014 roku w sprawie określania należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz. U. 2014 poz. 1494) bez uprzedniego doręczenia może być wszczęta egzekucja należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu. Niezasadne jest zatem twierdzenie skarżącego, że był zaskoczony faktem konieczności prowadzenia względem niego egzekucji. Zgodnie z art. 7 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Jednym z takich środków dotyczących należności pieniężnych jest egzekucja ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego, społecznego oraz renty socjalnej – art. 1a pkt. 12 u.p.e.a. Na podstawie art. 79 § 1 u.p.e.a. zajęcia dokonuje się poprzez przesłanie do organu rentowego właściwego do wypłaty zobowiązanemu świadczeń zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących mu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi. Jednocześnie organ rentowy zostaje zobligowany do przekazywania zajętej części świadczenia organowi egzekucyjnemu, nie wypłacając jej dłużnikowi aż do momentu pełnego pokrycia egzekwowanej należności pieniężnej. Zajęcie jest dokonane z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia o zajęciu. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 z zm.)