III SAB/Po 11/07

PostanowienieWSA w Poznaniu2007-12-17

Skład orzekający: Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy skarżący zostali już prawomocnie zwolnieni od kosztów sądowych w postępowaniu głównym, istnieje ich interes prawny w ponownym ubieganiu się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną?
Ratio decidendi
Skarżący, którzy zostali prawomocnie zwolnieni od kosztów sądowych w postępowaniu głównym, nie posiadają interesu prawnego w ponownym ubieganiu się o zwolnienie od tych kosztów w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną, ponieważ przepis art. 239 w związku z art. 241 PPSA obejmuje swoim zakresem również postępowanie kasacyjne. Niemniej jednak, w sytuacji gdy sytuacja majątkowa skarżących nie pozwala na pokrycie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, sąd powinien ustanowić dla nich adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżący J. B. i J. B. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w postępowaniu ze skargi na bezczynność Starosty w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów i budynków. Wcześniej uzyskali zwolnienie od kosztów sądowych. W skardze kasacyjnej ponownie domagali się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokatów. Sytuacja majątkowa skarżących nie uległa zmianie i nie pozwala na pokrycie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru.
Rozstrzygnięcie
1. odmówiono J. B. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. odmówiono J. B. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 3. ustanowiono dla skarżących adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Sebastian Michalski - referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2007r. wniosków o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przy udziale na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi J. B. i J. B. na bezczynność Starosty w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów i budynków; postanawia 1. odmówić J. B. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. odmówić J. B. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych 3. ustanowić dla skarżących adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]. /-/ S. Michalski J. B. i J. B. na mocy orzeczeń referendarza sądowego z dnia 11 maja 2007r. uzyskali zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym ich skargi na bezczynności Starosty [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków (k.27-30). W postępowaniu ze skargi kasacyjnej Skarżący ponownie wnieśli o przyznanie im prawa pomocy. Żądają zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokatów. Zdolność do poniesienia kosztów postępowania ocenia się w dwóch aspektach: wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu oraz jej możliwości finansowych (T. Woś w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz". Warszawa 2005, str. 631-632.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, poza jej zdolnościami finansowymi, warunkuje także istnienie obowiązku uiszczenia opłat w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ponad wszelką wątpliwość, zarówno J. B., jak i J. B., zostali prawomocnie zwolnieni od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu. Nie mają oni obowiązku uiszczania jakichkolwiek opłat, czy wydatków sądowych, także w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną - art. 239 w związku z art. 241 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.- dalej p.p.s.a.). Zatem stwierdzając brak interesu prawnego w uzyskaniu zwolnienia od kosztów sądowych należało w tym zakresie oddalić zgłoszone żądania. Z uzasadnienia kolejnych wniosków wynika, że sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskodawców nie uległa zmianie. Zamieszkują oni pod jednym adresem, lecz nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. J. B. ma 91 lat i jest osobą niepełnosprawną, porusza się na wózku inwalidzkim. Utrzymuje się ze świadczeń emerytalnych w wysokości 1.096,05zł brutto miesięcznie. Koszty utrzymania określiła na około 820,00zł miesięcznie; są to wydatki na leki, rehabilitację, żywności, odzież, środki czystości oraz opłat za media i związane z utrzymaniem nieruchomości i domu. Wskazała, że posiada majątek nieruchomy w postaci działki o powierzchni 1288m- położonej w [...], na której posadowiony jest budynek mieszkalny o powierzchni 97m-. Nie posiada innych nieruchomości, wartościowych przedmiotów, czy oszczędności. J. B. (65 lat) jest kawalerem. Uzyskuje dochody z ubezpieczenia społecznego w wysokości 630,00zł miesięcznie. Na koszty utrzymania miesięcznego obejmujące zakup leków, żywności, ubrań oraz środków czystości wydatkuje około 320,00zł. Należności za media i inne stałe opłaty związane z utrzymaniem nieruchomości określił na 170,00zł miesięcznie. Oświadczył, że posiada działkę o powierzchni 100m- położoną w [...] i zabudowaną budynkiem mieszkalnym o powierzchni 64m-. Nie posiada innych nieruchomości, wartościowych przedmiotów, czy oszczędności. Wysokość miesięcznych dochodów skarżących nie przekracza środków koniecznych na zaspokojenie ich podstawowych potrzeb życiowych. Wnioskodawcy nie są w stanie pozyskać środków na koszty postępowania wspierając się niewielką pożyczką lub kredytem. Zatem wykazany został brak realnych możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. W tych okolicznościach odmowa ustanowienia adwokata ograniczy, ponad funkcje przypisywane kosztom sądowym, realizację prawa do sądu w zakresie kontroli orzeczenia pierwszoinstancyjnego. Niemniej jednak żądanie strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy nie może wykraczać poza ramy niezbędnych kosztów postępowania - art. 205 §2 p.p.s.a. Dlatego mając na uwadze, iż żądanie objęte wspólną skargą opiera się na tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych za wystarczające uznano ustanowienie dla skarżących jednego pełnomocnika. Z powyższych względów na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ S. Michalski D.W.d

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło