III SAB/Po 13/08
PostanowienieWSA w Poznaniu2008-09-23
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pomimo wezwań do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów i wyjaśnień, co uniemożliwiło sądowi jednoznaczną ocenę jej sytuacji majątkowej. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie mógł zostać uznany za zasadny.Stan faktyczny
E. G. wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy D. w przedmiocie zwolnienia ze stanowiska radnego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, a następnie o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawczyni podała swoją sytuację materialną, jednak sąd wezwał ją do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów i wyjaśnień. Mimo kolejnych wezwań, E. G. nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów, co skutkowało odmową przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 września 2008 roku. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 23 września 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku E.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. G. na bezczynność Wójta Gminy D. w przedmiocie zwolnienia ze stanowiska radnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy /-/ R. Talaga
Dnia 29 kwietnia 2008 roku E. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wójta Gminy D. w przedmiocie zwolnienia ze stanowiska radnego pana A. K.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości 100,00 zł, skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a następnie na wezwanie Sądu złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wypełniony na urzędowym formularzu.
We wniosku E.G. wskazała, że prowadzi trzyosobowe gospodarstwo rodzinne wraz z mężem i synem. Wnioskodawczyni nie pracuje zarobkowo, natomiast jej mąż jest pracownikiem budowlanym (brukarzem) i zarabia 1126,00 zł, a ich syn jest studentem. E. G. posiada dom o powierzchni 88,00m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 4,24 ha, która przynosi roczny dochód w wysokości 1172,78 zł. Nie poosiada natomiast żadnych oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro.
Jednocześnie wnioskodawczyni oświadczyła we wniosku, że jest osobą schorowaną i miesięczny koszt jej lekarstw wynosi około 200,00 zł, a dodatkowo wraz z mężem spłaca raty z tytułu zaciągniętych kredytów 646,51 zł oraz ponosi koszty opłat za gaz 42,00 zł, prąd elektryczny 68,00 zł i KRUS 269,00 zł kwartalnie.
Aby wyjaśnić rzeczywistą sytuację E.G. została ona wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: wskazanie sposobu zagospodarowania posiadanego gospodarstwa rolnego oraz udokumentowanie dochodów jakie wnioskodawczyni uzyskuje z tytułu jego prowadzenia, przedłożenie oświadczenia o wszystkich formach wsparcia finansowego uzyskiwanych przez wnioskodawczynię i jej męża od instytucji publicznych w latach 2006 – 2007 (w tym między innymi z dopłat bezpośrednich z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i Agencji Rynku Rolnego), udokumentowanie wysokości zaciągniętego kredytu oraz harmonogramu spłacanych rat, udokumentowanie miesięcznych wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego za ostatnie 6 miesięcy, złożenie oświadczenia o wysokości dochodów uzyskiwanych przez pełnoletniego syna wnioskodawczyni, złożenie oświadczenia o posiadanych pojazdach samochodowych podlegających obowiązkowi rejestracji (z wyszczególnieniem marki, roku produkcji i pojemności silnika) oraz przedłożenie kopii rocznych zeznań podatkowych wnioskodawczyni i jej męża za 2007 rok.
W odpowiedzi na wezwanie E.G. oświadczyła, że nie jest w stanie w ciągu 7 dni dostarczyć wymaganych dokumentów, które mają być uzupełnieniem jej wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, co jest spowodowane jej problemami finansowymi i zbyt krótkim okresem na dostarczenie wskazanych dokumentów. Jednocześnie poinformowała, że w latach 2006 – 2007 nie uprawiała posiadanych gruntów, które były dzierżawione za co otrzymywała 600 kg żyta z 1 ha i zastrzegła, że od dnia 9.08.2006 roku jej grunty zostały ponownie wydzierżawione, na potwierdzenie czego przesłała kopię umowy o dzierżawę, z której wynika, że jako zapłatę pobierać będzie jedynie tzw. dotację unijną, która za rok 2007 wynosiła 3407,38 zł.
Ponadto przesłała numery zaciągniętych umów kredytowych wraz z sumą zaciągniętych kredytów oraz poszczególnymi terminami ich spłat: umowa nr [...] zawarta między [...] Bankiem w S. A. w W., a S. G. o kredyt w wysokości 1797,21 zł płatny w 18 ratach w kwocie 103,84 zł miesięcznie do dnia 7.03.2009 r., umowa nr [...] zawarta między [...] Bank Polska S. A. we W., a S.G. o kredyt w wysokości 829,41 zł płatny w 12 ratach w kwocie 81,44 zł miesięcznie do dnia 11.03.2009 r., umowa nr [...] zawarta między [...] Bank Polska S. A. we W., a S. G. o kredyt w wysokości 4607,21 zł płatny w 36 ratach w kwocie 169,98 zł miesięcznie do dnia 19.06.2010 r., umowa pożyczki konsumenckiej nr [...] zawarta między [...], a S. G. o pożyczkę w wysokości 2500 zł płatną w 24 ratach w kwocie 141,21 zł miesięcznie do dnia 31.12.2008 r. Zaznaczyła również, że do umowy nr [...] zawartej z [...] Bankiem otrzymała kartę kredytową z limitem kredytowym na kwotę 4200zł, w której zawarta jest kwota kredytu wynikającego z w/w umowy, co powoduje, że miesięcznie z tego tytułu spłaca około 200,00 zł.
Poinformowała również, że miesięczne płatności za energię elektryczną wynoszą 83,24 zł, za zużycie wody 13,67 zł, koszty zakupu butli z gazem wynoszą 42 zł, a dodatkowo co kwartał ponosi koszty kontroli kominiarskiej w wysokości 10 zł, natomiast jej mąż kwartalnie opłaca składkę ubezpieczeniową KRUS w wysokości 269 zł. Jednocześnie zaznaczyła, że jej mąż posiada samochód marki FIAT 126p, rok produkcji 1986, pojemność silnika 650cm. Wyjaśniła również, że jej syn jest studentem Filologii Angielskiej na Wydziale Pedagogiczno-Artystycznym UAM w K. i nie uzyskuje dochodów, a utrzymuje się z zasądzonych od jego ojca alimentów w wysokości 500 zł.
Do przesłanego pisma dołączyła kopię PIT-11 od byłego pracodawcy jej męża za okres od 1.01.2007 do 31.12.2007 i wskazała, że uzyskanie z Urzędu Skarbowego kopii rocznego zeznania podatkowego PIT trwa dokładnie 7 dni, co uniemożliwia jej terminowe przedłożenie tego dokumentu w Sądzie.
Ponieważ E.G. nie uzupełniła przedmiotowego wniosku w zakresie w jakim wskazano w zarządzeniu, została jeszcze raz wezwana do uzupełnienia wniosku i wyjaśnienia swojej rzeczywistej sytuacji tym razem w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma poprzez: przesłanie kserokopii dokumentów potwierdzających wszystkie źródła i wysokość dochodów wchodzących w skład wspólnego gospodarstwa domowego, przesłanie kserokopii dokumentów potwierdzających wysokość zaciągniętych kredytów oraz harmonogram spłaty rat, przesłanie dokumentów potwierdzających wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego za ostatnie 6 miesięcy, przedłożenie kserokopii zeznań podatkowych za 2007 rok, które wnioskodawczyni i jej mąż złożyli do urzędu skarbowego, przedłożenie zaświadczenia Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy, potwierdzającego okres pozostawania bez pracy przez wnioskodawczynię oraz wysokość pobieranego zasiłku.
Dnia 28 sierpnia 2008 roku E. G. osobiście odebrała list polecony nr [...] wraz z wezwaniem do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy (k.52). W zakreślonym terminie nie uzupełniła jednak wniosku, a za to uiściła zakreślony wcześniej wpis w wysokości 100,00 zł (k.53).
Zgodnie z przepisami art. 245 §1 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Konstrukcja prawna cytowanych przepisów wskazuje, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym uzależnione jest od wykazania przez wnioskodawcę, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednak ciężar procesowy wykazania braku możliwości poniesienia kosztów postępowania spoczywa za każdym razem na wnioskodawcy.
Z wniosku E.G. wynika, że posiada ona dom o powierzchni 88 m² oraz gospodarstwo rolne o powierzchni 4,249 ha, prowadzi gospodarstwo domowe wraz ze swoim mężem i synem, które jest utrzymywane z wynagrodzenia za pracę męża w wysokości 1126 zł.
W odpowiedzi na pierwsze wezwanie skarżąca nie udokumentowała w pełni swojej sytuacji i dlatego została ponownie wezwana opisanym wyżej zarządzeniem do pełnego wyjaśnienia jej sytuacji majątkowej. Ponieważ osobiście odebrała wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy i nie uzupełniła go w wyznaczonym terminie, zastosowanie znalazł rygor nadany w opisanym wyżej wezwaniu wskazujący, że wniosek o przyznanie prawa pomocy należy rozpoznać na podstawie informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ponieważ sytuacja skarżącej budziła wątpliwości co do jej aktualnej sytuacji przed wezwaniem do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, a skarżąca nie wyjaśniła swojej rzeczywistej sytuacji, nie można dokonać jednoznacznej oceny jej aktualnej sytuacji majątkowej oraz przyjąć, że wnioskodawczyni zasługuje na zwolnienie od kosztów sądowych. Z tego względu należy stwierdzić, że E.G. nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a w konsekwencji nie można uznać za zasadny jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Jednocześnie należy zaznaczyć, że uiszczenie przez skarżącą ustalonego wpisu w wysokości 100,00 zł, nie tamuje dalszego toku postępowania, a tym samym nie ogranicza uprawnień E. G. do dochodzenia jej praw do rozpoznania wniesionej sprawy przed Sądem.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ R. Talaga
D.W.d
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło