III SAB/Po 20/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi A. O. na bezczynność Inspektor Sanitarny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę w całości Pismem z 11 marca 2024 r. A. O. zwróciła się do Inspektor Sanitarny (zwanego dalej "PPIS" lub "Organem") z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie: "1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu? 2. Na jakiej ustawowej podstawie prawnej tworzona jest lista osób uchylających się od obowiązkowych szczepień ochronnych? 3. Jakie są statystyki szczepień wykonanych u osób narodowości ukraińskiej za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? 4. Kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia? 5. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? 6. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? 7. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne? 8. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie? 9. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym? 10. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia? 11. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności. 12. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie?" W odpowiedzi na wniosek – pismem z 21 marca 2024 r. – Organ wyjaśnił, co następuje: "1) [...] PPIS [...] w ramach prowadzonej działalności nadzorowej nie posiada informacji dotyczącej utrzymywania się odporności u osób po podaniu szczepionek. 2) [...] obowiązek szczepień ochronnych wynika z mocy obowiązujących przepisów prawa i został uregulowany w art. 5 ust. 1 pkt.1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (....), który stanowi, że osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do: poddawania się: szczepieniom ochronnym, natomiast art. 5 ust. 2 cytowanej powyżej ustawy wskazuje, że: w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę wad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (...). Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 roku w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (...) schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego i przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Szczegółowe terminy oraz rodzaj szczepień wyznaczone są natomiast przez personel placówki medycznej do której zdeklarowana jest dana osoba. Mając na względzie powyższe wobec wszystkich osób, które nie realizują przedmiotowego ustawowego obowiązku, organy Inspekcji Sanitarnej zgodnie z kompetencją wszczynają postępowanie. Nie ma to miejsca w sytuacji gdy u dziecka w badaniu kwalifikacyjnym poprzedzającym wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego lekarz stwierdza podstawy do długotrwałego odroczenia rzeczonego obowiązku i w myśl art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (...) kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej. Uregulowania zawarte w § 11 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 roku w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (...), stanowią, że lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej, o której mowa w § 12 ust. 1, wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Wszystkie placówki medyczne, z terenu powiatu [...], wykonujące szczepienia ochronne zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa mają obowiązek zgłaszać do organów Inspekcji Sanitarnej niewykonanie zaległych szczepień ochronnych u zdeklarowanych dzieci i od powyższych tutejszy organ uzyskuje informacje o braku realizacji przedmiotowego obowiązku. 3) [...] PPIS [...] w ramach prowadzonej działalności i kompetencji nie jest uprawniony do zbierania informacji dotyczących statystyk wyszczepialności osób narodowości ukraińskiej na terenie powiatu [...]. 4) [...] przeciwwskazania do szczepień wymienione są przez producenta szczepionki w Charakterystyce Produktu Leczniczego preparatu szczepionkowego. Ponadto jeżeli lekarz przeprowadzający badanie kwalifikacyjne do szczepień widzi jakiekolwiek przeciwwskazanie do szczepienia wówczas podejmuje decyzję o jego niewykonaniu, odroczeniu dziecka od szczepień ochronnych, bądź kieruje dziecko do lekarza specjalisty lub poradni udzielającej konsultacji specjalistycznych z zakresu szczepień ochronnych. 5) [...] na terenie działalności Inspekcji Sanitarnej w [...] w okresie ostatnich 5 lat nie nałożono kary grzywny na lekarzy z powodu niewywiązania się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczyny poszczepiennego. 6) [...] w okresie ostatnich 5 lat na terenie powiatu [...] nie zarejestrowano zgonów u dzieci i dorosłych do 19 roku życia do 4 tygodni od szczepienia. 7) [...] na terenie powiatu [...] w ciągu ostatnich 5 lat zarejestrowano 2 przypadki ciężkiego niepożądanego odczynu poszczepiennego. Pierwszy przedmiotowy przypadek wystąpił w 2019 r. i dotyczył szczepienia szczepionką PENTAXIM oraz SYNFLORIX. U dziecka wystąpiła: gorączka 39,0-39,4°C, ciągły płacz, biegunka oraz wymioty. Drugi przedmiotowy przypadek wystąpił w 2023 r. i dotyczył szczepienia szczepionką BOOSTRIX. U dziecka wystąpiła gorączka 39,5-39,°C oraz wymioty. 8) [...] PPIS [...] w ramach prowadzonej działalności i kompetencji nie jest uprawniony do zbierania informacji na temat wypłaconych odszkodowań za niepożądane odczyny poszczepienne. 9) [...] obowiązek poddania osoby małoletniej szczepieniom ochronnym nie pozostaje w sprzeczności art. 47 Konstytucji RP jak również z art.8, art. 31 ust. 2 oraz art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W art. 68 ust. 4 Konstytucji RP nałożono na władze publiczne obowiązek zwalczania chorób epidemicznych. Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W realiach demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, tj. art. 2 Konstytucji RP, obowiązkowe jest przyjmowanie takich rozwiązań, które równoważą możliwości prawne ochrony interesu indywidualnego i interesu społecznego. Dobro dziecka oraz interes społeczny wymagają, aby rodzice poddawali je obowiązkowym szczepieniom ochronnym zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (...) który stanowi, że osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym (wyrok NSA z dnia 25.05.2022 r., sygn. akt II OSK 3128/19). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że obowiązek poddania osoby małoletniej szczepieniom ochronnym nie pozostaje w sprzeczności z poszanowaniem życia prywatnego i rodzinnego jednostki, a materia dotycząca szczepień ochronnych nie znajduje się w jakimkolwiek związku ze sferą prywatności jednostki (wyrok NSA z 10 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 1622/18). PPIS [...] wskazuje, że szczepienia ochronne wykonywane są preparatami dopuszczonymi do obrotu. Szczepionki przed wprowadzeniem na rynek są wszechstronnie badane i kontrolowane czy spełniają standardy jakości i bezpieczeństwa. Za nadzór nad jakością szczepionek odpowiada Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego - Państwowy Instytut Badawczy, Zakład Badania Surowic i Szczepionek, który prowadzi kontrolę państwową preparatów leczniczych: immunologicznych i krwiopochodnych oraz działalność konsultacyjno-opiniodawczą i naukową, natomiast za dopuszczenie produktu leczniczego do obrotu odpowiedzialny jest Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Preparatów Biobójczych, którego kompetencją jest zapewnienie właściwej jakości, skuteczności i bezpieczeństwa produktów leczniczych, wyrobów medycznych i preparatów biobójczych. Zgodnie z informacją zawartą na stronie Szczepienia.Info (szczepienia.pzh.gov.pl) w zakładce wszystko o szczepieniach – Jak się bada bezpieczeństwo szczepionek wynika, że proces opracowywania i wprowadzania szczepionki na rynek trwa wiele lat i obejmuje laboratoryjne badania przedkliniczne, w tym badania na zwierzętach. W następnym etapie bezpieczeństwo szczepionek jest szacowane w badaniach klinicznych u ludzi: kolejno w badaniach I fazy, gdzie badane jest właśnie bezpieczeństwo szczepionki, w badaniach II fazy, gdzie głównie badana jest odpowiedź układu odporności osób zaszczepionych i poszukiwana jest optymalna dawka oraz w badaniach III fazy, gdzie oceniana jest skuteczność i bezpieczeństwo pod kątem występowania niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP) oraz bezpieczeństwo jej podawania z innymi szczepionkami już ujętymi w programach szczepień. Uzyskane wyniki badań jakości i bezpieczeństwa razem z wynikami skuteczności są następnie poddane szczegółowej ocenie w procesie rejestracji szczepionki w Europejskiej Agencji Leków (EMA) lub Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Po zarejestrowaniu szczepionki, nadal prowadzone są badania porejestracyjne obejmujące uzupełniające badania kliniczne IV fazy, gdzie badane są duże populacje, co umożliwia wychwycić najrzadziej występujące ciężkie NOP-y lub takie, które występują w odległym czasie po szczepieniu. Szczepionki to produkty lecznicze pochodzenia biologicznego, stąd też ich produkcja jest bardziej skomplikowana od produkcji farmaceutyków i bardziej narażona na błędy. Właśnie dlatego proces ich wytwarzania jest szczegółowo nadzorowany. W odróżnieniu od pozostałych leków, przed wprowadzeniem na rynek, każda seria szczepionki jest dodatkowo poddawana badaniom jakościowym przez niezależne od producenta państwowe laboratorium kontroli jakości. Umieszczanie w ulotkach informacji na temat wystąpienia możliwych działań niepożądanych po szczepieniu jest obowiązkiem producenta, który powziął informację o prawdopodobnym ich wystąpieniu na podstawie przeprowadzonych badań klinicznych. Jednakże zaznaczyć należy, że reakcja na zaaplikowaną szczepionkę jest kwestią indywidulaną o czym producent również informuje w ulotce. Ponadto, w trakcie kwalifikacji dziecka do szczepienia lekarz zawsze pyta o ewentualne reakcje uczuleniowe. Przeciwwskazaniem do szczepień jest jedynie gwałtowna ogólnoustrojowa reakcja uczuleniowa, zwana reakcją anafilaktyczną (lub anafilaksją). Inne rodzaje alergii np. wysypki nie stanowią przeciwwskazania, bo nie wiążą się z ryzykiem wystąpienia reakcji anafilaktycznej po szczepieniu. 10) [...] zgodnie z art. 17a ust 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (...) w przypadku gdy w wyniku szczepienia ochronnego, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 4 pkt 2, art. 17 ust. 10 albo art. 46 ust. 4 pkt 7, u osoby, u której zostało przeprowadzone szczepienie, wystąpiły w ciągu 5 lat od dnia podania szczepionki albo szczepionek działania niepożądane wymienione w Charakterystyce Produktu Leczniczego, o której mowa w ustawie z dnia 6 września 2001r. - Prawo farmaceutyczne, w wyniku których: 1) osoba ta wymagała hospitalizacji przez okres nie krótszy niż 14 dni albo; 2) u osoby tej wystąpił wstrząs anafilaktyczny powodujący konieczność obserwacji w szpitalnym oddziale ratunkowym lub izbie przyjęć albo hospitalizacji przez okres krótszy niż 14 dni – osobie tej przysługuje świadczenie kompensacyjne wypłacane z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych, zwanego dalej «Funduszem». Świadczenie kompensacyjne jest przyznawane przez Rzecznika Praw Pacjenta. Mając powyższe na uwadze brana jest pod uwagę odpowiedzialność za ewentualne niepożądane odczyny poszczepienne. 11) [...] kwestie specjalistycznych badań na nadwrażliwość na składniki szczepionek należy omówić z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikującym dziecko do szczepień w punkcie szczepień bądź z lekarzem specjalistą do spraw szczepień w poradni konsultacyjnej do spraw szczepień. Jednakże zaznaczyć należy, że żaden przepis ustawy nie nakłada na lekarza obowiązku przeprowadzenia testów np. na ewentualne alergie na substancje znajdujące się w szczepionkach. Ponadto, w trakcie kwalifikacji dziecka do szczepienia lekarz zawsze pyta o ewentualne reakcje uczuleniowe. Przeciwwskazaniem do szczepień jest jedynie gwałtowna ogólnoustrojowa reakcja uczuleniowa, zwana reakcją anafilaktyczną (lub anafilaksją). Inne rodzaje alergii np. wysypki nie stanowią przeciwwskazania, bo nie wiążą się z ryzykiem wystąpienia reakcji anafilaktycznej po szczepieniu. Lekarskie badanie kwalifikacyjne składa się z ukierunkowanego wywiadu oraz przesiewowego badania przedmiotowego, które obejmuje co najmniej ocenę stanu ogólnego pacjenta, w tym podstawowych parametrów życiowych (temperatura, akcja serca, oddychanie) i na tej podstawie lekarz ocenia stan zdrowia dziecka, a Państwowa Inspekcja Sanitarna w kwestiach medycznych opiera się na stanowisku lekarza i nie jest organem właściwym do kontrolowania lekarza pod względem prowadzonych przez niego czynności medycznych. Zaznaczyć należy, że Organy Inspekcji Sanitarnej w ramach prowadzonej działalności nie zostały zobowiązane żadnym aktem prawnym do zbierania informacji na temat wykonywania specjalistycznych badań w kierunku nadwrażliwości na składniki szczepionek. 12) Odnosząc się do pytania 12 PPIS [...] informuje, że wskazane pytanie nie mieści się w pojęciu informacji publicznej zawartej w definicji w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (...)". Pismem z 27 października 2025 r. A. O. (dalej "Skarżąca"), reprezentowana przez ad T., wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Organu "w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej", o którą wnosiła pismem z 11 marca 2024 r. Zarzuciwszy naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (dalej "u.d.i.p.") – poprzez nieudostępnienie informacji publicznej – Skarżąca wniosła o: 1. zobowiązanie PPIS do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej Skarżącej i udzielenia informacji publicznej, 2. orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. wymierzenie Organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., 4. zasądzenie kosztów postępowania według norm "przypisanych", w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W uzasadnieniu Skarżąca stwierdziła, że pismem z 21 marca 2024 r. Organ udzielił odpowiedzi jedynie w nikłym stopniu i odsyłając do publikacji. W jej ocenie przesłane odpowiedzi są niewystarczające, podobnie jak odesłanie do publikacji, by móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia Skarżącej informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że udzielił Skarżącej możliwie jak najobszerniejszej informacji i dołożył należytej staranności, by odpowiedzieć wyczerpująco na wszystkie pytania dotyczące informacji publicznych posiadanych przez PPIS, mimo iż znaczna część tych pytań nie stanowiła w istocie informacji publicznej i zadane pytania tylko w części dotyczyły spraw leżących w kompetencji Organu. W ocenie PPIS twierdzenie Skarżącej, jakoby w nikłym stopniu odpowiedziano na zadane pytania, uznać należy oczywiście za bezzasadne, a czynienie zarzutu z dodatkowego odesłania do publikacji (w odniesieniu do zagadnienia objętego pytaniem nr 9) jest bezpodstawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm., w skrócie "p.p.s.a."). Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4, tj. mających za przedmiot m.in. decyzje administracyjne (pkt 1) oraz inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4), w tym przybierające postać tzw. czynności materialno-technicznych. W myśl art. 21 in principio ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902; w skrócie "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05; w braku odmiennego zastrzeżenia, wszystkie orzeczenia sądowe przywołane w niniejszym wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, w skrócie "CBOSA", ze strony internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasady tej nie zmieniło wprowadzenie do art. 37 k.p.a. – a w ślad za tym także do art. 52 § 2 p.p.s.a. – z dniem 1 czerwca 2017 r., mocą ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), nowego środka zaskarżenia bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji, w postaci ponaglenia (w miejsce dotychczas stosowanych w takich przypadkach: zażalenia albo wezwania do usunięcia naruszenia prawa). W konsekwencji w odniesieniu do skarg na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie znajduje zastosowania wymóg z art. 53 § 2b in fine p.p.s.a. w postaci uprzedniego wniesienia ponaglenia do właściwego organu (por. wyrok NSA z 28.01.2020 r., I OSK 2433/18). Tym samym, na gruncie rozpoznawanej sprawy nie było wymagane wniesienie ponaglenia do Organu przed wywiedzeniem skargi na bezczynność. Wypada jeszcze zaznaczyć, że do skarg na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11.05.2011 r., I OSK 716/11; z 26.05.2011 r., I OSK 857/11). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29.04.2011 r., I FSK 249/10; por. też wyrok WSA z 27.10.2011 r., II SAB/Po 60/11). Trafność takiej wykładni potwierdza obecnie, dodany z dniem 1 czerwca 2017 r., przepis art. 53 § 2b p.p.s.a., zgodnie z którym skargę na bezczynność można wnieść "w każdym czasie" - które to określenie musi być postrzegane w aspekcie trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 17.11.2020 r., II OSK 973/19). W konsekwencji w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego – nawiązującym do uchwały 7 sędziów NSA z 22 czerwca 2020 r. o sygn. akt II OPS 5/19 (ONSAiWSA 2020, nr 6, poz. 79), zgodnie z tezą której: "Wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a." – został wyrażony pogląd, w myśl którego na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie można mówić o bezczynności organu, gdy organ ten przed wniesieniem skargi na bezczynność udostępni informację publiczną w formie czynności materialno-technicznej. Sytuacja taka stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi jako niedopuszczalnej w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (zob. wyrok NSA z 13.10.2021 r., III OSK 3789/21, ONSAiWSA 2022, nr 2, poz. 30; por tez wyroki NSA: z 07.12.2021 r., III OSK 7055/21; z 29.11.2022 r., III OSK 2507/22). Jednakże w myśl stanowiska przeciwnego, pogląd zaprezentowany w cytowanej uchwale NSA o sygn. akt II OPS 5/19 dotyczy spraw zakończonych decyzją administracyjną, a nie dokonaniem czynności materialno-technicznej. W odniesieniu do tej ostatniej kategorii spraw, stwierdzenie niedopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej, z uwagi na uprzednie wystosowanie przez podmiot zobowiązany odpowiedzi na wniosek o udostępnieniu informacji publicznej, godziłoby w regulacje konstytucyjne, wymagające zapewnienia sprawności działania władz publicznych (preambuła Konstytucji RP), jak też dostępności informacji publicznej – art. 61 ust. 1 Konstytucji RP (por. postanowienie NSA z 05.10.2021 r., III OSK 6030/21). Przenosząc powyższe uwagi na grunt kontrolowanej sprawy, należy stwierdzić, że analiza akt sprawy oraz stanowisk procesowych stron pokazuje, że do dnia wniesienia skargi wnioskowane informacje nie zostały Skarżącej – w jej ocenie – udostępnione w pełni ani, co bezsporne, nie została wydana decyzja o odmowie udostępnienia tych informacji. Mając wszystko to na uwadze, Sąd uznał skargę na bezczynność wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania. Przedmiotem skargi uczyniono bezczynność Inspektor Sanitarny w przedmiocie załatwienia wniosku Skarżącej o udostępnienie informacji publicznej, szczegółowo określonej w 12 punktach jej pisma datowanego na 11 marca 2024 r., a zasadniczo związanej z obowiązkiem szczepień ochronnych. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy niezbędne było więc rozważenie trzech następujących kwestii: (i) czy państwowy powiatowy inspektor sanitarny jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej; (ii) czy informacje żądane przez Skarżącą stanowią informację publiczną, podlegającą udostępnieniu na zasadach określonych w u.d.i.p.; (iii) czy Organ prawidłowo załatwił sprawę ww. wniosku. Ad (i) Katalog podmiotów obowiązanych do udostępniania informacji publicznej określa art. 4 u.d.i.p., w świetle którego są nimi (ust. 1) władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Nie ulega wątpliwości, że państwowy powiatowy inspektor sanitarny – mający, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 416; w skrócie "u.P.I.S."), status organu rządowej administracji zespolonej w województwie – jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W konsekwencji należy stwierdzić, że PPIS jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznych (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), będących w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Wypada dodać, że kwestia ta nie była w rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu. Ad (ii) Przechodząc do analizy przedmiotowego aspektu sprawy – tj. do oceny, czy żądane przez Skarżącą informacje mają charakter informacji publicznej – wypada wyjść od stwierdzenia, że prawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, która w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, w tym informacji o działalności samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP). Tryb udzielania informacji, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, określają ustawy (zob. art. 61 ust. 4 ab initio Konstytucji RP). Rudymentarnym aktem prawnym regulującym tę problematykę jest ustawa o dostępie do informacji publicznej, która normuje podstawowe zasady oraz tryby udostępniania tego rodzaju informacji. Jednocześnie ustawa ta wprowadziła swoistą (acz wysoce niedoskonałą) definicję legalną "informacji publicznej", przez którą – zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. – należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych". W doktrynie zasadnie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29). Przykładowe (nie-enumeratywne) wyliczenie rodzajów informacji publicznej zawiera przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. W orzecznictwie sądowym trafnie przyjęto, że informację publiczną stanowią, co do zasady, informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, w szczególności – zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 u.P.I.S. – w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska, w tym dotyczące dokonywania analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej oraz kontroli ich realizacji, a także ustalania zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie (por. wyroki WSA: z 06.09.2017 r., II SAB/Po 96/17; z 21.11.2018 r., II SAB/Sz 119/18). W konsekwencji informację publiczną stanowią więc także dane dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, wynikające z prowadzonych przez właściwych państwowych (wojewódzkich i powiatowych) inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2025 r. poz. 1675; w skrócie "u.z.z.z.ch.z.l.") oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz. U. z 2024 r. poz. 138; w skrócie "r.n.o.p."). Źródłami danych do wskazanych rejestrów są w tym zakresie obowiązkowo zgłaszane przez lekarzy lub felczerów rozpoznane odczyny poszczepienne (zob. art. 21 ust. 1 u.z.z.z.ch.z.l. oraz § 5 r.n.o.p.). Brak wywiązania się przez wskazane podmioty z obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego podlega karze grzywny (art. 52 pkt 3 u.z.z.z.ch.z.l.). Kompetencja do nakładania grzywien w tym zakresie należy do organów inspekcji sanitarnej, a zatem informacja o liczbie takich grzywien również ma walor informacji publicznej, jako związana z działalnością wskazanych organów. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że z art. 17 u.z.z.z.ch.z.l. jasno wynika, iż organy inspekcji sanitarnej nie przeprowadzają szczepień ochronnych, a jedynie sprawują nadzór w tym zakresie, co realizowane jest poprzez przekazywane im przez lekarzy sprawozdań z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych sporządzanych na urzędowych formularzach, których wzory oraz terminy i tryb przekazywania normuje obecnie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 782), a wcześniej określało rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753, z późn. zm.). Jak wynika z załączonych do ww. rozporządzeń wzorów takich sprawozdań, podaje się w nich jedynie zbiorczo liczbę osób poddanych szczepieniom w danym kwartale (tj. bez przekazywania organom inspekcji sanitarnej szczegółowych personaliów i danych dotyczących osób zaszczepionych) oraz liczbę osób, które uchyliły się w danym kwartale od obowiązku szczepień. W tym zakresie wzór wskazuje na konieczność dołączania do sprawozdania imiennego wykazu osób uchylających się od obowiązku szczepień, a więc z pominięciem innego rodzaju danych dotyczących tej grupy osób. Spośród informacji dotyczących nadzoru sprawowanego nad wykonywaniem obowiązkowych szczepień ochronnych, charakter informacji publicznej może mieć więc tylko taka informacja, jaką organy inspekcji sanitarnej posiadają na podstawie przekazanych im sprawozdań lub innych dokumentów. Nadzór organów inspekcji sanitarnej w zakresie realizacji obowiązku szczepień ochronnych nie obejmuje kwestii odszkodowawczych – których dotyczyło pytanie 10 wniosku. Zgodnie bowiem z art. 17a ust. 6 u.z.z.z.ch.z.l. należne w takim przypadku świadczenia kompensacyjne (w związku z wystąpieniem określonego rodzaju odczynów poszczepiennych) są przyznawane przez Rzecznika Praw Pacjenta, a nie przez organy inspekcji sanitarnej. Jakkolwiek zatem informacje o odszkodowaniach z tytułu niepożądanych odczynów poszczepiennych, jako dotyczące majątku publicznego, mają walor informacji publicznej, to nie sposób przyjąć, by informacje te były w posiadaniu organów inspekcji sanitarnej. Poza tym Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 28 września 2023 r. w sprawie o sygn. akt IV SAB/Po 98/23, zgodnie z którym: - organ w trybie informacji publicznej nie jest zobligowany do odpowiedzi na pytania dotyczące wiedzy prawniczej, zmierzające do udzielania porady prawnej lub dokonania przez organ wykładni przepisów (por. m.in. wyroki WSA: z 25.02.2021 r., II SAB/Wa 664/20; z 15.12.2022 r., III SAB/Gd 170/22; z 28 grudnia 2022 r., II SAB/Lu 139/22, CBOSA). Nie jest zatem informacją publiczną, informacja żądana w punkcie 9 wniosku, ponieważ dotyczy oceny zgodności wskazanych okoliczności z Konstytucją RP. - poza zakresem działania Organu pozostaje informacja dotycząca wskazania, w jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem oraz obejmująca żądanie wymienienia konkretnych badań, które można wykonać w tym celu lub w celu wykazania niedoborów odporności. Przedmiot takiego pytania wkracza bowiem w sferę wiedzy medycznej i nie należy do zadań organu administracji publicznej – powiatowego inspektora sanitarnego. W konsekwencji Organ nie był zobowiązany do udzielenia informacji objętych punktem 11 wniosku. - w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym nie są informacją publiczną zagadnienia dotyczące działalności Światowej Organizacji Zdrowia (por. m.in. wyroki WSA: z 17.11.2022 r., III SAB/d 164/22; z 13.02.2020 r., II SAB/Po 132/19). Działalność organizacji międzynarodowej nie dotyczy polskich władz publicznych ani gospodarowania mieniem publicznym. Z tych względów Organ nie miał prawnego obowiązku udzielenia odpowiedzi na pytanie 12. Ad (iii) Przechodząc do końcowej oceny, czy w kontrolowanej sprawie PPIS, jako podmiot obowiązany do udostępniania posiadanych informacji publicznych, dopuścił się zarzucanej bezczynności – rozumianej ogólnie jako niezałatwienie sprawy w terminie ustawowym lub terminie przedłużonym przez organ (por. odpowiednio art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.) – należy wskazać, że szczególne terminy załatwienia sprawy w przedmiocie informacji publicznej zostały określone w art. 13 u.d.i.p., który stanowi, że: "1. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku." Na gruncie u.d.i.p. przyjmuje się, że stan bezczynności może mieć miejsce w przypadku podmiotu, który będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w odpowiedni sposób i formie, wbrew przepisom prawa, w okolicznościach w nich przewidzianych ani nie udostępnia w nakazanym terminie, w drodze czynności materialno-technicznej, żądanej informacji, ani też nie podejmuje innego działania mającego na celu załatwienie wniosku. W szczególności nie wydaje decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej (np. z uwagi na ograniczenia wynikające z art. 5 u.d.i.p. lub – w przypadku informacji przetworzonej – ze względu na brak szczególnie istotnego interesu publicznego) albo o umorzeniu postępowania (w przypadku określonym w art. 14 u.d.i.p.), względnie nie informuje pisemnie wnioskodawcy, że żądana informacja znajduje się w Biuletynie Informacji Publicznej, bądź że jest udostępniana w odrębnym (szczególnym) trybie albo że informacji tej nie posiada, bądź że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. W każdym z tych przypadków zakreślony w cytowanym art. 13 ust. 1 u.d.i.p. czternastodniowy termin wyznacza podstawowe czasowe ramy, w których organ powinien przeprowadzić działania związane z oceną wniosku o udostępnienie informacji publicznej i jego załatwieniem. W kontrolowanej sprawie jest poza sporem, że PPIS udzielił odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku Skarżącej z 11 marca 2024 r. – który wpłynął do Organu dnia 12 marca 2024 r. – pismem sporządzonym i wysłanym 21 marca 2024 r. (k. 5 i 10 akt adm.), a zatem przed upływem 14-dniowego terminu, o którym mowa w cytowanym wyżej art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Nie pozostawił przy tym żadnego z pytań bez odpowiedzi, choć w odniesieniu do niektórych z nich odpowiedź sprowadzała się do informacji o braku żądanych danych, z podaniem powodu takiego stanu rzeczy (dot. pytań 1, 3 i 8), a także, ewentualnie, ze wskazaniem podmiotu właściwego do udzielenia żądanej informacji (dot. pytania 11). W świetle wcześniejszych uwag, nie sposób zasadnie czynić Organowi zarzutów z takiego sposobu skwitowania niektórych pytań. Poprawność działania Organu, paradoksalnie, potwierdza sztampowa treść skargi, w której zastrzeżenia sformułowane przez pełnomocnika Skarżącej pod adresem PPIS sprowadzają się w istocie do tyleż ogólnikowego, co gołosłownego i nietrafnego stwierdzenia, że: "Przesłane przez Organ odpowiedzi są niewystarczające [...]". W konsekwencji niezasadne okazały się zarzuty naruszenia przepisów u.d.i.p wymienionych w petitum skargi. Wskazanie wśród nich także przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – w którym mowa jest o informacji publicznej przetworzonej – musi dodatkowo budzić zdziwienie, gdyż odpowiedzi udzielone przez PPIS nie zawierają żadnej wzmianki o tej kategorii informacji. Wszystko to może dowodzić niestarannej lektury przez Skarżącą (jej pełnomocnika) odpowiedzi udzielonych przez Organ oraz pozorności podniesionych w skardze zarzutów. W ocenie Sądu zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie. Organ udzielił bowiem odpowiedzi na pytania Skarżącej w ustawowym terminie, w miarę posiadanych informacji w sposób możliwie pełny i konkretny, nie zbywając żadnego z pytań milczeniem, lecz ustosunkowując się do nich rzeczowo i klarownie. W konsekwencji należy uznać, że wniosek Skarżącej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej został, wbrew ogólnikowym twierdzeniom skargi, załatwiony prawidłowo i w przepisanym terminie. Stąd brak podstaw do zarzucenia Organowi bezczynności w udostępnieniu żądanej informacji publicznej. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 21 u.d.i.p., skargę w całości oddalił.