III SAB/Po 10/13

Dnia 6 listopada 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Szymon Widłak Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi AK na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 oddala skargę W dniu 15 maja 2012 r. A. K. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. wniosek o przyznanie płatności na 2012 rok. We wniosku producent zadeklarował kontynuację realizacji programu rolnośrodowiskowego w ramach wariantów: - Trwale użytki zielone na powierzchni 20, 10 ha. - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 na powierzchni 20,10 ha. Podczas weryfikacji wniosku pod kątem jego kompletności organ wykrył błędy (braki) wymagające usunięcia przez wnioskodawcę. Wobec czego, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. w dniu 24 sierpnia 2012 r. wystosował do producenta rolnego wezwanie do usunięcia braków formalnych. Wezwanie zostało wysłane na adres wskazany przez A. K. we wniosku o wpis do ewidencji producentów, złożonym w Biurze Powiatowym ARiMR w P. w dniu 22 grudnia 2009 r. - ul. [...] [...], [...] P., A. K. w sekcji XII tego wniosku oświadczył, że znany jest mu obowiązek zgłaszania kierownikowi biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa każdej zmiany danych zawartych w niniejszym wniosku w terminie 14 dni od zaistnienia zmiany, co potwierdził własnoręcznym podpisem. W dniu 18 września 2012 r. do Biura Powiatowego ARiMR w P. wpłynął zwrot wskazanej wyżej przesyłki z poczty. Jak wynika z adnotacji sporządzonych przez pracownika urzędu pocztowego, przesyłka polecona nie została podjęta w terminie przez adresata. Wezwanie awizowano w dniu 29 sierpnia 2012 r. oraz powtórnie w dniu 5 września 2012 r. Pismem z dnia 1 października 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. poinformował wnioskodawcę o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia w części dotyczącej przyznania płatności na realizacje pakietu Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000. A. K. w dniu 22 października stawił się w biurze powiatowym Agencji i uzupełnił braki formalne wniosku. Jednocześnie pismem z tego samego dnia zwrócił się do organu o przywrócenie terminu, wyjaśniając, że był nieobecny w P. i dlatego nie odebrał wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku. Wskazał, ze istniała możliwość telefonicznego powiadomienia go o zaistniałej sprawie. Jednocześnie uzupełnił braki formalne wskazane w wezwaniu. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. postanowieniem z dnia [...] października 2012 r nr [...] wydanym na podstawie art. 59 § 1 i 2 k.p.a. odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 w zakresie przyznania płatności rolnośrodowiskowej. W uzasadnieniu organ, powołując się na stanowisko prezentowane w orzeczeniach sądów administracyjnych, wyjaśnił, że brak winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu ma miejsce jedynie wówczas , gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższa starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej. Dopuszczenie się przez osobę zainteresowaną nawet najmniejszego niedbalstwa, wyklucza możliwość przywrócenia terminu. W ocenie organu, wskazana przez A. K. przyczyna uchybienia terminu nie stanowi przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia, wobec czego organ uznał, ze wnioskodawca nie uprawdopodobnił, ze uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. A. K. wniósł zażalenie na wskazane wyżej postanowienie do Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r nr [...] wydanym na podstawie art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy Organ wskazał, że A. K. planując dłuższą nieobecność pod adresem wskazanym do doręczeń mógł ustanowić pełnomocnika. Organ uznał, że wyjaśnienia złożone przez wnioskodawcę nie wskazują na spełnienie przesłanek określonych w art. 58 § 1 k.p.a. A. K. w dniu 19 marca 2013 r wniósł skargę na wskazane wyżej postanowienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W dniu 28 lutego 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. zgodnie z dyspozycją wynikającą z § 21 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 33, poz. 262 z późn. zm.) wystosował do strony informację o niezałatwieniu pozostałej części wniosku w terminie z uwagi na konieczność przeprowadzenia niezbędnych kontroli w odniesieniu do kryteriów kwalifikowalności oraz wskazał , że wydanie decyzji nastąpi do dnia 30 kwietnia 2013 r. Wobec braku zakończenia sprawy we wskazanym wyżej terminie, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR pismem z dnia 30 kwietnia 2013 r. ponownie poinformował A. K., że wydanie decyzji nastąpi do dnia 14 czerwca 2013r.. Pismem z dnia 27 maja 2013r.( wpływ do organu 4 czerwca 2013r.) A. K. wniósł do Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w P. postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., uznał zażalenie za nieuzasadnione. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z § 21 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r.w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz. U. nr 33, poz. 262 z 2009 r. ze zm.) kierownik biura powiatowego Agencji wydaje decyzje w sprawie przyznania pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych w terminie od dnia 1 grudnia roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, do dnia 1 marca roku następującego po roku, w którym został złożony ten wniosek. O każdym przypadku niezałatwienia w terminie sprawy dotyczącej przyznania płatności rolnośrodowiskowej kierownik biura powiatowego Agencji zawiadamia na piśmie rolnika, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Jak wskazał organ, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. po upływie terminu wskazanego w rozporządzeniu dwukrotnie zawiadamiał stronę o przyczynie niezałatwienia sprawy w terminie i wskazywał nowy termin wydania decyzji. W dniu [...] lipca 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu A. K. płatności rolnośrodowiskowej na 2012 r. w ramach realizowanego pakietu – Trwałe użytki zielone W dniu 30 lipca 2013 r. A. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P., wnosząc o wyznaczenie organowi terminu załatwienia sprawy dotyczącej przyznania płatności na 2012 r. w części dotyczącej płatności za realizacje pakietu -Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 na powierzchni 20, 10 ha. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że przedmiotowa sprawa dotyczy pozostawionego przez Kierownika Biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. bez rozpoznania wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2012 r. w części dotyczącej płatności za realizację pakietu -Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 Skarżący zarzucił, że organ bezpodstawnie przyjął na podstawie art. 44 § 4 kpa, ze wystosowane do niego wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zostało skutecznie doręczone. Jeżeli bowiem w dniu doręczenia w trybie art. 44 kpa adres strony jest inny, to doręczenia na dotychczasowy adres nie można uznać za skuteczne, gdy nie zostały spełnione warunki domniemania doręczenia – tj. strona nie została pouczona o obowiązku informowania organu o każdej zmianie swojego adresu. W odpowiedzi na skargę Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie przed Sądem w dniu 6 listopada 2013 r. A. K. wyjaśnił, że nie odebrał korespondencji skierowanej do niego przez organ, z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych wniosku, albowiem w tym czasie przebywał na wakacjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje : Skarga jest bezzasadna. W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Celem skargi w takim przypadku jest zwalczanie braku działania organu w załatwianiu sprawy administracyjnej. O bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Również w przypadku pozostawienia podania bez rozpoznania ((art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), ( por. uchwała naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 3 września 2013r. I OPS 2/13) Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji, Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu, przede wszystkim, wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy. W rozpatrywanej sprawie, jak wynika z treści wniesionej przez A. K. skargi, bezczynność organu polega na braku wydania decyzji administracyjnej w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2012 r. w części dotyczącej płatności za realizację pakietu - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. pismem z dnia 1 października 2012 r. poinformował wnioskodawcę o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia w części dotyczącej przyznania płatności na realizacje pakietu Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000. Jak wynika z akt sprawy, co przedstawiono wyżej, wniosek skarżącego o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej zawierał w tej części wniosku braki formalne, wobec czego, organ pismem z dnia 24 sierpnia 2012 r. wezwał skarżącego w trybie art. 64 § 2 k.p.a do uzupełnienia w terminie 7 dni dołączonych do wniosku materiałów graficznych dla oznaczonych w wezwaniu działek i zaznaczenia miejsca pozostawienia powierzchni nieskoszonej trwałego użytku zielonego w roku 2012r. W wezwaniu do usunięcia braków formalnych, organ wskazał na § 20 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz. U. nr 33, poz. 262 z 2009 r. ze zm.), zgodnie, z którym rolnik zaznacza na materiale graficznym powierzchnię działki rolnej, która ma pozostać nieskoszona w danym roku - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 3 (Pakiet 3. Ekstensywne trwałe użytki zielone).Wezwanie zawierało pouczenie, że brak uzupełnienia materiału graficznego i nie określenie pozostawionej powierzchni nieskoszonej skutkuje pozostawieniem sprawy bez rozpoznania w zakresie wariantów 3.1.2. Nie budzi zatem wątpliwości, że istniały podstawy prawne dla żądania przez organ usunięcia wskazanych braków formalnych wniosku. Jak wynika również z akt sprawy, A. K. w toku postępowania administracyjnego, nie kwestionował faktu doręczenia na właściwy adres kierowanej do niego przesyłki, o czym świadczy to, że w dniu 22 października 2012 r. stawił się w biurze powiatowym Agencji i uzupełnił braki formalne wniosku. Jednocześnie, pismem z tego samego dnia zwrócił się do organu o przywrócenie terminu, wyjaśniając, że był nieobecny w P. i dlatego nie odebrał wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku. Skarżący okoliczność tę potwierdził również przed Sądem, wyjaśniając na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 r., że nie odebrał korespondencji skierowanej do niego przez organ, z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych wniosku, albowiem w tym czasie przebywał na wakacjach. Okoliczności związane z brakiem winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku są przedmiotem badania przez Sąd w odrębnym postępowaniu, które toczy się na skutek skargi wniesionej przez A. K. od postanowienia Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] lutego 2013 r nr [...] w którym organ utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie przywrócenia skarżącemu terminu do usunięcia braków we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 . Korespondencja, jak wyjaśnił organ, została wysłana na adres wskazany przez A. K. we wniosku o wpis do ewidencji producentów, złożonym w Biurze Powiatowym ARiMR w P. w dniu 22 grudnia 2009 r. - ul. [...] [...], [...] P. A. K. w sekcji XII tego wniosku oświadczył, że znany jest mu obowiązek zgłaszania kierownikowi biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa każdej zmiany danych zawartych w niniejszym wniosku w terminie 14 dni od zaistnienia zmiany, co potwierdził własnoręcznym podpisem. W świetle zatem okoliczności wynikających z akt sprawy jak i wyjaśnień samego skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony w skardze zarzut, że organ bezpodstawnie przyjął na podstawie art. 44 § 4 kpa, że wystosowane do niego wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zostało skutecznie doręczone. Należy również zauważyć, że skarżący nie wykazał, aby jego adres w istocie był inny, niż ten, na który wysłana została korespondencja. W ocenie Sądu, zatem w sytuacji, gdy skarżący nie usunął braków wniosku w terminie, mimo prawidłowego wezwania i pouczenia, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. prawidłowo pozostawił wniosek w części dotyczącej przyznania płatności na realizacje pakietu Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 bez rozpoznania, kończąc w ten sposób postępowanie administracyjne w tym zakresie. Wobec powyższego, Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, że organ pozostaje w bezczynności i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) oddalił skargę.