III SAB/Po 130/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi D. S. na bezczynność Rektora Uniwersytetu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego. Pismem z 11 lutego 2026 r. D. S. (dalej: "strona" lub "skarżący"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Rektora Uniwersytetu (dalej: "organ" lub "Rektor U. ") w zakresie rozpoznania odwołania od decyzji Rektora Uniwersytetu z dnia 6 listopada 2025 r. w przedmiocie skreślenia strony z listy studentów Wydziału [...] na kierunku [...] (niestacjonarne studia 2L drugiego stopnia) z powodu niezłożenia w terminie pracy dyplomowej. Skarżący wniósł o: 1. zobowiązanie Rektora Uniwersytetu do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od otrzymania akt sprawy przez Sąd; 2. stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznanie od organu na rzecz skarżącego odpowiedniej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., pozostawiając jej wysokość do uznania Sądu; 4. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że skarżący w dniu 25 listopada 2025 r. nadał listem poleconym odwołanie od decyzji o skreśleniu go z listy studentów. Zgodnie z potwierdzeniem odbioru, pismo wpłynęło do organu w dniu 27 listopada 2025 r., a zgodnie z art. 139 § 3 k.p.a. sprawa powinna zostać rozpoznana w terminie miesiąca. Skarżący wskazał, że od tamtej pory minęły już dwa miesiące, a on nadal nie zna rozstrzygnięcia. W dniu 28 stycznia 2026 r. złożył oficjalne ponaglenie, które zostało dostarczone organowi w dniu 29 stycznia 2026 r., jednak do dnia wniesienia skargi pozostało bez odpowiedzi. Skarżący wskazał, że ta sytuacja zawieszenia drastycznie wpłynęła na jego zdrowie. Wskazał, że opóźnienie w złożeniu pracy dyplomowej nie wynikało z jego złej woli. Pogubił się w procedurach i nie otrzymał jasnych wytycznych, jak ma postąpić, mimo kontaktu z jednostkami wspierającymi studentów. Już na etapie wszczęcia postępowania informował uczelnię o problemach zdrowotnych, przedkładając recepty na leki antydepresyjne. Przewlekłość tego postępowania oraz poczucie bezsilności doprowadziły do gwałtownego pogorszenia jego stanu zdrowia, co potwierdza załączone zaświadczenie lekarskie z rozpoznaniem epizodu depresyjnego (kod F32). Podczas wizyty osobistej na uczelni w dniu 23 stycznia 2026 r. dowiedział się, że jego pismo fizycznie znajduje się w jednostce, jednak nie podjęto w sprawie żadnych czynności, tłumacząc to wyłącznie "dużą ilością spraw". W jego ocenie ignorowanie tej sytuacji, zwłaszcza przy znanych uczelni problemach zdrowotnych, narusza jego prawo do terminowego rozpatrzenia sprawy i godzi w zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa. Rektor Uniwersytetu w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako niedopuszczalnej. Organ wyjaśnił, że decyzją z dnia 06 listopada 2025 r. (doręczoną w dniu 13 listopada 2025 r.) Rektor Uniwersytetu skreślił skarżącego z listy studentów Wydziału [...] na kierunku [...] (niestacjonarne studia 2L drugiego stopnia) z powodu niezłożenia w terminie pracy dyplomowej. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z § 60 Regulaminu studiów Uniwersytetu ostateczny termin złożenia przez Skarżącego pracy dyplomowej na kierunku [...] niniejszego Wydziału został wyznaczony na dzień 30 września 2025 r. Praca dyplomowa nie została złożona przez Skarżącego w wyżej wymienionym terminie co uzasadniało skreślenie z listy studentów na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 51 pkt 3 Regulaminu studiów Uniwersytetu. Pismem z dnia 25 listopada 2025 r. (wniesionym w dniu 27 listopada 2025 r.) skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia 06 listopada 2025 r. o skreśleniu z listy studentów z powodu niezłożenia pracy dyplomowej na kierunku [...] w roku akademickim [...] na Wydziale [...] w terminie określonym w § 60 Regulaminu. Pismem z dnia 28 stycznia 2026 r. (wniesionym w dniu 29 stycznia 2026 r.) skarżący złożył ponaglenie na niezałatwienie w terminie sprawy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji w sprawie skreślenia z listy studentów. Decyzją z dnia 30 stycznia 2026 r., nr [...] (nadaną w dniu 09 lutego 2026 r., doręczoną skarżącemu w dniu 12 lutego 2026 r.) Rektor Uniwersytetu utrzymał w mocy decyzję z dnia 06 listopada 2025 r. w sprawie skreślenia skarżącego z listy studentów Wydziału [...] na kierunku [...] (niestacjonarne studia 2L drugiego stopnia). Pismem z dnia 11 lutego 2026 r. (złożonym przez skarżącego w dniu 11 lutego 2026 r. bezpośrednio w Biurze Podawczym WSA w Poznaniu, a doręczonym organowi w dniu 17 lutego 2026 r.) skarżący złożył skargę na bezczynność Rektora Uniwersytetu w rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia 06 listopada 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Sądy administracyjne, stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ww. ustawy) w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., gdyż przedmiotem skargi była bezczynność organu administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu. Zgodnie z art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd zobowiązany jest do dokonania oceny dopuszczalności danej skargi i spełnienia warunków formalnych wnoszonego środka. W konsekwencji przeprowadzenia tej analizy sąd może odrzucić skargę w przypadkach określonych w art. 58 § 1 p.p.s.a., w tym, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (pkt 6). Sąd wskazuje, że bezczynność organu administracji zdefiniowana została jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej jako "k.p.a.") lub przepisach szczególnych, ani w terminie wyznaczonym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). Sąd uznał, że w niniejszej sprawie stan bezczynności organu ustał najpóźniej w dniu 09 lutego 2026 r. w momencie nadania decyzji z dnia 30 stycznia 2026 r., nr [...] W rozpoznawanej sprawie skarga na bezczynność Rektora Uniwersytetu została wniesiona do WSA w Poznaniu w dniu 11 lutego 2026 r., czyli po zakończeniu postępowania administracyjnego poprzez wydanie ostatecznej decyzji Rektora Uniwersytetu z dnia 30 stycznia 2026 r., nr [...] (nadanej w dniu 09 lutego 2026 r., doręczonej w dniu 12 lutego 2026 r.) utrzymującej w mocy własną decyzję z dnia 06 listopada 2025 r. w sprawie skreślenia skarżącego z listy studentów Wydziału [...] na kierunku [...] (niestacjonarne studia 2L drugiego stopnia). Skarga została wniesiona w dniu 11 lutego 2026 r., czyli dzień przed doręczeniem przedmiotowej decyzji (w dniu 12 lutego 2026 r.), jednak okoliczność ta pozostaje bez wpływu na fakt, że stan bezczynności organu ustał w chwili nadania decyzji z 30 stycznia 2026 r. (w dniu 09 lutego 2026 r.) i nie istniał w momencie wniesienia skargi. Wobec powyższego w sprawie znajdzie zastosowanie uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, w której stwierdzono, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej, stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (tj. stwierdzenia czy organ dopuścił się bezczynności). Z uzasadnienia tej uchwały wynika wprost, że skargę na bezczynność, wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego, należy uznać za niedopuszczalną, bowiem odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Z uzasadnienia uchwały wynika również, że kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie wniesienia tej skargi aktualny, nie zaś historyczny, z tego względu, że zasadniczym celem skargi na bezczynność jest usunięcie stanu bezczynności. Dlatego biorąc pod uwagę treść przytoczonej wyżej uchwały składu siedmiu sędziów NSA należało uznać, że w sprawie zaistniała przeszkoda uniemożliwiająca merytoryczne rozpoznanie skargi na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W konsekwencji Sąd stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Z kolei w przedmiocie zwrotu wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.