III SAB/Po 208/26

PostanowienieWSA w Poznaniu2026-09-03

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska, Monika Świerczak, Wojciech Rowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej może zostać wniesiona przez osobę, która nie była wnioskodawcą w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej przysługuje wyłącznie osobie, która złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej i tym samym jest stroną postępowania. Osoba niebędąca wnioskodawcą nie ma legitymacji do wniesienia takiej skargi, gdyż nie wykazała własnego interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżąca K. T. złożyła skargę na bezczynność Inspektora Sanitarnego w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej dotyczącej szczepień ochronnych. Organ wskazał, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 17 kwietnia 2026 r. złożył A. K., a nie K. T., i że odpowiedź na ten wniosek została udzielona w terminie. Skarżąca nie była wnioskodawcą w postępowaniu o udostępnienie informacji, co podważa jej legitymację do wniesienia skargi.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę na bezczynność Inspektora Sanitarnego oraz zwrócono skarżącej uiszczony wpis sądowy w kwocie 100 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 03 września 2026 r. sprawy ze skargi K. T. na bezczynność Inspektor Sanitarny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej K. T. uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych). Skarżąca K. T. reprezentowania przez ad T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Inspektor Sanitarny w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej. Organowi zarzuciła naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o: 1. zobowiązanie Inspektor Sanitarny do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej skarżącej i udzielenia informacji publicznej, 2. orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. 4. zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Inspektor Sanitarny zakresie danych dotyczących szczepień ochronnych powołując się na wniosek znajdujący się w aktach. Dalej argumentowała, że pismem z 04 maja 2026 r. PPIS nadesłał odpowiedź udzielając w nikłym stopniu odpowiedzi na pytania i odsyłając do publikacji. Do skargi załączyła kserokopię pisma PPIS w [...] z dnia 04 maja 2026 r. stanowiącego odpowiedź organu na wniosek z dnia 17 kwietnia 2026 r. (k. 14 – 18 akt sąd.). Dalej wskazano, że do dnia dzisiejszego skarżącej nie udostępniono innych informacji poza zawartymi w piśmie z 04 maja 2026 r. mimo obowiązku PPIS. Przesłane przez organ odpowiedzi są niewystarczające, podobnie jak odesłanie do publikacji, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia skarżącym informacji publicznej. Zdaniem skarżącej udzielenie odpowiedzi niepełnej lub niejasnej (art. 14 ust 1 u.d.i.p.) wyczerpuje znamiona bezczynności w udzielaniu informacji uzasadniającej zastosowanie art. 149 § 1 P.p.s.a. i uznanie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Prawo do informacji publicznej zostało zagwarantowane w art. 61 Konstytucji RP. Obejmuje ono, między innymi, dostęp do dokumentów. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule określają ustawy i realizację powyższego przepisu stanowi właśnie ustawa o dostępie do informacji publicznej. Końcowo skarżąca wskazała, że organ winien był udostępnić informację publiczną na żądanie strony skarżącej, albo wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia stosownie uzasadniając decyzję. W odpowiedzi na skargę Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie w całości i obciążenie skarżącej kosztami postępowania sądowego. W pierwszym rządzie organ wskazał, że skarżąca pismem z dnia 18 maja 2026 r. doręczonym organowi w dniu 25 maja 2026 r. za pośrednictwem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w P., a wcześniej mylnie złożonym bezpośrednio w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu, złożyła skargę na bezczynność organu w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej. Skarga ta została złożona w sprawie dotyczącej P. A. Knebel w sprawie informacji publicznej z wniosku doręczonego organowi dnia 20 kwietnia 2026 r. i odpowiedzi na wniosek z dnia 04 maja 2026 r. Inspektor Sanitarny. Stąd ze względu na brak formalny i materialny bez jego usunięcia skarga winna być odrzucona. Jednakże w przypadku usunięcia braków formalnych i jednoznaczne określenie meritum skargi czy dotyczy ona wniosku Pani K. T. z dnia 28 maja 2024 r., czy wniosku Pana A. K. z dnia 20 kwietnia 2026 r., zdaniem organu, zarzut naruszenia art. 4 ust 1 w zw. z art. 1 ust. 1 art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt. 1 oraz art.13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie zasługuje na uwzględnienie i jest całkowicie bezzasadny bowiem, po wniesionych wnioskach skarżącej i pana A. K. o udostępnienie informacji publicznej za pismem z dnia 14 czerwca 2024 r., znak sprawy [...] wysłano skarżącej odpowiedź zgodnie z przedłożonymi pytaniami o udzielenie informacji publicznej w ustawowym terminie. Zakres pytań skierowanych we wniosku skarżącej dotyczył przede wszystkim sprawy indywidualnej, a dotyczącej szczepień ochronnych dziecka skarżącej/go, które pomimo wezwań i upomnień w roku 2024, nie zostały do chwili obecnej zrealizowane, ani nie zostało przedstawione zaświadczenie lekarskie o przeciwwskazaniach do zaplanowanych szczepień, wymagane ustawowo, czego skutkiem było wystawienie tytułu wykonawczego i wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w celu przymuszenia do szczepień ochronnych małoletniego dziecka skarżącej w dniu 21 listopada 2024 r. W rzeczy samej, odpowiedź na wniosek skarżącej został wykonany w terminie i w pełnym zakresie zostały udzielone odpowiedzi na pytania zgodnie z wymogami prawa tj. ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz aktualnie obowiązującego orzecznictwa sądowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skargę należy odrzucić. W rozpoznawanej sprawie organ podniósł, że skarżąca K. T. nie była legitymowana do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ponieważ wniosek z dnia 17 kwietnia 2026 r. (doręczony organowi w dniu 20 kwietnia 2026 r.), do którego odnosi się kwestionowane w skardze pismo PPIS z 04 maja 2026 r., stanowiące odpowiedź organu na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, złożył faktycznie A. K., a więc skarga K. T. była nieuprawniona. Z akt administracyjnych sprawy przedłożonych Sądowi przez organ wynika, że wniosek z dnia 17 kwietnia 2026 r., którego dotyczy skarga K. T. na bezczynność PPIS był wnioskiem złożonym przez A. K.. W nagłówku wniosku o udostępnienie informacji publicznej widnieje oznaczenie wnioskodawcy: A. K. i jego adres. Nadto pod wnioskiem został złożony podpis: A. K.. Na powyższy wniosek PPIS udzielił odpowiedzi pismem z 04 maja 2026 r. którego treść kwestionowała skarżąca w skardze z 18 maja 2026 r. Organ skierował powyższą odpowiedź do A. K., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki odebranej osobiście przez wnioskodawcę A. K. (akta adm.). W świetle powyższego nie można przyjąć, że wniosek z dnia 17 kwietnia 2026 r., objęty skargą na bezczynność PPIS w [...] z 18 maja 2026 r., pochodził od K. T. działającej we własnym imieniu. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, ze zm.; dalej "u.d.i.p.") "każdemu" przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. Natomiast zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, udostępniana jest na wniosek. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnej z żądaniem wnioskodawcy, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Z powyższego wynika, że stroną postępowania o dostęp do informacji publicznej wszczynanego na wniosek jest wyłącznie wnioskodawca. Skoro obowiązek udzielenia informacji publicznej powstaje w związku z wnioskiem konkretnego podmiotu, który w ten sposób realizuje konstytucyjnie prawo do informacji, to w konsekwencji, jedynie ten podmiot ma przymiot strony tego postępowania. Jak wskazano już wyżej, wniosek z dnia 17 kwietnia 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej nie został złożony przez skarżącą, a pochodził od A. K.. Wobec powyższego należy stwierdzić, że K. T. – nie była podmiotem uprawnionym w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej "P.p.s.a."), do wniesienia skargi na bezczynność PPIS w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 17 kwietnia 2026 r. W myśl tego przepisu, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Pod pojęciem interesu prawnego należy rozumieć istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę, a zaskarżonym aktem lub czynnością. Uprawnienie do wniesienia skargi ma zatem podmiot, który był wnioskodawcą. K. T. nie brała także udziału w postępowaniu z wniosku z 17 kwietnia 2026 r. Mając powyższe na uwadze, należy zauważyć, że podmiotem mającym interes prawny do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność PPIS w [...] w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 17 kwietnia 2026 r. jest A. K., a nie K. T.. Natomiast w skardze sporządzonej i wniesionej przez pełnomocnika, jako strona skarżąca została wprost wskazana K. T., podano także jej nr PESEL. Pełnomocnik wskazał, że działa jako pełnomocnik K. T. oraz w skardze odnosił się do wniosku złożonego przez skarżącą K. T.. W tym miejscu, wskazać należy że organ dołączył także akta administracyjne w sprawie z wniosku o udostępnienie informacji publicznej K. T. i A. K. z dnia 28 maja 2024 r. Jednak postępowanie do zakończyło się odpowiedzią organu z dnia 14 czerwca 2024 r., czyli innym pismem niż to, które kwestionowała skarżąca w niniejszej sprawie (04 maja 2026 r.). Podkreślenia wymaga jednocześnie, że brak wskazania w u.d.i.p. jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie oznacza, że uprawnionym do wniesienia skargi na bezczynność organu, jest inny podmiot niż ten, który z nim wystąpił. To właśnie występujący z wnioskiem ma prawo kwestionować zgodność z prawem działania organu na gruncie u.d.i.p. W ocenie Sądu, K. T. nie wykazała w niniejszej sprawie własnego, chronionego przez prawo interesu prawnego, a od tego, stosownie do treści art. 50 § 1 P.p.s.a., uzależnione jest uprawnienie do wniesienia skargi na bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku. Skoro bowiem obowiązek udzielenia informacji publicznej powstaje w związku z wnioskiem konkretnej osoby (wnioskodawcy), to tylko ta osoba ma przymiot strony postępowania i niewątpliwie takiej osobie przysługuje prawo do kwestionowania działań organu poprzez złożenie skargi (por. post. NSA z 12 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 1398/21, dostępny orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Prawo wniesienia skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej przysługiwać może wyłącznie osobie, która uprzednio wystąpiła z wnioskiem o jej udostępnienie. Tylko bowiem ta osoba ma interes prawny do zainicjowania sądowej kontroli i zwalczania w ten sposób zaniechania organu (tak też NSA w wyroku z 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3386/19, CBOSA). Skoro skarżąca nie składała wniosku z 17 kwietnia 2026 r., to należało uznać, że nie przysługuje jej legitymacja wystąpienia ze skargą na bezczynność organu w rozpatrzeniu tego wniosku. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 postanowienia. O zwrocie wpisu od skargi Sąd orzekł w punkcie 2 postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Brak w świetle art. 200 P.p.s.a. i art. 205 § 2 P.p.s.a. podstaw do zasądzenia kosztów zastępstwa prawnego na rzecz organu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło