III SAB/Po 16/14

Dnia 21 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi B D na bezczynność Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego podatku od spadków i darowizn oddala skargę Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P decyzją z dnia [...] 2010 r. ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn dla B D w wysokości [...] zł. Po wznowieniu postępowania organ I instancji decyzją z dnia [...] 2012 r. uchylił swoją decyzję z dnia [...] 2010 r. i umorzył postępowanie w sprawie. Pismem z dnia 7 lutego 2012 r. strona wniosła o zwrot nadpłaty podatku w kwocie [...] zł. Wniosek strony o zwrot nadpłaty został przekazany pismem z dnia 16 lutego 2012 r. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego P jako organowi właściwemu. Naczelnik Urzędu Skarbowego P postanowieniem z dnia[...] 2012 r. zawiesił postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku do czasu rozstrzygnięcia przez organ II instancji kwestii ważności decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P z dnia [...] 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w P decyzją z dnia [...] 2012 r. stwierdził nieważność decyzji organu I instancji z dnia [...] 2012 r. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej decyzja ta została wydana przez niewłaściwy terytorialnie organ podatkowy I instancji. Po rozpatrzeniu odwołania strony Dyrektor Izby Skarbowej w P decyzją z dnia [...] 2012 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] 2012 r. Pismem z dnia 05 lutego 2013 r. strona wezwała Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P o zwrot kwoty nienależnie uiszczonego podatku w wysokości [...] zł. Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] 2012 r. (sygn. akt III SA/Po 1132/12). Od tego wyroku organ II instancji wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pismem z dnia 28 lutego 2013 r. strona wezwała ponownie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P o zwrot kwoty nienależnie uiszczonego podatku w wysokości [...] zł. Pismem z dnia 12 marca 2013 r. strona wniosła do organu II instancji skargę na przewlekłość postępowania. Postanowieniem z dnia [...] 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w P uznał ponaglenie strony za niezasadne. Pismem z dnia 20 lutego 2014 r. strona wniosła do organu II instancji ponaglenie na przewlekłość postępowania. Postanowieniem z dnia [...] 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w P uznał ponaglenie strony za niezasadne. Pismem z dnia 20 kwietnia 2014 r. strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na przewlekłość postępowania. W ocenie skarżącego organy podatkowe winny załatwić sprawę dotyczącą zwrotu podatku od spadków i darowizn bez zbędnej zwłoki. Organ administracji publicznej - w odpowiedzi - wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. Skarga okazała się bezzasadna. Wskazać należy na wstępie, że pojęcie "bezczynności" organu należy rozumieć jako niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r, - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej "p.p.s.a.". Z bezczynnością organu mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnej czynności w sprawie lecz także wtedy, gdy wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia obowiązku i braku przeszkód - nie zakończył tego postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął czynności. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) zobowiązuje generalnie organy podatkowe do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z przepisem art. 139 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Na gruncie przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa wskazać należy wobec tego, iż z bezczynnością organu mamy do czynienia w sytuacji, gdy organ z nieuzasadnionych przyczyn nie załatwi sprawy w terminie określonym w art. 139 ustawy - Ordynacja podatkowa lub gdy nie dopełni, wynikającego z art. 140 ustawy - Ordynacja podatkowa, obowiązku, a mianowicie nie zawiadomi strony o niezałatwieniu sprawy w określonym terminie podając przy tym uzasadnione przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 125 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 140 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa). Ten sam obowiązek ciąży na organie podatkowym również w przypadku, gdy niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu (art. 140 § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa). Naruszenie powyższych norm regulujących terminy rozstrzygania spraw w postępowaniu podatkowym może stać się przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Wskazać należy ponadto, że zawieszenie postępowania zgodnie z art. 206 Ordynacji podatkowej wstrzymuje bieg terminów procesowych dotyczących m. in. załatwienia danej sprawy podatkowej. W niniejszej sprawie Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P decyzją z dnia [...] 