III SAB/Po 197/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 07 lipca 2026 r. sprawy ze skargi K. P. na bezczynność Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia postanawia odrzucić skargę. K. P. złożył skargę, datowaną na 13 maja 2026 r., na bezczynność Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia. Strona skarżąca wskazała, że w dniu 5 marca 2026 r. zostało złożone ponaglenie na bezczynność w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz wskazał, że do organu nie wpłynęło wymienione w uzasadnieniu ponaglenie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III dnia 29 maja 2026 r. peł. skarżącego został wezwany do przedłożenia w terminie 7 dni dowodu wniesienia ponaglenia poprzedzającego wniesienie skargi z 13 maja 2026 r. na bezczynność pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do usunięcia powyższego braku zostało odebrane osobiście przez pełnomocnika Skarżącego w dniu 16 czerwca 2026 r. (k. 13). Do dnia wydania niniejszego postanowienia przedmiotowe wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu z uwagi na jej niedopuszczalność. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 143) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie wydania decyzji administracyjnej (pkt 8 w zw. z pkt 1). Jednakże przed przystąpieniem do rozpoznania meritum skargi, sąd administracyjny ma każdorazowo obowiązek zbadania z urzędu, czy jest ona dopuszczalna. Niedopuszczalność skargi powoduje bowiem, że sprawa sądowoadministracyjna inicjowana taką skargą nie może zostać merytorycznie rozpoznana i rozstrzygnięta przez sąd. Jednym z niezbędnych warunków dopuszczalności skargi jest konieczność wyczerpania przed jej wniesieniem przez stronę skarżącą środków zaskarżenia. Warunek ten przewidziany został w art. 52 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Komplementarny wobec cytowanego przepisu, art. 52 § 2 p.p.s.a. nakazuje uznawać za "wyczerpanie środków zaskarżenia" sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W zakresie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, regulację powołanych przepisów uzupełnia jeszcze art. 53 § 2b p.p.s.a., który stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z treści cytowanego przepisu jasno wynika, że uprzednie ponaglenie stanowi warunek dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Co do zasady, w przypadku zarzutu zwłoki organu w sprawie administracyjnej strona przed wniesieniem skargi obowiązana jest wyczerpać środek zaskarżenia przewidziany w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, w skrócie "k.p.a."), który w § 1 stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), względnie – jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W art. 37 § 3 k.p.a. przewidziano, że ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (pkt 1) albo do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2). Z cytowanych przepisów wynika, że wniesienie ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a., stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Takie też stanowisko jest konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie sądowym [zob. postanowienie NSA(7) z 2.9.2020 r. II OSK 3732/18; por. też: postanowienia NSA z 8.2.2021 r. I OSK 2754/20 i z 23.2.2021 r. I OSK 950/19; wyrok NSA z 17.11.2020 r. II OSK 973/19 – wszystkie orzeczenia sądowe przywołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Z treści cytowanych przepisów wynika zatem, że uprzednie wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek skutecznego złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Skarga na bezczynność, która nie została poprzedzona ponagleniem, jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (zob. wyrok NSA z 26 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 2203/20). Analiza akt administracyjnych nie wykazała, że w toku postępowania strona skarżąca złożyła ponaglenie do organu przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Skarżący natomiast na wezwanie Sądu do przedłożenia dowodu wniesienia tego ponaglenia nie odpowiedział. Wezwanie w tym zakresie doręczono mu w dniu 16 czerwca 2026 r., a więc 7-dniowy termin od uzupełnienia tego braku formalnego upłynął w dniu 30 czerwca 2026 r. (wtorek). Do dnia dzisiejszego nie wpłynęła odpowiedź na rzeczone wezwanie. W kontrolowanym postępowaniu Skarżący nie wykazał, że wyczerpał środki zaskarżenia, a więc spełnienie obowiązku z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Jeżeli skarga na bezczynność nie została poprzedzona ponagleniem, skargę należy uznać za niedopuszczalną. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę jako niedopuszczalną z innych przyczyn, jak orzekł w postanowieniu.