2010 r. ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn dla B D w wysokości [...] zł. Po wznowieniu postępowania organ I instancji decyzją z dnia [...] 2012 r. uchylił swoją decyzję z dnia [...] 2010 r. i umorzył postępowanie w sprawie. Pismem z dnia 7 lutego 2012 r. strona wniosła o zwrot nadpłaty podatku w kwocie [...] zł. Wniosek strony o zwrot nadpłaty został przekazany pismem z dnia [...] 2012 r. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego P jako organowi właściwemu. Naczelnik Urzędu Skarbowego P postanowieniem z dnia [...] 2012 r. zawiesił postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku do czasu rozstrzygnięcia przez organ II instancji kwestii ważności decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P z dnia [...] 2012 r. Strona nie zaskarżyła ww. postanowienia o zawieszeniu postępowania. Następnie, Dyrektor Izby Skarbowej w P decyzją z dnia [...] 2012 r. stwierdził nieważność decyzji organu I instancji z dnia [...] 2012 r. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej decyzja ta została wydana przez niewłaściwy terytorialnie organ podatkowy I instancji. Po rozpatrzeniu odwołania strony Dyrektor Izby Skarbowej w P decyzją z dnia [...] 2012 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] 2012 r. Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P z dnia [...] 2012 r. ( sygn. akt III SA/Po 1132/12 ). Od tego wyroku organ II instancji wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W aktualnym stanie prawnym istnieje wobec tego nieprawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P z dnia 22 stycznia 2013 r. uchylający decyzję organu II instancji z dnia [...] 2012 r. Skarga dotyczy bezczynności Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P w zakresie wniosku skarżącego o zwrot podatku od spadków i darowizn. Zdaniem Sądu – z uwagi na przedmiot niniejszego postępowania - nie ma podstaw do stwierdzenia, że organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, albowiem sprawa z wniosku skarżącego została przekazana pismem z dnia [...] 2012 r. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego P jako organowi właściwemu. Naczelnik Urzędu Skarbowego P postanowieniem z dnia [...] 2012 r. zawiesił postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku do czasu rozstrzygnięcia przez organ II instancji kwestii ważności decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P z dnia [...] 2012 r. Tak więc przedmiotowa sprawa nie została do tej pory prawomocnie rozstrzygnięta, gdyż Dyrektor Izby Skarbowej w P wydał dwie decyzje w tej kwestii tj. (a) pierwszą - dnia [...] 2012 r. oraz (b) drugą - dnia [...] 2012 r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 22 stycznia 2013 r. uchylił decyzję późniejszą (tj. z dnia [...] 2012 r.) tego organu. Oznacza to, że obecnie w obrocie prawnym pozostaje decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2012 r. stwierdzająca nieważność decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P z dnia [...] 2012 r., stanowiącej podstawę wniosku strony o zwrot nadpłaty podatku. Postępowanie prowadzone przez Dyrektora Izby Skarbowej w P nie jest zatem ostatecznie zakończone. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu nie jest prawomocny, albowiem skarga kasacyjna organu II instancji nie została jeszcze rozpatrzona przez Naczelny Sąd Administracyjny. Należało wobec tego przyjąć, że postępowanie dotyczące oceny legalności decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P z dnia [...] 2012 r. nie zostało jeszcze zakończone ani ostatecznie, ani tym bardziej prawomocnie. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P nie może pozostawać w bezczynności w przedmiocie wniosku o zwrot nadpłaty, gdyż przekazał sprawę do załatwienia innemu organowi I instancji, a ten zasadnie zawiesił postępowanie w sprawie. Skarżący nie wniósł zażalenia na postanowienie o zawieszeniu i do tej pory nie odpadła przyczyna zawieszenia ww. postępowania. W ocenie Sądu dopiero ostateczne i prawomocne zakończenie postępowania Dyrektora Izby Skarbowej w P, a dotyczącego oceny prawidłowości decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P z dnia [...] 2012 r. pozwoli na jednoznaczne stwierdzenie, czy istnieje podstawa do ubiegania się o zwrot nadpłaty i który organ I instancji jest właściwy do rozpatrzenia wniosku skarżącego o ten zwrot. Ze względu na powyższe okoliczności skarga na bezczynność Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P okazała się bezzasadna i należało orzec o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j Dz. U. 2012, poz. 270 ).